leygardagur 2. november 1996síða 17

siungini, skal eg fegin geva leiðaranum og starvsfólkunum á Oljufyristtingini eina almenna umbering, um tey hava kent seg æru meidd av mær. Eg havi als onki at finnast at teirra dugnaskap: ella fakliga virksemi Hetta snýr seg ikki um ávísar personar, sum Arni fær tað til, men um strategisk og realpolitisk áhugamál millum ríkispartarnar Hvat er „farosentrisma“? Um vit nú sleppa undan at draga kjakið niður á eitt personligt ålops stødi, so eru eisini nakr ar meira áhugaverðar metingar í greinini hjá Arna. Tildømis hetta brotið „Vit føroyingar hava ofta lyndi at hugsa út frá emi reimt „farosentr skan“ heimsfatan, har vit sjålvi uppfata okkum sum hevuðsleikarar í øllum sum vit koma út fyri. og ikki geva okk- um far um, at hesin lítli oyggjabólkur, fjart frá heimsins maktmiðdepl um aloftast bert er eim finna í einum stórri talvi.“ Eg kann bert taka undir við Arna í hest beinraknu meting. Men at hann skal fáa greinina hjá mær at samsvara við eina „farosentriska“ heimsuppfatan, fár eg als ikki at hanga saman Man tað ikk: heldur vera em otilvitadur sjålvs kritikkur, sum Arni leggur fram her? Hann sigur jú just um undir grundarmálið, at:tað vóru føroyingar sjálvir ið sannførdu danir um yvirtøkuna, og at alt síðani er hent ul fyri muns fyri føroyingar og í besta samstarvi við danir. Ella kanska velur hann at gloyma, at Keypmannahavn eisini er ein maktmiddepil í mun ul Torshavn? Í hvussu er, mótsigur Arni sær sjálvum so dyggiliga, tí í sama viðfangi leggur hann meg (og onnur) undir at gera danir tl óndar valdsharrar, ið finna frægd í at pína og plága okkum føroyingar Donsk áhugamál eru reel Alvaratos, Arni Hvi verður man lagdur undir at:tlleita, tå ið áhuga málini hjá donsku stjórnin sakliga verða vidgjørd ) Danska ríkt trórnin hevur stál føroysk áhugamál koma í stríð við tey, vinna tey donsku. Tað er hetta vit mugu hava nøkur am boð ul at:tackla, og ikki gera tað til eitt tabu Trupulleikin í tí „faro sentrisku“ heimsmynd im hevur verið, at vit ikki hava gjørt okkum hetta greitt, men ístaðin hava hildið, at:danir nokk skulu rekja okkara áhugamál fyri okkum at vit kunnu luttaka í heiminum uttan at fylgja spælireglunum Tann farosentriska' heimsmyndin elvir júst til, at vit bert síggja heimin igjøgnum Dan nark, eins og vit har hava trygd fyri at tað politiska og fíggjarliga valdsbynd í heiminum ikki rakar okkum Um vit ikki skilja spælireglurnar, tá tað snýr seg um storpolitik og multinationalar fyri tøkur, so svarar tað til at vit bjóða professio nellum pokerspælarum av og trugva at vit spæla LUDO Hvat tænir okkum best? Tad er væl møguligt, at tann besta loysnin er at samstarva við danir á tildømis oljuskinum Men so mugu vit eisini fáa greiðar grundgev ingar fyri, at tad loysir seg best fyri okkum, og vit mugu hava greiði á hverji áhugamál part arnir hava Tað hava vit ikki fingið higartil. Ístaðin hava vit fingið somu útlegging sum Arni aftur borðreiðir við: At danir lótu okkum yvirtaka undirgrundina, tí at teir respekteraðu føroysku ynskimi. At teir ongan serligan fyrimun skulu hava, men bert vilja hjálpa føroyingum í almóðirligum anda Tad hevði verið áhugavert at hoyrt fleir grundgevingar frá for manninum í Oljuráð leggingarneyndini fyri, at tað var til fyrrmuns fyri føroysk áhugamál. at DOPAS skuldi standa fyri Lopransboringini Vóru aðrir møguleikar kannaðir? Hvat talaði fyri og ímóti — bæði fíggjarliga og viðvíkj- andi ekspertisu og vitan? Og hvussu varð avgerðin uikin? Somuleiðis heyði tað verið av týdningi fyri at sleppa undan byttum konspiraionssøgum, át ein greið meting varð lagd fram, um hvønn vit skul i P kir k Hu ) i Vikuskiftið beiðinum ? Ella hava vit eina stóðu, har vit kunnu fáa fyrimun av at lata tildømis norska STATOIL verða okkara høvudsrådgeva? Neyvan hevur nakað oljufelag edlari mál enn onnur - so hví ikki út nytta kappingina millum tey p Hvussu skipa vit áhugamálini? Harvid hava vit nomið við tað allarmest áhuga verda í sambandi við greinina hjá Arna Olafs syni. Mín grein snúð seg um, at í løtuni ræður fullkomin ruðulleiki undir hermastyrisskip animi. Stórar avgerðir verða uknar í einum efur mini meung poliuskum, rættarligum og umsiingarligum ongamannalandi millum Føroyar og Danmark Eg haldi framvegis fast við, at umsitingin av undirgrundin er eitt skuladømi um hendan rudullerka, og eg skal grundgeva tað nærri Vit settu eina oljuráð leggingarnevnd, sum skuldi ráðgeva lands stýrinum í undirgrundar og råevnisspurningum Men nevndin fekk uttan nakað stórvegis kjak. meira enn ein rådgev andi leiklut. Hendan oljuráðleggingarneynd bygdi sína egnu umsit ing upp - Oljufyrisit ingina - sum higartil ikki hevur verið løgd beinleiðis undir lands stýrið. Hon flýtur onku staðni uttanfyri system 10 Tad kann sjálvsagt hava sína meining í, at politiska umsitingin í Førovum var handlings lammað um hetta mund ið. Men eg sakni sak ligar grundgevingar fyri hví leisturin varð skorin soleiðis, og um hann skal halda fram Kundi Oljuráðlegg ingarneyndin ikki ráð givið landsstýrinum, sum síðani hevå um sitingina undir sær? Fær landsstýrið við núver andi skipan. eins skjóta og góða kunning um forkanningarnar, sum uldómis DOPAS? Hvussu tryggja vit, at ein føroyskur serkunn leiki kann menna seg í umsitingini? Eitt oki sum oljuvinna rakar oll onnur málseki í lands stýrinum tryggja vit eina sam kipan av ráðle gging og so hvussu umsiing Arni - eitt skúl (Så Vikuskiftið arnevnd og oljufyristung gera eitt dygdargott arbeiði Men hvussu síggja tey sína uppgávu, og hverjar karmar hava tey fingið frå politikar unum? Formaðurin í Oljuráð leggingarnevndini, Arni Olafsson, hevur uttan iva suverent bestu fak ligu kvalifikatónirnar til hetta starv. Men eg øvundi honum ikki sín leiklut. Hann starvast dagliga sum danskur embætismaður, men er samstundis valdur for maður í føroysku olju rådleggingarnevndina. I henni situr eisini eitt umboð fyri danska Energiministernd Enn hevur neyvan nøkur beinleiðis konflikt verið, men um tað nú verður ein politiskur mótsetningur millum donsk og føroysk åhug amål i ráeynismálum, skal Arni Olafsson so bert vera loyalur móti føroyska heimastýrinum og taka tey føroysku áhugamálin framum Ella skal hann fylgja setninginum í avtaluni frá okt. 1993, um at landsstýrið hevur játtað at brúka danskan ser kunnleika um fyritðkur og stovnar eru kapp ingarfør? Og hvussu skal hugtakið kappingar førur tulkast? Vit vita jú at just hesin setningur hevur elvt til strid undir samráðingunum i '93 og 94, so her eru ríkis partarnir greitt ósamdir Tí haldi eg. at júst stødan hjá Arna Olafs syni er eitt skúladómi um, at vit hava ongar greiðar lógarkarmar og ongi amboð, tá tað snýr seg um at viðgera mót stríðandi áhugamál millum ríkispartarnar Hvønn hatt skal Olju rådleggingarnevndin brúka? Skal hon skifta millum tveir, ganga undir tveimum ísenn ella kanska ganga hatt leys? , Eg haldi, at bæði Arni Olafsson g all hini, sum eru sett at:starvast við hesum spurningum hava krav uppá greiðar poliuskar setningar, rættarligar heimildir og umsitingarligar karmar um tey skulu rekja sínar uppgávur framyvir Og eg vóni, at vit kunnu kjakast alment um hetta nú — áðrenn nakar ítøk! ligur trupulle:ki stingur seg upp Høgni Hoydal om Sida 17 Sankta Gertrud L —"e — Malningur, sum Jørgen móður sína 4. juli 1916 Í Sostalinum leygardag in 19. oktober 1996 hev ur Eiríkur Lindenskøv eima áhugaverda samr ødu við danska leikstjór an Nils Malmros. Í sam røduni, sum sjálvandi snýr seg um filmatiser ingina av Barbaru, verð ur hetta brot endurgiv 10: »Niels Malmros hel dur, at dømi eru um, at okkurt av tí skrivaða eigur Jørgen-Frantz ikk i Eitt nú verður vend ingin »Nu går glansen af Sankt Gertrud nytt. Henda vending var ikki til, tå søgugongdin fer fram ti Sankt Gertrud kleystrið brendi í 1806 og tad hevur Jørgen Frantz, id var søgufrød ingur, vitað, sigur Nils Malmros Tann umrødda vend- ingin kemur fyri á teim um seinastu reglunum í Barbaru. har Gabriel við meingleði sigur: >- hi hi, nu tror jeg faneme sagde han til sin kone Bygd: 1990 i P Tonnaga: 350 GT Stødd: O/M Hj. Maskina: 355 HK Cummins NT v/ 1500 O/M Utgerå: Marco - linuskipan / snurrvod og til svorðfisk Frystiutg 2 x Sabroe TCMO 28 R22, kom- pressarar Lastarúmd: 299 cbm í tveimum lastum + 18 cbm til agn Nav. instr.: Væl utgjørdir á brúnni Aptering 20 mans Prísur 2.0 mio.USD. (umleið 11.8 mio. kr.) fyri hvort Nærri upplýsingar fáas FRYSTILÍNUSKIP til solu 34. 0 Loa x B.40 Br. x 410 D Hv. Maskina: 800 HK Cummins KT 38 M v/ 1800 Frans Jscobsen málaði til g faneme, at glansen endelig en gang er gaet af Sankte Gertrud. Nu er hun sågu færdig. den mær!< Um Jørgen-Frantz Jacobsen eigur júst hendan setningin, dugi eg íkki at meta um, tí eg havi íkki sæð upprunahandriuð, men til var hann um tað mundið, tá 1ð skaldsøgan fer fram, tvs í 1760unum Vendingin hevur einki við Sankt Gertrud Kleystur at skaffa, men stavar frá halgi myndunum sum stóðu fram við vegjaðaranum í katólsk ari tíð. (Nú á døgum eru tær ikki óvanligar í midalhavs- løndunum). Hesar myndir vóru ofta gyltar, og vend ingin sipar av fyrstan tíð til vanrøktadi halgimenni og ljóðaði: Førgyldningen er gået af Sankte Gertrud Jørgen-Frantz Jacobsen ella William Heinesen gera seg sostatt ikki í hesum før: sekar i at brúka eina anakronismu nu tror jeg Jogvan Isaksen ortugal t vid at venda sær til SP/F TOR SHIPPING | Niels Finsensgota 23 Box 1252 110 Tórshavn | Tlf. 18531 - Fax 193689