týsdagur 19. november 1996síða 2

Sjálvstýrisflokkar bundnir á hond og fót Oddagrein Í gjárkveldið skipaðu teir tríggir sokallaðu sjálvstýr is- flokkarnir fyri fundi í Havn, har evnið m.a. var steðan hjá sjålvstyrisrørsluni her á landi Eftir okkara tykki finst eingin verulig sjålvstyrisrørsla her á landi. Gamla sjálvstýrið og fólkaflokkurin hava í samgonguskjalinum bundið seg til ikki at r eka nakran sum helst politikk, sum ber brå av sjålvstyr i ella sjálv- bjargni. So nógv hevði tað at týða fyr í hesar flokkar at koma í samgongu, at teir lótu seg binda á hond og fót av tí sambandska legmanninum VIT minnast, hvussu sami sambandslegmaður flongdi sjálvstýrisflokk og fólkaflokk. tá hesir bara so mikið sum gramlaðu okkurt um, at neyðugt er at taka upp vidurskiftini við Danmark til nýggja viðgerð. Í sam- gonguskjalinum er komið at standa, at hesin spur - ningurin kann bert takast til viðgerðar í samgonguni, tá allir flokkar eru samdir um tað. Hvussu í allar í víðu verð hava sjálvstýrisflokkur og fólkaflokkur ímyndað sær. at sambandsflokkurin í 1997 ella í 98 skal vera meira hugaður fyr í at broyta vidurskiftini við D anmark, enn hann var tað í 1996. Heldur sasmbandið ti fast við sítt. og tað ger tað, og meina hinir flokkar nir nakað sum helst vid sin sjálvbjar gnispolitikk, so má sam- gongan upploysast, spurningurin er bara nær JAVNAÐARFLOKKURIN hevur sett uppskot fr am um at kanna broytingar í viðurskiftunum millum Fer oyar og Danmark. Hetta er eftir Sosialsins hugsan eitt skila gott uppskot og góður máti at koma bur tur úr nagga tódnin. Tað er ein sannroynd, at skulu tað henda br oyt máli. er neyðugt við einum flokki sum ;avnaðar flokkinum, ti er tað upp til samband ella tjóð veldi. vita vit av royndum, at einki kemur bur tur Hesir flokkar síggja bara svart ella hvítt Vid so vid gongdum sjónarmiðum ber kki til at koma víðar í og reka ein realistiskan og itøkiligan politikk á økinum VIT halda tað eisini vera rætt og sakligt av javnaðar flokkinum ikki í fyrstu atløgu at seta síni egnu fingr a merki á eitt slíkt lógar uppskot. Hann vil fyrst hav a eina prinsipiellan stødutakan frá flokkunum, sum so allir royna at vera saman um at stinga ut Í kor tið TAÐ er tí heldur ikki ser t lagnunnar speisemi, at teir tríggir sjálvstýrisflokkarnir taka stig til ein fólkafund Er endamálið sjálvr annsakan og ein roynd at fáa fólka- flokkin og sjálvstýr isflokkin at endurskoða sin politikk i samgonguni, so er henda løtan ser a væl vald. Men eftir okkara tykki átti forummið at verið meira breitt og áttu umboð fyr í javnaðarflokkin eisini at verið við til slíkan fund. nú tað júst er hesin flokkur in, sum hevur spælt tað mest realistiska kortið út, tá ræður um at fremja broytingar í viðurskiftunum millum Fer - oyar og Danmark. At hesi tríggir sjálvstýr isflokkar velja at metast á fólkafundi einsamallir må so v era eitt tekin um, at teir vilja brúka fundin til sjålvr annsakan VIT gita, at tað fer ikki at ganga so lang tíð, til núv erandi samgonga upploysist, tí skal nakað trúvirði v erða eftir hjá fólkaflokki og sjålvstyr isflokki til nettup umreddu spurningar, kunnu teir ikki framhaldandi lata seg niðurbinda av sambandinum. Og tað skal heldur ikki vera nakað dulsmál, at tað eftir S osialsins hugsan longu nú átti at verið arbeitt víðari við uppskoti javnað- arfloksins um broytingar í rikisfelagsskapinum, og sum m.a kundi verið við til at lagt lunnar undir eina nýggja samgongu. eina samgongu millum javnaðar flokkin og meguliga ein, tveir ella tríggjar av teimum sokallaðu sjálvstýrisflokkunum. Væl vitandi, at tað áður hevur eydnast javnaðar flokkinum at toga sambandið við á sjálvbjargnisleið. so er hetta sega, nú flokkur in hevur fingið ein so sambandskan for mann. Tað er tí spurn ingurin um ikki fundurin í Havn átti at givið nøkur positiv signal til eina slíka nýggja samgongu Í avn aðarflokkurin eigur eftir okkar a tykki tó at vera ógvuliga varin ikki at geva ov nógv eftir fyri óhugnaligu hegr a kreftunum i fólkaflokki og sum eisini tykjast at hav á fingiðgróðrarbotn í sjálvstýr isflokki. Sosialurin Nakað hevur verið skrivað og sagt um útjavningar mill- um kommunurnar á tí fíggj- arliga økinum seinastu tíð- ina. Reddir hava verið frammi um, at tær komm- unur, sum eru betri fyri enn aðrar, skulu vera við til at gjalda meira til kommunur, sum eru illa fyri. Tiltøk eru sett í verk fyri at bóta um henda ójavna, men enn er ikki komið á mál. Hartil er ójavnin millum kommunur nar alt ov stórur Tað er sera væl skiljandi, at hetta evni er frammi, kanska serliga nú komm- unuval er fyri framman Fíggjarligi 6javnin er lættur at fáa eyga á. Vit eru í tí sera harmiligu og óhepnu støðu, at nakrar av komm- unum okkara ikki fáa end arnar at røkka saman Og útlitini eru í nøkrum førum ikki góð Hesar hava alla Tað skuldi ikki verið nakað meiri naturligt enn, at Havnin var tað stað har ung- dómar í Feroyum fóru, tå teir skulu fáa sær eina mið- náms- ella hægri útbúgving Her eiga at verða gjørdar so góðar umsteður ti Íslíkan lestur, at hugtakið >Vit ganga í skúla í Havn« skuldi verði púra natúrligt at hoyrt Ta eg her tosi um slíkar åtbågvingar, hugsi eg ikki bert um tær traditionellu útbúgvingarnar, men eisini um nýggjar, sum í hesum olju- og tøkni-døgum av sær sjálvum áttu at skapt ein áhuga hjá framfýsnum og dugnaligum lærarum saman við vinnulívsfólki og hug- flogsríkum stoynsleiðarum. Tað hevur verið tjakast nógv um miðnámsútbúgv ingarnar í Føroyum hesi seinastu mongu árini. Al hetta tjak hevur skatt ut búgvingarnar almikid, er einki at ivast í. Sjálvandi skal hver kommuna hugsa kommunuvalið Gongst Havnini væl, gongst ødrum væl hjálp uppiborna. Solidar!- tetur er eitt av heyðuseyð- kennum okkara í Javnaðar- flokkinum. Lat okkum ikki gloyma hetta Sama kunnu vit tó ikki siga um borgarligu flokk- arnar. Har møguleiki er at seta fót fyri, verður hetta gjørt. Men vit eiga ikki at lata hetta við okkum koma Borgarligar politiskar royndir at ørkymla fólk við at samantvinna kommunu- politikk og landspolitikk til egnan fyrimun er opportun- isma Hugburðurin eigur at vera broyttur frá vanligari borg- arligari politiskari øvund til javnadarpolitikk — fyrst og fremst solidaritet. Tað frægasta vit kunnu gera í hesum tíðum, er at fáa sum mest burturúr allastaðni um landið. Borgarar í okkara kommunu kunnu stuðla solidaritetinum við at skapa eitt so gott inntskugrundar- lag sum gjørligt í kommun- uni. Vit skulu arbeida okk- um år kreppuni. Hava vit ein haldgóðan búskap í Havnar kommunu, kunnu vit betra um møguleikarnar fyri solidariteti. Loysnar- orðið fyri okkum í Havn eigur at vera, at gongst Havnini væl, gongur ødr- um væl! Vit lova ikki skattalætta Hetta gevur onga meining. sum stødan er í løtuni. Men vit lova, at við einum sterk- um Javnaðarflokki í býráð- num, skapa vit fortreytirnar fyri framgongd. Og við munandi framgongd íáa vit eyga á skattalætta Ahaldandi framgongd byggir á búskaparligt stødu- festi og vinnuliga menning Vit vita, at figgjarligt hov semi og skynsemi og soli daritetur eru allternativini til áttatíárapolitikkin. Hetta eigur at vera okkara poli- tikkur næstu 4 árini. Al- ternativi til borgarligan eik. sum vit {dag kenna n Lat okkum savnast um at gera fortreytirnar fyri soli- dariteti best møguligar Hetta er grundarlagið, vit hava at byggja víðari á. Vit vilja gera okkara til, at meguleikarnar fyri komm- unalari útjavnan er tilstaðar Hetta gera vit við at skapa framgongd í Havnini. Hetta gera vit í Javnaðarflokki- num! Í komandi greinum her í blaðnum fáa vit at síggja nøkur boð upp á, hvussu vit her í býnum kunnu seta í verk ætlanir, sum skapa virksemi og framburð Gordon Ejdesgaard kommunuvalið Nú er tíð at fara at hugsa um Havnina sum ein útbúgvingardepil og gera tað besta fyri sínar borgarar, men tá skúla- loysnir verða kroystar niður yvir fólkið, sum har býr, er tað til stórri ampa enn gagn Ikki at eg her skal leggja meg út í hetta stríð, men mín hugsjón er, at Havnin sjálv skal gera sítt til, at hon verður so innbj6dandi, at ungdómurin kemur hendan- vegin at nema sær kunn- leika Hvat er so at gera? Fyrst avøllum eiga íbúð- arumstødurnar at: verða tíknar til viðgerðar. At fara at byggja íbúðir, so tann tørvurin verður nøktadur, gerst ikki eftir einum degi, men tá íbúðargrunnurin aft- ur er farin at virka, skludu møguleikarnir verði betri at bygt. søleiðis af ein partur av hesum spurningi verður loystur Hartil kemur, at sam ferðslunetið í Feroyum er so væl útbygt, at tað sakt- ans letur seg gera at búgva langt uttan fyri Havnina, og kortini kunna verða í Havn kl. 8 á morgni Annars haldi eg, at kjakið um at avtofta tær smáu bygdirnar, og at ngdómurin missir sín heimaidentitet, um hann verður noyddur at fara aðrastaðni at:ganga í skúla, er heilt burturvid. Vit hava góð dømi ymsastaðni í Føroyum, har tað øvugta ger seg galdandi. Ikki haldi eg, at ein hósvíkingur ella gjáarmaður følir seg minni hósvíking ella gjáarmann fyri tað, um hann gongur í skúla á Oyrarbakka. So um ein runavíkingur ella sør- vingur gongur í skúla í Havn styrkir bara ættar- bandið ul Runavíkar ella Sørvåg. Í hesum oljudøgum, eigur at verða ligið framvið. tá fólk úr oljuidnaðinum burt uri í heimi eru her á virtjan Fáa prát í lag við teir um møgulerkar at:seta á stovn útbúgving í Havnini Hvussu hetta skal lata seg gera eigur at vera ein upp- gáva hjá hægstu myndug- leikum í Havnini, og tað eru sjálvandi tey fólkavaldu í kommununi, byråds politikkararnir, men heilt sikkurt eiga tað at vera nógvir møguleikar á hesum økinum Eisini i hesum teldutid- um, har teldutøknin er so framkomin, at tað nærum kann gera tað sama, hvar í heiminum tú ert stddur, so ert tú mitt í heiminum. Hes- um eigur at vera hugt nærri at, og saman við framfýsn um konum og monnum at seta skjøtil á eina fram komna útbúgving á hesum økinum. Kanska liggur ein støridnadur og bíðar eftir at vera settur í verk Við javnaðarkveðu Jógvan Martin Mørk