týsdagur 22. oktober 1996síða 21

Nr. 203 - 22. OKTOBER 1996 vetni, og danska oljuvinnan ið ikki munar nógv í donsk um búskapi, var í ferð við at venja seg við hugsanina um altjóða kapping Í undirgrundaravtaluni frå 22. desember 1992 stendur ymist, ið líkist treytum, men sera lítið, ið ikki beinleiðis kann útleiðast frá reglunum í heimastýrislógini, og so statt er løgfrødiliga óneyð ugt, hóast kanska politiskt ynskiligt. Eitt dómi er stjórnarkravið um samráð ingar um at minka ríkisstuð ulin, fáa føroyingar mun andi oljuinntókur. Hetta átti at verið óneyðugt av tverm um grundum: (1) Vónandi høvdu førovingar ikki ynskt studul undir slikum umstødum. (2) Sambært heimastýrislógini kann stjórnin altíð krevja, at før vingar yvirtaka øll A-mál við tern avleiðing, at skal fíggja ftur (13/10-93 landskassir Sernri eftir at landsstýrið heyði sett seg í stóra skuld kassan, hevur stjórnin hild ið. at landskassamntakur av ljunm fyrst og fremst eiga at verða nýttar til at aftur gjalda hesa skuld So er tað tann famøsa eftirskrifun: "Regeringen har konstateret, at Færð ernes landsstyre er indstillet på, ul gavn for såvel fær øske som danske samfunds interesser, forudsat kon kurrencedygtighed at an vende sagkundskab inden for dansk forvaltning og forskning samt i danske rhvervsvirksomheder i den færøske råstotudvikling [20 er vida kent, at hetta pettið kom í sáttmálan eftir kravi frá danska javnaðar flokkinum á fólkatingi sun treyt fyri teirra undirtøku við avgerðini hjá Schluter stjórnini Orðingin er meira politisk enn jundisk. Hon hevur for m sum ein einsíðug donsk fråsøgn um eima uppfatan av einum føroyskum hugi at gera brúk av donskum serkunnleika v. m. Og 6 beinleiðis eisini um dansk an hug at-lata henda ser kunnleika. Tó alt treytað av kappingarfør:. Uttan at gongd til marknað, nyttar kappingarføri líuð. Er ein ikki kappingarførur, nyttar lítið at fáa atgongd. Um at gongd, treytað av kap ng arfør:, skal kallast frami hjárættur um Høgni vil vera vid, meti Sum kunnugt vóru nakrar orðingar um hetta í nøkrum ið eg ivasamt av teimum avtalum giørdar vóru millum lands tyrið og ríkisstjórnina um wkreppuna PI Tær endaðu kortum við, at Janska stjórnin 17. I n r 1994. part iði ' i Í fur k r ik p mn Ká Í á kt ' partvi i k sf (4 torv t ; Í i VI ørovsk huvirk tí hand MØNÓG Pi b t øv Ma k CO ki i | i % t Ar f eru vælkomnir á jov fø: við aðrar Spurningurin er eisini um tað átti at verið neyðugt at fest á blað, at føroyingar og danir samvinna har til ber. Her kann í d. serda mint å tær - lutvist væleydn aðu royndir, føroyskir myndugleikar hava gjørt fyri at tryggja føroyskum fyritskum atgongd ul at bjóða upp á arbeiði fyri danska menningarstovnin DANIDA. Hesa atgongd hava vit ikk: sambært nakr ari millumlanda handilsav talu, men sum avleiding av rikisfelagsskapinum Men í blødunum síggi eg at tey somu sum fegnast hverja ferð tað eydnast ein ari føroyskan skipasmiðju í harðari kapping at sleppa framat at lata skip til tiðindablaðið —————————————ITVK—— FGTTTToLSO IS —ÞISVEEVSGVOCOOOOEESS00VOÐOTVON NN LL. Føroyskur Oljupolitikkur sidan yvirtøkuna Við hesum koma vit til ann an tått, neynliga tað, ið Høgni í grein síni um heimastýrisskipanina skrivar um føroyska olju politikkin higartil Hann skrivar m. a (1) oljufyristting|in|) hevur bert verið ein for longdur armur hjá donskum stovnum og fyrtøkum (2) "Gongd er komin á leit ingarnar 3) "Allar inntókur og tann veruliga stýringin eru higartil farnar til dansk ar fyrtøkur (DONG DOPAS/DANOP MÆRSK) Landsstýrið. id sat 1985-88, hevur fingið manga skoluna tað seg fyrimyndarliga at heldur Arni Olafsson. Her undirskr táverandi forsætisráðharri DANIDA ella onkran anr an almennan danskan stovr seta knyklar í brýr, tá ið tað eydnast donsku oljufeløg unum DOPAS ella MÆRSK at fáa ein ordra í ambandi við føroyskar jarðkanningar, har enn ong in førovsk fyritðka er at verta kapping Heldur ikk: í i r it lan t f PI V núa | Há ramsettu hugsan, at danska Lt ri kkum undir rundina á i fyri ES kt V rr hu i ; Hett r høvi til ent r ferð V åd at uttar på 1 t nålsøki er 5 if ikk tt 5 i i LL h f , k kk } k Í rundir ti Jast I i kt i i undir avtaluna Mynd kalmar funnin hava hesar fyrttskur longu ein stóran fyrr mun teir (danir) hava fingið fótin fastan í føroysku undirgrund ina og hava meira reelt vald, enn tå teir sjålvir umsótu málsekið (4) "Verdur olja mest Tad var henda upp reksan av óundirbygdum im, ið fekk meg at nåstandt pastand tri nin. Tá ið ein, ið vil verða tikin fyri fult sun mfelagsírað ngur heldur eg kunna seta hesar pá standir fram sum voru teir ilvsagdi rongilis i: kd i endu ikki t } srovska san k vera tandirr og ikki altíð av ørøttum ein forlongdur armur hjá donskum stovnum og fyritskum Eg fari at heita á lesaran um at lesa báðar omanfyri standandi reglur eima ferð afturat Hesa niðrandi umtalu av føroysku oljufyrisiting int hava hvørki leiðslan ella tey ið hvønn morg un fara til arbeiðis har í ti treysti, at tey gera eitt gott arbeiði til landsins frama, uppiborið. Orð ingin skuldsetur fyri sitingina fyri at arbeiða fyri danskar stovnar og fyritðkur og leggur so leiðis leiðsluna undir loyalitetsbrot móti sín im uppdragsgeva, Før va landsstyri. Leiðarin iAtli Dam, táverandi av oljufyristingin! Martin Heinesen, hirðir neyvan at leggja injuriu sak, men tað hevði sømt seg samfelagstrødingin um Høgna Hoydal, ant in at lagt grundir fyri hest ålvi ligu skuldseting fyri almenningin ella á viðgingið at r DroN 1 pi lopin framav og bið Martin um umberir Vi ) "Gongd er k Í lettingarnar Nei, gongd er ikki kom n á leitingarnar Tað sum fram fer í iølunt er ned kki } k i | i , rt mak k forkanningar kanningarloyvi geva ongan rætt til eftirfylgj andi oljuframleidslu Bert leitingarloyvi, ið sjálvsagt ikki verða lati n, fyrrenn lóggáva um slíkt er samtykt á Før oya løgtingi, kunnu geva rætt ul framleiðslu Viðv. (3) "Allar inntøkur og tann veruliga stýringin eru higartil farnar til danskar fyritskur (DONG/DOPAS: DANOP/MÆRSK) Fyrst til »inntøkurnar« Vit hava sidan 1994 ver ið í einum forkanning arskeriði. Higartil eru givin 13 forkanningar loyvi. Lopransborir er eitt teirra. Varliga rður mett, at kar 2 x men í undigrundarmalinum bað løgmaður og Poul Schlúter ngarfeløg og oljufelør higartil hava brúkt € avsett minst 200 mó kr til forkannir iv TØ ysku und Lopransætlanin, svarar y 28 - 40 mill num sostatt ul minn enn 20 % av hesum ut reiðslum. Av hesum fær DOPAS frá teimum 19 rsamtaKki | i in sån Í 5 n im fra øl fork þá Í k K i ' umleið I 21 rå er langt hadani og p til "allar inntøkur Hvat Høgni meinar við tá ið hann sigur donsku oljufeløg at hava stýringina av "leiting unum“ í føroysku und irgrundini, hevur ikki eydnast mær at skilja og fái eg tí ikki nakað ul hetta. Hevur hann próvgrundir fyri slíkum, hevði verið áhugavert at sæð tær Meinar hann bert, at í tí nn I if | hest sagt eina kanningartiltak inum í Lopra stýra DOPAS og MÆRSK åvikavist verkætlanini tt vóna, at hann hevur ræl tað c júst tað t á rÅ 1 Ár t r i Verðu fur ; tek tel jan i ) in fastar 1 n nema reeit vald, ent teir sjålvir 1 tu målsøki0 Vit vita, at MÆRSK hevur fingið ein bora fastan í tí føroysku undirgrundini nen harfrá til at halda at teir } fotin fastan er eitt langt lop Veru nn einfaldi leikin er at-tað at hava verið åvikavist operatørur og borifyritakart i Lopra % y í ár YSKU y 3 MIN Í , Ér på ry le ” ( fyritøkur y alt } jyinnuni Verður hildið, tá ið Lopransbor ingin er av, at DOPAS DANOP og/ella Mærsk hava greitt uppgávur sínar væl úr hondum fremur tað órvað sam starvsmøguleikar teirra við onnur oljufeløg í framtíðini. Ein kann vóna, at so verður. tí sc hava allir partar fingið okkurt burturúr, og tað er sum kunnugt ein for øllum burð ggum samstarvi Hetta sjónarmið, at partar í einum tiltak: eiga at fåa okkurt burturúr tykist ofta wturgloymt í ti før k rdaskiftinum Har verður ofta gingið i, at ein partur bert i k IK Alt + } 5 £ KØKG € 1 DVIa 10 sum Á fær ná k B Hesin t ; hoyrir einum Í ð tala u k har I