leygardagur 14. desember 1996síða 15

Arbeit var á Ísvirkinum í trimum skiftum við hver sínum formanni. Formenninir vóru skaldið Poul F., Johan Bech og Erik Larsen teimum, sum betalti dýrt fyri at standa á odda i stríðnum. Hann var djarvur og óvikiligur fakfelagsmaður. og var ikki biðin aftur til arbeiðis eftir kontantstríðið og tveir synir hansara noyddust til Íslands Myndin er tíkin uttanfyri Ísvirkið í desember 1929 Christian Johannesen Erik Larsen, Christian Hovgaard og Frederik Jesperse ny útkomnu bókini hjá Jóannes Dalsgaard um Fy triggir burtur F, Emil Niclasen, Jákup P Peterser sen, „Kuldin heyði stóran áhuga fyri kolanám mum í Rangabotni tí varð tað blandað við enskt kol var tað Eisini staturin ælegnað til trolar arnar og at: storur partur av trolaraflotanum í Norðuratl antshaví kundu fáa kol úr Førovum Joannes Dalsgaard sigur tað var rur dentur rik | ut tað ið játtað ileg Dpá et 10 ru øgviligir pengar ( k ið Tak kað vællerðir Tad I lur Jóa s Dals rnard kortin ikki Men hann sigur. at s kom kriggið og kollvelti alt fakligt virksemi, ma. við tað, at verkfall varð bannað Få var prístalið komu og tað fekk tann heilt stóra áhugan hjá fakfeløgunum heldur enn timalønin. Høv udsdenturin verður lagdur á at fáa lønirnar prístalsstill aðar. so væl, sum gjørligt Og her nevnir Jóannes tt áhugavert dómi um vussu sterkt Fylking var Einaferð samráðingar havnarmenn grundlønin verður eina krónu og prístalsgjaldið verður 0.85 oyra fyri hvert e > fingu voru stig Men Fylking fekk betri sáttmála. A Tvøroyri varð grundlønin 1,05 krónur og og prístalsgjaldið verður | oyra fyri stigið. Soleiðis varð lenarlagið á Tvøroyri hægri enn aðrastaðni Korim batnaðu so smátt eftir 1937, ti tá komu tey bæði stóru arbeiðsplássini AT og Feroya Kol í gongd av álvara Danskir figgingarstovnar og danska stjórnin stuðlaðu bæði AT. sum var ko operativt og Føroya Kol, ið var privat Ein orsøkin var tað góða sambandið millum arbeið ara- og javnadarørsluna og 1 Kinp) donsku stjórnina Orsøkin ul áhugan hjá hjá donsku stjórnini var í fyrsta lagi tað ræðuliga arbeiðs loysið, men ersini eitt ynski um at: trygga; sær k spenningurin v Herluf Niclasen umborð á Leivi Øssursyni bar ímóti kríggið Gingu ikki leingi Men tær fyritókur. fakfel øgini áttu gingu ikki so leingi. Var tað tí, sum onkur hevur sagt, tí at hetta slagið av sostal:stískari virkisskip an ikki riggar, og ikki kann Madurin í midjuni har teir foru at rogva ul Johan Bect n (Myndin tíkin úr Johan Bech var ein am ðí 1934 Menninir eru fn Andre ið Je per Nei, tað haldi eg ikki Arbeiðarafyritókurnai meðan hann var í toppi, tá verkætlanin var gitin Hin stora fortreytin fyri virkinum, útróðurin, sveik fullkomiliga Harafturat kom so tað, at Skipafelagið ikki megnaði at flyta fiskin, sum tað hevði átíkið sær, og tí mátti Ís 35. Hann 1. Teir gingu allir Poul Myndin er úr stóru virkið leiga frystiskip sjálv ir Fyri at útvega sær fisk 10 politi kum stuðul m.a lánum AT hoyknaði undir teirri vanligu kreppuni, sum beindu fyri so nógvum eðr um. føroyskum virkjum Heilt ítókiliga orsøkin var, at prisurin á istiski fall brádliga og heilt óvæntað »g land ikk: geva trolarunum salt fiskalovvi stýrið vildu leingi Tå ndiliga fingu saltfiskalovvi, fóru lastirnar fyri skeytið, tí at:salti var spilt sin; hjá nogvun ødrum trolarun fiskint i Sul ind VEIK FISK Kapur ! ftu k } KI ð hjá k I nut SV J D k h sum søguligu bókini akkurat er komin út í sambandi vid, at elsta arbeidsmannafelag i Føroyum, Fylking á Tveroyri fylti 75 ár N.J. Mortensen á Tvøroyri og Kjølbro í Klaksvík og onkrar aðrar. Hann leggur afturat, at tað eru so nógvar mýtur í sambandi við, at arbeiðarafyritókurnar fóru á húsagang, men at einki grundarlag er fyri hesum mýtum. Virkini fóru av heilt ítókiligum orsøkun 11 hanr h if reitt fra hokir AT varð endurskinad kk i il 1 + y > if t i { i i k PM T3 , i | ritøkuni. M fortreytir if t Føroy Bank V ið bjargingarætlanini. Bankir dur rsøkum valdi Føroya Banki i síðstu løtu at lata aðrar keyparar sleppa framat. Tí fekk Richard Ih } størsta arbeiðsplá og } ri in d r I k k eim djúp kreppi VØrrir 1 Ta0 bjargað | etta } SSKUI fisk 1 r I í MI b ' D rd } Kref i I Pr rk k j » at Í be y » } 3 k k k í 3 r róðurin kom fyri seg aftur Ta hevði givið heilt aðrar myguleikar, ikki bara á Tvøroyri mer um til landið Ikki nógv burturúr síðstu árunum. Jóannes, í bók tíni hevur tú ikki burturúr feimum seinnu ar hevur gjørt so nógv unum Nei, tað havi eg ikki Orsøkin til tað er, at i 1947 tekur Føroya Arbeidarafel ag yvir og hevur havt sått målasamrådingarnar, um vit síggja burtur frå 1951, tá ið Fylking fyri seinastu ferð gjørdi sáttmála við Tver- oyarar Arbeiðsgevarafelag Eg mátti eisini seta mær eitt mark onkustaðni. Men tað er nógv eftur enn at granska og skrivað - ikki minst innan kolavinnuna og innan tann sidsøguliga part in av søgu arbeidararørsl unnar Jóannes heldur, at tað kann eingir rða un hvønn tydnir faklcløgir hava havt | r krá VI ? k r M } kk : | kk k 4 A Á MA ØKIT d m" 1 Men I h kki k að r l nin ng 11 ábyrgd fyri inum egnu fyr tókum vid at lata løn standa í vi g vidhvørt viku nt ild ni I ' 11 aktel, r på 3 rr r teknisk kula er ' haft () 3 I k Mart lokk Í k , ( Mor } { nt k I k i hk h k | ; á , 3 } fast I eir ) h ju keypa frá AT Í tað, ur in arbeiddi har, ella av eiddi har. Samstundis fekk krambafólkið nelga lagt at fara søl rå við * | i ry r FOIK sum Á i KCYDA g ikki siga tað við børnir in S Var it foreldrit : . skyldaðu ov I } skuldu g | krivliga hei Þ tta y rn r it indirstrika, at á irbe:darafyritøkunum £ privatu fyritðkunum og ti ávísir stórkeypmenn høvdu tann ovana at siga frá, um ein skyldaði ov nógv, uttan mun til hver, ið hoyrdi og uttan mun tl hvønn ein segði tað við - børn ella vaksin. Hetta var sera eyðmýkjandi Jóannes Dalsgaard minnir at enda á, at stættarstríðið er ikki av enn i Føroyum, heldur enn nakra aðrastaðni Fakligt stríð er stætt arstríð. Stættarstríðið á Tvøroyri var hart og snúi seg um at tryggja verkafólk Inum sum mest av tí ágóða sum lønararbeidi gav. Í so máta er einki broytt í Fer oyum og hetta er enn sum áður uppgávan hjá verka mannargrsluni