hósdagur 7. november 1996síða 17
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 215 — 7. NOVEMBER 1996
tíðindablaðið +
17
ikki krevini
Sluppu ikki at tosa
við
Men, hvussu ber tað til, at
tað gek st so illa
kom eitt fólk verður
sagt al vera bæði rakst og
vælupplyst, so illa fyri?
Ja, raskir hava vit verið
men eg veit ikki, hvussu
væl upplýst, vit hava verið
Eg plagdi læra summar
iv stjórunum, sum komu, at
rokna út skifusavlop. Men
teir vóru raskir og eg haldi
at hýrurin í vinnuni var Ogv
ulig t góðir
Skiftisavlopið er tað, sum
r efur til fastar útreiðslur
tá ið arbeiðslenir, fiskakeyp
og annar broytiligur kostn
iður er drigin frá brutto
vinninginum
At tað gekst so illa, var
ti, at fiskafólk, einsvæl og
handilsfólk. og øll onnur í
hesum landi, blivu øst upp
at verða við í einum fløgu
rúsi, sum einki hald var í
Eg haldi ikki. at Fiska
sølan var heilt ósek, tí eisini
hon eggjaði til ílegur. Ég
minnist, at einaferð vildi
fiskasølan hava virkini at
keypa skiljmaskinur
Aðrenn vit vistu av,
gekk hver maður og bretti
sær á og skuldi keypa skilji
maskinu. Eg haldi, at tað
komu einar 15 til landið.
men nógvar blivu aldrin
pakkaðar upp. Eg skal ikki
geva Fiskaseluni alla skyld-
ina, forbrendari enn so, men
føroyingurin var østur upp.
og tað, sum ein skuldi hava
skuldi ei! hava
Það var sum at:fylgja við
einum ávísum móta. Og vit,
sum royndu at halda aftur,
sluppu ikk: rættiliga at tosa
uppii og blivu kallaðir tvørir
og reakt:onerir
Oddfríður Haralden sig
ur, at hann så, hvønn veg
tað bar og at tad kundi bara
enda, sum tað endaði
Hvussu
fum
Tá ið tykilin ikki
Oddfríður Haraldsen sig
ur, at hann var ógvuliga
spentur, tárð Fiskavirking
kom uppá tal og hann var
ein tann fyrsti, sum skrivaði
undir at avhenda virkið til
Fiskavirking
Ég fyrigyklaði mær, at
okkurt positivt fór at spyr)
ast burturúr, og at eg sjálvur
ersim kom at hava eina á
vísa ávirkan á virkið, eg
heyði átt, uppá ein ella ann
an máta
Ég haldi, at hetta var
vanliga hugsanin, kring alt
landið
Oddfríður Haraldsen sig
ur, at hann tosaði fleiri ferð
ir við stjóran í Fiskavirking
um at:teir skuldu seta seg
niður at:finna útav onkrum
fyri at fáa arbeiðið á virk
mum aftur
Eg bjóðaði mær at vera
við og at gera tað, eg kundi
fyri at fáa gongd á aftur
Bíða nú, bíða nú, tað
kemur, var svarið, eg fekk
Eg bjóðaði mær eisini
at ganga náttarvakt á á virk
inum fyrr lítið og lætt, tí eg
plagdi at ganga á virkinum
eftir arbeiðstíð og eg visti,
hvat kundi henda, um eing-
in vakt var
— Tað helt hann eisini var
eitt gott hugskot
Tað var ikki fyrrenn
tann dagin, eg kom oman á
virkið og uppdagaði. at lyk
ilin ikki passaði, tað var
fyrst tá, at veruleikin gekk
upp fyri mær, at mín tíð var
liðugt. At eg var koyrdur út
á síðulinjuna. Ella stutt og
greitt: At eg var liðugur sum
poppsangar
Tad er ilt at siga, hverjar
kenslur, streymaðu
igjøgnum meg, tá ið eg stóð
útistongdur av mínum egna
virki, men tað neit fast, tað
må eg vidganga, sigur Odd
fridur
Soleiðis var gongdin tå
Slagorðini hjá teimum
ungu, væl lærdu, men lítið
royndu stjórunum var, at vit
gomlu skuldu vekk. Men
um tað bleiv so stórt betri
vert eg ikki
Sum frå leið frættist aft
ur og aftur um. at nu vøru
tær og tær maskinurnar
uknar av virkinum og førdar
burtur
Virkið var ikki bara
Tad var skrætt sundur
Har ið lykil ikki pass
iði, vóru hurðarnar traðk
aðar igjøgnum. Fótasporini
stóðu í hurðunum. Tað var
vandalisma av ringasta slag
Og í dag stendur virkið
mt sum eitt skendsil. Bara
skalið eftir. Tað er at gráta
yvir
Nógv var selt innanúr
virkinum, men eg vænti
ikki, at nakar bleiv ríkur av
tí. Men sum ein eind, var
virkið eitt sindur vert
Oddfríður harmast um, at
fuglfirðingar ikk: gjørdu
sum vågbingar og skopun
ingar og kvettu vegin av og
vardu virkið
So høvdu vit í dag „havt
eitt virki, sum kundi verið
brúkt, eins og vágbingar og
skopuningar hava
Men eg var ov bláoygd
ur , leggur hann afturat
Hann sigur, at nú pelag
isku fiskasløgini eru nógv
frammi, hevði virkið verið
frålikt at havt. Tað hevði
passa væl inn í tað, sum
rørist í Fuglafjørði idag
tømt
Skriviborðætlan
Hví bleiv Fiskavirking
ikki lokomotivið, sum skuldi
draga føroyska samfelagið
upp úr aftur kreppuni?
Fiskavirking varð ul á
einum skrivborði onku
staðni í Danmark. Tað var
gjørt av monnum, sum einki
kendi til føroysk viðurskifti
Teir skóru Fiskavirking
eftir sama leisti, sum teir
skóru „De danske sukker
fabrikker”, ella hvat tað var,
sum einaferð skuldi endur
skipast
Men hetta vinnulivs
mynstrið hevur onki grund
arlag í føroyska samfelagn
um
Og so lå ið vit so sóu
hvussu tað varð arbeitt
Kom ein hýsa á land,
skuldi hon flytast norður á
Eiði. Og kom ein konga
fiskur á land, skuldi hann
flytast til Suðuroyar
Hetta er fullkomið vit
loysi og fekk ongantíð
undirtøku í arbeiðsfólkin
inum
Hví skuldi arbeiðsfólk
ið á Fuglafjørdi leggja alla
orku í at hagreiða fisk væl,
sum skuldi arbeiðast á Eiði
Tað bleiv hugt við
skeivum eygum eftir tí
sum skuldi sendast av bygd
ini, tí ov lid arbeiði var
frammanundan. Hann bleiv
tjókkaður í ein kassa við
einum spaka av ísi omaná
og so stóð hann ermar tveir
dagar. Mær lysti at sæð tann
fiskin, táið hann kom uppá
pláss
Oddfríður Haraldsen sig
ur, at tað eydnaðist ongantíð
Fiskavirking at fáa arbeiðs
fólki at kenna seg sum at
tey arbeiddu fyri eini heild
fram ímóti felags málum
Tað er stórur munur á, at
fáa eina rationella drift á
Onkuntid var nógv at gera
á virkinum. her er tað
Sjóvortún sum landar Ex
harmist um, at vit ikki
gjørdu sum Vågbingar og
skopuningar og kvettu
vegin av fyri Fiskavirkins
sígur Oddfríður
Haraldsén
pappírunum, men at umseta
teori til praksis í føroyska
samfelagnum, var nakað
heilt annað
So tað var nokk so
skjótt at eg så, hvønn veg
tað bar
Men var nakar annar
møguleiki enn Fiskavirk
ing
Í dag kunnu vit siga, at
vit skuldu heldur havt givið
hverjum virki sama møgu
leika, sum Fiskavirking
hevur fingið
Høvdu virkini
sanerað lutfalsliga líka
nógv, sum Fiskavirking
høvdu vit havt
roynt nýggjar leiðir
verið
pengar at
Fáa fiskin til lands
Oddrfridur Haraldsen sig
ur, at skulu vit fóta okkum
aftur, mugu vit ersim fáa
fiskin, sum fer óvirkaður av
landinum, tí tað er ikki líuð
sum vit missa
Tað er ómetaliga trup
ult, at nokta skipunum og
fiskimonnum at selja har,
teir fáa mest fyri hann
Men okkurt skuld: verið
gjørt. Kanska skuldu onkur
tiltøk verið sett í verk ímóti
teimum, sum landa uttan
lands? Kanska skuldu teir
verið stuðlaðir at landa í
Føroyum? Ein máti hevði
eisini verið, at flakavirkini
blivu so bilig, at tey høvdu
ráð, at betalt meiri fyri fisk
in, heldur enn at pengarnir
blivu etnir upp í rentum
Oddfríður heldur tó, at tað
útlendskar uppbodssølurnar
verða altíð ein harður kapp
ngarneyti. Men kappingin
má og skal takast upp, skulu
vu hava nakran møguleika
Hann sigur, at tað er eisini
ivasamt, hvussu nógv betri
prísirnir eru uttanlands í
longdint
Inni å virkinum hjå Odd
tá ið enn liv var í
Alt varð skrætt úr virki
num. har alykil ikki pass
fríði
aði, var hurðin traðkað
igjøgnum
Hann hevur sjålvur keypt
fisk og selt av landinum. Og
tå avtornaði var ikki meir
enn javnvåg í kassanum
Vidhvørt var
stórt, men vikuna eftur var
undirskotið líka stórt
So ilongdini, men prisur
in í Feroyum rovnas
yvirskotið
líka
drugvur, sum aðrasta
heldur hann
Lønin ger litlan mun
Annars heldur vinnulivs
maðurin í Fuglafjørði ikki
at tað kostnaðarstóðið í Før
oyum, sum tekur okkum
Kostnaðarstøðið er
høgt, men tað var ikki tað,
sum gjørdi, at vit kollsigldu
Nógv verður tosað um
lønirnar, men um timalønin
fer ein 10 krónuseði! niður,
ger tað ikki tann stóra mun
in. Tað er ikki har. bjarg
ingin liggur. Tað skal sterk
ari lútur til enn so
Tann stóri spurningurin
er, hvussu vit koma uppá á
sama stødid sum teir tekn
iskt, ikki minst umborð á
skipunum. Bæði skotar og
írar, norðmenn og hetlend-
ingar eru farnir strúkandi
framum okkum. Tað verður
eitt ódnartak, tí iløgurnar
eru so ovurhonds stórar, sig
ur Oddfríður Haraldsen