mikudagur 27. november 1996síða 8

Aftur í ár hevur Havn arkórið tíkið stig til megnar tónleikafram- førslu fram móti jólum og hesa ferð við dyggi ligum stuðli frá Vest manna Sangkóri og ein støkum sangarum úr ødrum kórum. Verkið er nki minni enn Messias eftir G Fr Håndel, sum meira enn hálvttnðja hundrað ár hevur havt millum sína serstødu kirkjulig tónaverk, og sum á hverjum ár tå helst homar í kirkjum og kon tíð um hesa serthallum um allan heim Lærarar Føroya Musikkskula saman vid ødrum framkomnum Handels Messias i Fridrikskirkjuni og i Vestur- kirkjuni komandi vikuskiftið Vinarliga bíleggið borð í góðari tíð. PIZZARIA - TIf. 18866 føroyskum tónleikarum og við stuðli uttanífrá manna orkestrið. Solist ar verða Maria Lafvesk ans. sopran, og Grethe Rottbøll, alt, báðar úr Sveríki føroyingurin Ernst Sondum Dalsgarð syngur tenorsolo, og bassur er danin Lars Thodberg Bertelsen sum Havnarkórið áður hevur havt gott samar beiði við Dirigentur er sviin Roland Haraldson. Framførslur verða i Fridrikskirkjuni leyg arkveldið 30. november kl. 19.00 og í Vestur- kirkjuni sunnudagin | desember kl. 16.00 Frá PIZZARIA Minnist til heimkoyringartilboðið! tíðindablaðið MGEIKNxA Viðmerking NI2229-— 27. NOVEMBER Deildir og grunnnar fara við øllum Minni og minni kemur burturúr at fåast við bókaútgávu í Føroyum, tí tey stóru bokatitgevarafeløgini fara so at siga við øllum. Bókadeildin hjá Lærarafelagnum fær 1,2 mió. kr. árliga og Mentunargrunnur Føroya Løgtings 1,3 mió. kr., tvs. eitt einstakt privatforlag hjá ríkasta felag í landinum, Lærarafelagnum, fær næstan líka nógv sum øll tann føroyska mentanin fær í stuðli tilsamans. Hetta kann ikki vera rætt, og hetta má broytast, so alt bókavirksemi hjá teim smáu forløgunum ikki stødgar upp Tad kundi verð so mangt at tnvid í viðvíkjandi førovska mentunarpolitikkinum, men tað tykist ikk: sum vert er at gera nakrar viðmerkingar, ti tað gongur alt sum harragud vei, og tó at øll rópa og geylað holið á hver eðrum um størn játanir á bæði einum og eðrum eki. so hendir einki, ið hvussu so er ikki tann positiva vegin Vit kunnu bara taka eitt dem: har einki er gjørt nakað við, annað enn, at minka um eina játtan, tó at flemn og fleir eta av henni A hverjum án rindar Lands bókasavnið tað sokallaða bókasavnsgjaldið og hetta gjald verður roknað eftir hvussu nógvar tittlar hver ein stakur nthevundur hevur av bókum á békasavninum. Hen ur tú tvær bøkur fært tú ávísa prosentupphædd av samlaðu játtanini á fíggjarlógini sum er knappar 700.000 krónur. Og jú fleir tittlar tú hevur. jú sterri upphædd fært tå, og hetta utt- an mun til hvussu tjúkk bók- in er. Ein tunn barnabók við 300 orðum fær líka nógv sum ein ukk skaldsega, ein múrstein ur við 280.000 orðum. Men hesum hava danir ar beitt við, tá ið tað vísti seg at onkur barnabókahevundur fekk eima milhón á hverjum án bókasavnsgjaldi. Danir hava nú sett eitt hámark. so eingin nthevundur fær meir enn 200 000 krónur, restin verður futt í Grunn. sum so játtar stuðul til bókaútg soleiðis um eg havi skil Men i Førovum er einki sur eitur hámark ella treytir Ein megatýðari av barna bókum fær tað sama sum ein virkin rithevundur við frum skaldskapi - tá fáa báðir fyri tittulin. Og tað sigur seg sjálvt at munur er á at týða eina Flekk-bók og skriva Frænir eigur ormurin. Men tá tað kemur til gjalda bókasavnsgjaldið, er eingin munur á. Týðarin (ofta åtgevarin) av eini tunn- ari barnabók, og høvundin av tjúkkari upprunaligari skaldsegu fáa tað sama! Nú havi eg ikki hugsað so nógv um. hvussu gjørt átti at ávu i La verði, men tað hugs: eg lands bókaverðurn hevur ríkar stundir at seta seg við at finna fram ul, so munur verður gjørdur á Og so til tað, sum eg upp runaliga hevði hugsað um Hesi stóru útgevarafelggini td. Bókadeild Føroya Lærara felags fekk heilar 970.000 kr. í 1995 frá Føroya Landsstýri og kr. 92.000 tl Barnablaðið Henda deild gevur út 90 pros ent av allan føroyskan barna bókaútgávu. stendur ma. í bókini Avmarkadur Marknad ur I 1995 gav BFL út 45 bøkur og 8 bamablød. Og so sigur henda deild í hesi áður nevndu bók Velur landsstýrið at stuðla útgávu av barna- og ungdóms bókmentum i Førovum, eru framtíðarvánirnar góðar, citat slutt Og hetta skil eg væl Henda deild. sum fær so nógvan pening á Figgjarlógini í stuðli átti í stórri mun at:farið og tryggja sær, at tað, sum verður givið út, er málsliga og innihaldsliga í lagi, sum stendur í eimi endamálsgrein Men vit eiga ikki at gloyma at:tað er business í at fåa so nógvar tittlar á Landsbóka savnið sum gjørligt Og eitt aftrat Bókadeildin hjá Lærara- felagnum er ikki nøgd við stuðulin úr landskassanum uppá milliónina, men tá hon gevur bekur út, leggur hon eisini í Mentunargrunn Fer- oya Løgtings eftir meiri pengum. Osmæðið og frekt, so tað forslær' Og so er tað Skúlabóka grunnurin, ið eisini fær sína stóru játtan á fíggjarlógini og gevur eitt ótal út árliga, og eg vert ikki, hvat eg skal siga um henda grunn, hvussu hann verður nkin nú, men einaferð sat ein stjóri har og keypti málningar og leigaði hýru vognar í ólukkumát - alt við landskassans vælsignils: Hvussu stødan er í dag. veit eg ikki, tá einki verður upplýst um henda grunn í so máta í tí tilfan eg havi um Skúlabóka grunnin Hann er sera tigandi í bók ni Avmarkadur Marknaður hvat ti figgjarliga vidvikur, og tað er kanska eisini skilagot! av løgtingskvinnuni, sum nú stjórnar grunninum. Hon játtar jú til sín sjálvt' Havi roynt at blaðið í ment unarbókini um bókasavns gjaldið. hugt undir Landsbóka savninum, men har stendur ikki annað enn, at Landsbóka savnið tekur sær av hesum bokasavnsgjaldi. Einki verður sagt um, hvussu ætlanin er at gera í framtíðini við hesum gjaldi. tá tað bara minkar og nthevundatalið bara økist, og øll eru farin at tyda barna- og ungdomsbøkur Landsstyrismadurin i mentamålum, Såmal Petur i Grund, segði í eini sjónvarps sending um mentan, at lands kassanknu hstaf6lkini høvdu fingid bræv um at 1996 var helst seinasta ånd hesi listafólk fingu pening. Hetta var gleði ligt at hoyra, tí tå roknaði eg við, at Mentunargrunnur Før oya Løgtings fór at fåa hesar 120.000 krónumar, ið hesi 6 produktivu (nøkur fá undantøk eru, sum eg ådur havi nevnt) listafólk fáa til árar eru lagdar inn; men nei, stokkut var gleð in Hesar 320.000 krónurnar standa aftur á fíggjarlógini komandi ár. Og játanin til Mentunar grunnin er einki broytt, hon er tann sama, 1,3 mió. kr. Og eg síggi eisini at felagið. Føroya Fróðskaparfelag, sum gav út Donsk-Feroysku orðabókina fær enn 250.000 krónur á fíggj arlógini. hvat hesin peningur so verður játtaður til. Hetta er eisini eitt privat felag! Er orðabókin íkki útkom- in? Væl eri eg vitandi um, at lætt er at finnast at, men her eru køkilig dømi sum mugu broyt ast, so eisini tey smáu forløgini fáa sømilig kor at virka undir so vit ikk: koma í somu stødu sum føroyska fiskivinnan og fáa monopol-útgevarafeleg, sum vit eru komin væl áleiðis at fáa Hesi bæði áður nevndu út- gevarafeløg fáa fleiri milliónir krónur árliga á fíggjarlógini í stuðli og díkja marknaðin undir í virðisleysum lesnaði úr ødrum londum, meðan okkara egni marknaður stødgar upp tí vit fáa ikki útgivið nakað, tå allir grunnar tømast av teim stóru útgevaradeildunum og grunnum Nú ivist eg onga løtu í at okkara fólkavaldu politikarar tá ið teir síggja fíggjarlógar uppskotið fyri 1997, fara at skilja, at tær milliónirnar sum standa á fíggjarlógini til alt hetta ymiska, Ld. mårin í Kirkjubø, koma ti mest synd anga partinum av mentanini í Føroyum til góða istadin fyri, meðan alt svans og fjas verður díkt undir í stuðli, so tað for slær Á Mortansmessu Ólavur í Beiti rithøvundur