leygardagur 5. oktober 1996síða 13

deildina heimilar okkum at gera hetta, og omanfyri nevndu bøkur hava eydnast stak væl, td. er bókin hjá Erlingi Poulsen og Torkili Beder — Mang er millum himmal og jørð — útseld Men vit kenna framvegis barna- og ungdómsbekur nar sum okkara serliga á byrgdarøki, og um onkrar aðrar útgávur eydnast væl og geva eitt sindur fíggj- arliga, so hevur tað við sær, at vit í uppaftur stórri mun hava møguleika at rekja okkara høvudsuppgåvu Tær flestu umsettar Bókadeild Føroya Lærara felags gevur í miðal eini trí ati bøkur út á hverjum ári, og nógv tær flestu eru upp runaliga útlendskar Einar tríggjar ella fýra eru upprunaliga føroyskar At tær ikki eru fleiri kemst av, at vit eru so fáment í Føroyum, og tí eru nithøv undarnir og harvið hand ritini ikki fleiri. Rættindini ul útlendsku bøkurnar sam ráða vit okkum til við út lendsku forløgini, og tey eru lagalig. Fyri hverja bókina gjalda vit einar tvey ul trý túsund krónur fyri rættind ini. Í teirra verð er hetta ikki nógv, men tey skilja, at vit geva út til sera avmarkaðan markna og at sølugrundap lagið tískil ikki er serliga stórt, sigur Niels Jákup Thomsen Biðja tit føroyskar rithøv undar um at lata tykkum handrit? - Vit hava antennurnar úti, vit eru í sambandi við nóg var høvundar, og tað åliggur leiðaranum á Bókadeildini at kunna seg um tørvin á bókamarknaðinum og at koma við uppskotum un J IKKI útgávu. Men vit kunn løna fólki fyri at skriva bók ir fyri okkum. Heldur er tað soleiðis, at tey koma til okk ara við einum handriti, og verður avgerð tikin, um tað skal sýningin er brotpartur av tí sum fæst burturúr søluni Tað er eingin trupulleiki at fáa nóg nógvar útlendskar bækur týddar til føroyskt, og Niels Jákup Thomsen er av gjørdur, tå hann visir aftur at bøkur å føroyskum eru keðiligari og innihaldsliga eldri enn bøkurnar, sum næmingunum stendur í boði á útlendskum máli Hatta hevur altíð verið at hoyrt, og tað er m.a. fyri at vísa lærarum, at soleiðis er tað ikki, at bókadagarnir og framsýningin eru í Landsmidstødini. Einstaki lærarin hevur nógv at siga, tá tað ræður um, hverjar gevast ut. Sam Vit hava antennurnar úti, vit eru í sambandi við nógvar høvundar, og tað áliggur leiðaranum á Bókadeildini at kunna seg um lørvin á bókamarknaðinum og at koma við uppskotum um útgávu. Men vit kunnu ikki løna fólki fyri at skriva bøkur fyri okkum, sigur Niels Jákup Thomsen Mynd: Kalmar Lindenskov bøkur næmingunum stend ur í boði at lesa. Summir koma ongantíð longri enn til Feðgar á ferð og Logn brá, men tað eru nógvir aðr ir møguleikar, bæði upp runaliga føroyskar bøkur og týddar bøkur. Landsmið støðin hevur flokssett, og summir skúlar hava eisini gott úrval Mannagongdin Hvussu er mannagongdin, tá avgerð skal takast, um ein bók skal gevast út ella ikki? Vit eru tvey starvsfólk, sum hava alt samband við prentsmiðjur, gera sáttmál- ar, syrgja fyri at rættlesturin verður gjørdur og so víðari Bókadeildin hevur verið stovnur undir Lærarafelag- num síðani stovnanina í 1956. Nevnd Føroya Lær arafelags velur fimm limir í bókmentaneyndina, og tað er í samráð við nevndina, at stovnurin verður ríkin Tey, sum manna nevnd ina, eru Magnus Hansen, sum er formaður, Svenning Tausen, Elsa Birgitta Peter sen, Anna Elisa Mikkelsen og Alexander Kristiansen Nevndin hevur fundir einar fýra ferðir árliga, og starvs fólkini samskifta við nevnd ina alt árið. Nevndarlimirnir fáa handrit at lesa, og tey rættlesa og gera annað ar beiði. Tað er í samskifti við tey og við rithøvundarnar, at avgerðirnar viðvíkjandi útgávuvirkseminum verða LÆRARADAGAR Á LANDSMIÐSTOÐINI tiknar í tråd við reglugerð- ina, sum er fyri Bókadeild- ina Fíggjarliga rundarlagið ókadeild Føroya Lærara felags fær árliga umleið eina millión á fíggjarlógini at geva bøkur og Barnablað- ið út fyri. Studningurin bar í 1995 ein umsetning uppá 4.106.975 krónur við sær, og Bókadeildin rindaði 2,5 milliónir til prentsmiðjur, samsýningar og lønir Tryggasta inntøkugrund arlagið er Barnabókablubb in, sum var stovnaður i 1986. Í fyrstu atløgu varð hann hugsaður at vera fyri tey 4-8 ára gomlu, men so líðandi er hann víðkaður, so hann í dag fevnir um allar barna- og ungdómsárgang irnar Vit senda millum 300 og 500 bøkur út til limirnar og tad kenur væl vid, at hes ar bøkurnar verða goldnar so skjótt. Hugsanin vid klubbanum var at veita øll um sama rætt at fáa bøkur, eisini teimum sum búgva á plássum, har eingin bók handil er, og tann uppgávan verður væl røkt við klubb- anum. Annars verða flestu bøkurnar seldar gjøgnum bókhandlarnar Fleiri foroyskar bókur í heyst A Bókadeild Føroya Lær- arafelags eru tey við at leggja síðstu hond á fleiri føroyskar bøkur, sum skulu koma út nú í heyst og undan jólum Sólrun Michelsen, sum fyri nøkrum árum síðani skrivaði barnabókina Argja frensar, hevur skrivað um somu børnini, sum nú eru vorðin hálvvaksin. Hon kallar bókina Utløgukattar og innihaldið er um ungfólk í hevuðsstaðnum fyrst í sekstiårunum. Elin Morten sen hevur skrivað eina bók sum hon kallar Ljósini slókna - ung undir krígnum Oddvør Johansen Kongs dótturin í Nólsoy og Rachel Helmsdal Portjuma ltókiligar ætlanir eru eisini um aðrar føroyskar bøkur komandi árini. Lydia Didriksen hevur skrivað handrit ul smábarnabók, Sonja Sørensen til eina barnabók og Birgit Arge er komin undir land við eini ungdómsbók. Hetta er fyrsta ferðin, at hon hevur skrivað eina bók Tað er stuttligt at stað festa, at tað framvegis eru føroyingar, sum skriva bøk- ur. Vidhvørt heldur tú, at nú fer at steðga upp, tí onkur teirra, sum hava skrivað, hava lagt pennin, men so vísir tað seg ferð eftir ferð at onnur taka við. Tó sýnist tað, sum at tað nú eru bara konufólkini, sum bróta upp úr nýggjum, heldur Niels Jákup Thomsen og vónar at tað skjótt fer at hoyrast frá onkrum mannfólki eisini! Nýggj kvæðabók Fyrra bindið av nýggjari kvæðabók kom út herfyri Bókin eitur Nýggja Kvæðabókin, og tað er Sverri Egholm, sum hevur lagt til rættis Nýggja Kvæðabókin vísir á, at enn livir alda gamla kvæðayrkingin - frá Klávusi Lund og Sjóvar bóndanum til Pól E, Axel Tórgarð o.a. uppaftur yngri Tað mesta er væl kent tilfar, men sumt er spildurnýtt Enn er tíbetur munur á kvøding og dansilagi. Men Fyrilestur i Nordurlandahusinum tyskv 8. okt. kl her er valt nurtur år ymsum „réttum“ tekstum, so at sum minst brýtur av frá tí „mest vanliga' ordalagnum stendur á baksiduni á bók ini, sum eisini hevur við merkingar um yrkjarar uppruna og frábrigdi Nýggja Kvæðabókin kmur út seinni í heyst ella í vetur. Fyri fyrst verða tvey bind Utgevari er forlagið Lind in. Nýggja Kvæðabókin 1 kostar 125 krónur 19.30 Føgur er Foldin Norðurlendski stovnurin fyri sålmafrødi, »Nord- hymn« hevur í árunum 1993-96 gjørt eina stóra, tvørfakliga spurnarkanning, við tí endamáli at vita, hvønn tydning sålmarnir hava í tí norðurlendska samfelagnum í dag Tá ið úrslitið av kanningini varð lagt fram á semi- nari á lærda háskúlanum í Keypmannahavn hin 29 mai, møtti eisini Jákup Reinert Hansen, sóknarprestur við áhuga fyri sálmum, úr Føroyum. Mest fyri at gera vart við, hvussu óheppið tað var at kalla kann- ingina norðurlendska, tá ið ikki øll lond og fólkasleg í norðurlondum vóru tikin við. Og hvussu ófullfíggjað úrslitið mátti metast at blíva, tá ið ikki stødan var kannað, har sálmasangurin kanska stendur eina sterk ast í samfelagnum, eitt nú í í Norðurlandahúsinun 19.30 greiðir Jákup Reinert Hansen frá Í fyrilestri oktober kl Føroyum tyskvøldid 8 úrslitinum av kanningini í Danmark, Noregi, Svøriki, Finnlandi og Íslandi. Roynt verður haraftrat at gera nakrar viðmerkingar til kanningarúrslitið sæð frá føroyskari síðu TØKK Hjartans tøkk fyri synda samkenslu, tå elskaði maður min, pápi, verpåpi, abbi og langabbi okkara Jens Fr. Guttesen doyði og varð jarðaður Tøkk til øll, sum vóru til jarðarferðina Tekk fyri troystarrík orð Tekk til Dupultkvartettina, Sangkórið, strúkarar og Havnar Hornorkestur Tøkk fyri blómur, kransar, brøv, vitjanir, telefonsamrødur og fyri gávur til Zarepta Tøkk til øll, ið á ymsan hátt hjálptu til við jarðarferðina Familjunnar vegna Pavla Jóna, Katrin, Gunrið og Jens Chr