mikudagur 16. oktober 1996síða 5

Nr. 199 - 16. OKTOBER 1996 tíðindablaðið Sk}: Jógvan Adolf Johannesen, lógtingsmaður: — Vit skulu hava eitt eee AAA AAA AAA AAA AAA AAA er sterkt megins 8 ónvar — Tað er okkurt spinnandi galið, tá Sámal Petur í Grund sigur, at vit ikki hav- a ráð at hjúkla um mentan okkara. Ein tjóð uttan mál og mentan er ikki ein tjóð, heldur Jógvan Adolf Johannesen. Ein so týðandi mentannarmiðil, sum sjónvarpið skal ikki fíggjast við nøkrum so margháttligum sum eydnuspølum… EIRIKUR LINDENSKOV - Landsstýrismaðurin í mentamálum ger ikki eftir tingsins vilja, tá hann nú leggur uppskot um at taka av einkarrættin hjá loftmidl- unum fyri tingid. Hann varð biðin um at koma við nýggj- um uppskoti um broytingar í sjónvarps- og útvarpslóg- ini, sum m. a. skuldi bera í sær, at einkarrætturin hjá útvarpi og sjónvarpi skuldi takast av. Men uppskotið skuldi samstundis tryggja, at vit fingu eitt sterkt megin útvarp og eitt sterkt megin sjónvarp, sum skulu verða stuðlað á fíggjarlógini Vil viðgera einkar- rættin fyrist Hetta segði Jógvan Adolf Johannesen undir umrøduni av broytingunum í út- og sjónvarpslógini, sum var til viðgerðar á tingid fríggja- dagin Sámal Petur í Grund, landsstýrismaður í menta- málum hevur lagt fyn ungið uppskot um broytingar í út varps- og sjónvarpslógini Hesi broytingar fevna bert um at:taka av einkarrættin Landsstýrismaðurin hevur sett nevnd at gera uppskot til nýggja útvarps- og sjón varpslóg, men hann heldur tað vera av stórum týdningi fyrst at gera av, um einkar rætturin skal varðveitast ella ikki. Tí hevur hann lagt hetta uppskotið fyri ungið Hann ætlar annars, at upp skotið um nýggja lóg á eki num skal verða klárt, so lóg- in kann koma í gildi 1. jan- uar 1998. Hann ætlar tí, at verandi lógir á økinum skul- u framleingast til hin kemur í gildi Men verður uppskouð um at taka av einkarrættin sam tykt - og tað mælti ein samd mentannarnevnd til fyrr i år - kunnu vit vænta, at onnur enn Útvarp Føroya og Sjón- varp Føroya fara at fáa loyvi at senda. Landsstýrismaður- in skjýtur upp, at einkar rætturin verður tíkin av og at sjónvarpið við loyvi frá landsstýrismanninum í mentamálum kann skipa fyri inntskugevandi tiltøk- um, eitt nú lýsingum, eydn- uspølum o. ø. til tess at stovnurin kann fåa figgjar liga orku til at bøta um virk semi sitt Skotið verður eisini upp, at landsstýrismaðrin skal til- evna nærri reglur um send- iloyvi og ásetan av treytum annars hesum viðvíkjandi Men Jógvan Adolf Jo- hannesen, sum í vár var for- maður í mentannarnevndini er als ikki nøgdur við tað, sum landsstýrismaðurin nú kemur fram við Treytað av stuðli á Afgarégini að var ein samd ment- annarnevnd, sum viðtók, at einkarrætturin skuldi takast av. Men hetta var treytað av at vit fingu eitt sterkt megin útvarp og eitt sterkt megin sjónvarp, sum skuldi verða stuðlað á fíggjarlógini, sigur hann. Hann leggur afturat, at ein meiriluti í neyndini eisini var ímóti at sjónvarp- ið skuldu fáa loyvi til eydn- uspøl, tí hetta fer at taka grundarlagið undan ítróttar- bygdafeløgum o. ø. sum bingo 0. a. sum grundlegg)- andi inntøkukeldu — Eg havi altíð hildið tað vera sera umráðandi at hava so gott føroyskt sjónvarp, sum til ber. Vit skulu minn- ast til, at árinið frá sjónvarpi á tjóðina er nógv sterkari enn frá ødrum miðlum, tí í sjónvarpi bæði síggja, hoyra og lesa vit alt í senn - Tað var undrunnarvert at hoyra Sámal Petur í Grund síga, at vit ikki hava ráð at fjálga um mentan og mál okkara. Tað skurrar í mínum oyrum, tí júst ment- anin er grundarlagið undir øllum, sum føroyskt er, heldur Jógvan Adolf Jo- hannesen Vit eiga at hava í huga, at í Føroyum búgva bara 43.000 sálir, og at øll hesi ikki hava føroyskt sum móðurmál. Tað verður sagt av fróðum monnum, at tað skulu eini 250.000 fólk til fyri at eitt mál kann hava líkindi at liva. So ganga vit og billa okkum inn, at:vit 37.000 sálir kunnu uppi halda føroyska málinum uttan at:vit gera nakað ser- ligt at fjálga um tað, mugu vit trúgva umaftur Málið slapp ikki í skúlan fyrr enn í 1938 Móðurmál okkara hev- ur havt sera ring kor. Tað er ti undrunnarvert, at føroysk- a målid yvirhøvur er til, heldur Jógvan Adolf Jo- hannesen. Vit eiga at hugsa um, at alt embætismálið var danskt, kirkjumálið var danskt og at tað ikki var loyvt lærarum at undirvisa á føroyskum fyrr enn í 1938 og at føroyskt ikki var gjørt Ei in samd mentannarnev nd: Sjónvarpið skal á figgjarlogina Í vár mæltu eisini Sambands- og Fólkaflokkurin til, at sjónvarpið verður stuðlað á fíggjarlógini. EIRIKUR LINDENSKOV Spurningurin um eink arrættin hjá útvarpi og sjónvarpi er aftur komin á ungborð Tað var í vár, at løgting- ið vidgjørdi spurningin, tå landsstýrismaðurin i mentamålum, Såmal Pet- ur í Grund hevði lagt upp- skot um nýggja lóg fyri útvarp og sjónvarp fyri tingið Framlagda uppskotið veik ikki so nógv frá ver- andi lóg, eitt nú lá heldur ikki í uppskotinum, at einkarrætturin hjá sjón- varpi og útvarpi skuldi til høvudsmål fyrr enn i 1948. Men målid livdi kort ini, ti gerandismálið var før oyskt. Tad råmandi kvæda málið, kvøldseturnar, fynd ugu ordtøkini - alt hetta var almenn ogn, sum hevur stimbrad móðurmálið í hes- um svåru tíðum. Hesin part- un av mentanini er ikki almenn ogn longur, tí er tað uppaftur harmiligiari at hoyra menn í tinginum i 1996 kjakast um, hvørt vit hava råd at fjålga um okkara mentan - Tad er okkurt spinnandi galið, tå landsstýrimaðurin í mentamálum hevur ta fat an, at vit ikki hava ráð - tå stendur illa til. Um vit missa málið og mentan okkara, tá kann alt tos um sjálvstýri ella sjálvbjargni fara, tí ein tjóð, við ongum tjóðareyð- takast av Men tað vildu ting- menn, og eftir at menta- målanevndin hevði við- gjørt evnid, varð málið sent aftur í landsstýrið og biðið varð um, at lands stýrismaðurin legði fram nýtt uppskot. Hetta upp- skot skuldi leggjast fyri tingið í oktober. Ein samd mentamála- nevnd mælti til at taka av einkarrættin, men legði dent á, at vit skulu hava eitt sterkt meginútvarp og eitt sterkt meginsjónvarp, sum skulu verða fíggjar- liga stuðlað á legtings- fíggjarlógini kennum er eingin tjóð Jógvan Adolf Johannesen sigur, at nú er þúra vent í holuni. Bæði Sambands- og Fólkaflokkurin í mentann arneyndini tóku undir við ålitinum, sum skrivað var vår. Nú letur kortini til teir ikki meina tað kortin: teir vilja ikki stuðla einum sterkum megin útvarpi og megin sjónvarpi á fíggjar- lógini, men ynskja heldur at fíggja hetta vit nøkrum so óvissum og marghåttligum, sum eydnuspæli - Tí ber so illa ul at vid- gera spurningin um einkar- rættin fyri seg. Hesin spurn- ingurin er jú treytaður av, hvussu góðar umstødur vit vilja geva almenna sjón- varpinum og útvarpinum, leggur Jógvan Adolf Jo- hannesen dent á Leirvikar Kvoldskúli Um nóg stór undirtoka verður, verður undir- víst í nevndu lærugreinum í vetur: Mánadag: Hondarbeiði Lær at seyma barnaklæði Týsdag: Seyming og foroysk klæði Matgerð Mikudag: Málningalis Urguspæl og keyboard Luttokugjald: 300 kr. kl kl. 19-22 Lis Joensen kl. 19-22 Hallbjorg Eliassen yri ung við denti á mótaklæði kl. 19-22 Eyð Olsen kl. 19-22 Rasmus P. Tråndheim kl. 19— Dånjal Eysturstein 19-22 Såmal Toftenæs Leirvikar Kvøldskiåli tif. 43234