mikudagur 25. september 1996síða 9

Nr. 184 — 25. SEPTEMBER 1996 Norðoya Kunningarstova stundir til heimafólkið Nú minkar talið av ferðafólkum fyri í ár, so nú verða aftur stundir at taka sær av heimafólkunum, men ferðafólk eru eisini vælkomin Nógv tiltøk eru í gongd og fleiri koma afturat, sum fara at gera vetrarhálvárið sera áhugavert og hugnaligt Eitt sindur varð gjørt burtur úr altjóða kvinnu- degnum seinasta år, og verður tað ætlandi tikið upp- aftur, so tað kunnu vit gleða okkum til. Steðgur hevur verið í filmsýningum í Klaksvík eina tíð, men vónandi kemur gongd á aftur í vetur Sjónleikarafelagið hevur verið sera íðið, tá hugs að verður um tær somu fáu kreftirnar, sum altíð skulu taka alt stríðið á seg, tá ein sjónleikur skal setast upp. Rós skulu tey hava fyri tað, og vónandi verða tey væl stuðlað fíggjarliga frá kommununi, tí skki skulu vit vera sjónleik fyri uttan eisini Tey ungu eru sea fegin um Grillina á Fornagørd um, og væl ber til hjá ulkomnum at støkk inn á gólvið og fáa sær grillmat, væl smakkar Roykstovan er eisini eitt hugnaligt høli, har ein kann fáa mat við einum góðum glasi av víni aftur við, um eim vil, og ikki at tala um Klaksvíkar Sjó- mansheim, har tey borðreiða við verðins besta mat: Norðoya Kalendarin er nú royndarkoyrdur eina tíð seimasta ár, og verður uppafturtikin nú, har høvi verður hjá øllum at kunngera ókeypis, hvat ið fer at henda í Norðoyggjum í vetur. Eitt slag av samskipan arskifti Fil seinast: Í ødrum bløðum verður møguliga eitt hvert at:lesa um neyndarvíðurskiftini í Ferdavinn um í Nordoyggjum, men tað hevur onga ávirkan á arbeiðið hjá Norðoya Kunningarstovu, hon er komin fyri at verða, tað skylda vit imunum, sum eru okk ara góðu stuðlar, so vit halda fram við góðum treysti Blíðar heilsanir Nordoya Kunningarstova NORÐURLANDA HÚSIÐ Í FOROYUM Skrá fyri Samiska viku í Norðurlandahúsinum 23.-29. sept. 1996 Mikudagur 25. september kl. 18.00: Fyrilestur um Samiskar fjølmiðlar kl. 19.30: Framførsla av »Gammel Jojk« Framførsia av sjónleikinum »Jobs bok« Hósdagur 26. september kl. 18.00: Fyrilestur um Samiskt mál Framførsla av myndaspælinum = Vindens liv« Konsert við svenskum-samiskum tónleiki Fríggjadagur 27. september ki. 18.00: Fyrilestur um samiska trúgv kl. 19.30: Framfersla av sjónleikinum »Jobs bok« Framførsia av »Ny jojk« Leygardagur 28. september kl. 16.00: Etnofilmur, filmsyning og fyrilestur kl. 18.00: Fyrilestur um samiska vinnu kl. 19.30: Konsertkvøld vid ym. samiskum tónleiki Sunnudagur 29. september kl. 13.00: Etnofilmur, filmsyning og fyrilestur | Hvenn dag í samavikuni frå kl. 14.00 verða | ymisk almenn samisk mentanartiltøk á skránni, ;8s0 sum listaframsyningar, klædnaframsýn- | ingar, Kota og Laavu (telt og matgerð) og ym. —————ewiieÞ Transistorurin broytti elektroniska umhvørvid Tå transistorunin fyn nøkrun gg irum síðar ø hrovtt ir t kor gå OKKård KIM skå UT ø Har var i kKraltmik Druk i g ølbrovttar møg kar og skjoll voru marknaðir bæði innan húsarhald Kr ovu, samskill: Og IKKI til al stytlå sær stundir VR ð. har ikki var neyðugt vid einun tungum akkumulator: ella stik kontakt. Tólini gjørdust so el sparin at eitt battari ella tvey kundu reka tey í langa tíð Hetta gjørdist stórt framsug og var ein fyntreyt fyri at smá teldumar kundu gerast hvers mansogn. Snøgt sagt var hetta inngangurin til tað umfevnandi nýtslu av teldum sum vit í dag hava á medaljuni Men sum altid. Medaljan hev ur eina rangu. Battaríir fóru at slødast víða ikring og ilt gjørd ist verri tí lítlu kraftmiklu batta- riini og tey sum kundu endur- laðast komu á marknaðin. Tí í hesum eru evni sum eru ogvu- liga eitrandi. M.a. kyksilvur og kadmium. Eitt battarí, sjålvt um tað kann lødast, hevur ema avmarkaða livitíð og verður tá fyribeint. Men tíverri er tað so at bert ein brotpartur av battar íunum verða fyribeint á ein for svarligan hátt. Nógv hin stórs ti parturin endar sínar dagar Battari eitra umhvørvio sum umhvør min í á 3 i I Nord lur } t thved g eð i r bert 4 í KK hvar ri Kadmium serliga vanda- mikið VISEIU og dettur so líðandi sundur. Tað kann taka miljónir av árum men tað hvervir tó so spaku liga. Eitt ikki geislavirki eit randi grundevni sum verður spreitt í okkara umhvervi verð ur verðandi har í allar tíðir. Um ikk: annað so átti henda sann roynd at órógva okkum minst líka nógv sum órógvin fyri geislavirknum burturkasti Heilsuskaðar sum standast av kadmium eru helst ålvarsamar enn fyrr hildið. WHO (heims heilsustovnurin undir ST) hev ur sett markið 10 nanomýl av kadmium fyri hvert millimyl av kreatinin í landinum, sum óskaðiligt. Kanningar í Belgía og Svøriki vísa tó at munandi smærri nøgdir, 3-5 nanomyl, kunnu elva til skaða. Mangt bendir eisini á at um nøgdin er stórri enn 2 nanomýl, fáa 10% av fólkinum skaða. Serliga gongur tað út yvir nýruni, men tað kann eisini skaða beina grindina, nøringina og gerðina drir møguleikar MELUR Ca Dad VIÐ á J cv t møguleikum. For boð ella avgjald hevår skjótt gjørt tað av við nikkel-kadmi um battaríið, men her er ES ein forðing ES fyriskipan forðar Tá ið tað kemur til at avmarka nýtslu av skaðiligum evnum verður tað gjørt út frá teimum grundleggjandi ymiskum sjón armiðum. Annað sjónarmiðið er at tú frítt kanst framleiða og selja eina veru um tað ikki kann prógvast at hon er skað ilig. Hitt sjónarmiðið er at framleiðarin hevur skyldu at prógva at veran ikki er skað- ilig. I summum londum hevur man sonevndar positivlistar tå tad snyr seg um at lata hjålp- arevni út í mat. Tú mást tá ikki nýta annað evni, td. haldevni, enn tað ella tey sum standa á listanum. Í ðrum londum hey - ur man hinvegin negativlistar og har hevur tú tá loyvi at nýta alt sum ikki stendur á listanum Europeiska Samveldið (ES) er Guttorm Djurhuus skrivar For h harð stað á Nor r 3 ry ðt ] k gal Tað merk } im IKK 3 t KKCI-K fl Kh k kk rr $ 2 Our ø CIK ttaka. Í so mi á f lør ES LI ver i, nikkel-kadmium battari kann ikki li á fráboðan er lýst sum ikki loyvir einum einstekum landi at seta forboð fyri sølu av battaríun- um Ganga undir í eitri Vit eru í dag so nógv fólk á klótuni, at um ikki strangar reglur verða settar og hildnar fyri at byrgja fyri eitran av um- hvørvinum, ganga vit skjótt undir í eitn frá okkum sjálvum Hin sjónliga dálkingin, plast- posar og fløskur t.d. er fyri onki at rokna. Tað er órudd og kann forarga eygað. Oljudálk ingir kann eisini forarga og gera stóran vistfrødisligan skaða, men er fyri lítið at rokna móti tí ótespuligu eitran sum dag um dag rakar okkum frá ósjónligum keldum av eitrandi og geislavirknum evnum