týsdagur 21. januar 1997síða 14

14 tíðindablaðið + i Få Nr. 13 - 21. JANUAR 1997 Nr. 13 — 21. JANUAR 1997 tidindabladid I" 15 Ítróttarfólk leggja ov lítið í kostin | kostur er eymt Kanning hjá Føroya Húsarhaldsskúla í Klaksvík vísur, at føroysk toppítróttarfólk | ikki nýta kostráðini. sum eru tillagað ítróttarfólkum. Hetta hevur åvirkan á avrikini Í síðstu viku var kanning hjá Førova Húsarhaldsskúla í Klaksvík almannagjørd, og hon vísur. at føroysk ítrótt arfólk ikki eru nærløgd, tá tað snýr seg um kostin, tey eta Í nidurstødun:i verður sagt, at samanumtikid kann t, at kosturin hjá ítrótt arfólki ikki er nøktandi Tad vísur seg, at persón arnir. sum hava luttikið í SIZaS kanningimi, ikki nýta kost ttarfolkun Vit meta ti avgjørt at tørvur er å upplysing um kos ttarfólk við tí fyri g at hækka stød á k if kk t i | ngdin er alt ov 3 Ik k S K Ski k i xl k i rðu 3 k # K 24-tima kostinterview K >. N Jovgg $ ' g KOSUNtervicwi kann D€ nýtast til bólkar. ikk: til € staklingar i viðgerðin IV kanningar úrsliinum er lar utrokn ngar gjørda t sfornt mum Dankos Orkubytid Tað er tenrtørt kr turran Í i O luttakarar liggja om wEt nærri alt 16 (å mynd | virðini eru alt ov heg. Hetta kemst av, at annar luttakarin át ræstan fisk til degurða og fisk ul nátturða um Ísrðinum er prote ninongdin: rættiliga kon era luttakara 11! sæst. at Ku 1 Á Hetta ger at tey ikki eru Myndin er tilvildarliga vald v stór, merkir tað es ørdum, at kolvætu ed verður ov lítil Feitt Kanning vísur, at luttakarar nr eta ov nógv felt Bert fimm luttakarr vóru innanfyri tilráðingina, sum er, at í mesta lagi 30% av rkuni. skulu koma frå 15 persónar liggja oman fyri „ og harav hevur ein persónur feittorkubýtið sum er 4 4) á% ár Í Orsøkin ti at ov nogv feitt verður etið, er helst, at breyðmongdin er ov líti felstu personarnir bruka smør ella margarin uppå brevå, og at alt ov lítið verð ur etið av frukt og grønmet Kolvæta Kolvæta er okkara tydning gt armiklasta orkukelda ráðingar siga, at 55-60% av rkuni skulu koma frá kol vætu Kanningin vísur, at bert sjey persónar eru innanfyrr tilráðingina. 75% av luttak- arunum fáa minni enn 50% av orkuni frá kolvætu, meðan onkur einstakur er ymanfyri tilráðingina Staðfestast kann ti, at mongdin av grundleggjandi fødini, sum er breyð. epli gryn, ris og pasta, er ov litil í mun til tað, sum etið verð ur av kjøti, fiski, fettti, køk um 0o.ø Måltidarbytid Tad verður tilrått, at 20% av orkuni koma frå morg unmatinum, 30% frå døg urdanum, 30% frá nátturða num og 20% frå millum måltidum Verður hugt eftir úrslitin um av kanningini, vísur hon, at 6 persónar ikki eta morgunmat, 9 persónar eta eitt sindur, men ikki nóg mikið, meðan 14 persónar liggja innanfyn tilráðingina Ein persónur liggur langt pmanfyri tilráðingina, og tað kemst av, at hann ikki hevur etið nátturða Allir persónarnir í kann ingini eta degurða. orku býtið í % er sera ymiskt, úr 9% upp í 50%. 11 persónar liggja innanfyn tilráðingina, sum er 30% Seks persónar eta ongan nátturða, 13 persónar liggja innanfyri tilrådingina, sum er 30%, fýra persónar liggja omanfyri tilráðingina, og restin undir Tá talan er um millum máltíðir eru bert seks per sónar innanfyri tilráðingina. sum er 20%, meðan restin liggur langt omanfyri. Inni haldið í millummáltíðunum er køkur, vinarbreyð, sjoko- låtakeks, franskbreyð o.a søtmeti Fylla goymslurnar aftur Kanningin vísur, at ítróttar fólk eta ov seint áðrenn ven ng Tilrått verður at eta eina máltíð, ið inniheldur nógv kolvætu, tríggjar tímar áðrenn venjing. Tað er um ráðandi at slagið av kol vætu, sum etið verður, hes ur lágt glykæmiskt indeks, tað vil siga kolvætu, sum ferðast seint inni í blóðin um. Sum demi kann nevn ast rugbreyð, havragrýn, jogurt, súrepli og appelsin Kanningin visur, at bert triggir personar eta triggjar tímar áðrenn venjing. hjá tveimum ganga fleim enn tríggir tímar millum máltíð og venjing, og 23 persónar eta millum ein hálvan og tveir tímar áðrenn venjing Undir venjing er kolvæta tydningarmiklasta rku keldan. Kolvætan verður í vøddum og livur verður tá kallað glyk Eftir at hava vant í ein og ein hálvan til tveir tímar eru glykogengoymslurnar tømdar, og tad er umrådandi at tad verða fyltar aftur sum skjótast, soleiðis at vøddar nir eru klárir til næstu ven) mg Hetta gerst skjótast við at eta ella drekka matverur, ið innihalda kolvætu við heg um glykæmiskum indexi innanfyri ein hálvan tíma eftir venjing. Demi um hetta kann vera rosinur, sodavatn, banan o.a Kanningar visti, at 10 per sonar eta og drekka beint aftaná venjing, og teir 20, ið eftir eru, eta ella drekka úr hálvan uppí tveir tímar aftaná venjing Tað eru næmingar og lærarar á Húsarhaldsskúla Føroya sum hava gjørt kanningina Næmingarnir vóru Tina Magnussen, Elsebeth Jóns son, Jakoba S. Hansen, Sól ver Henriksen, Leila Johan sen, Barbara Hjelm, Beinta H. Jacobsen, Frida Maria Lidastein, Anja Isaksen og Kristina Jacobsen Johanna á Tjaldrafløtti, fødslu- og hushaldsfrøding ur, og Elisabeth Akursmørk, økonoma, hava verið lær arar og saman við næming unum staðið fyri kanning- mi % 25 20 15 10 t BB | á 3 i i mom + P 17 19 Bytið av proteini i % Býtið av feitti í % 50 45 40 „ HH 3 5 1 EET + + at + + + on + +>4et4d de bd 40 644544 Persónar Í 9 '4 13 15 15 17 Persónar 13 % 70 60 50 40 30 20 10 15 17 19 1 365 7 9 1113 Persónar 4 * i + + + + + I 19 Býtið av kolvætu i % 23 > el per MYND 1 mm 2 . rr Er DDD Lr eee 5 une un Dom» on mm i = ÆR 25 27 29 3 Í MYND 2| 25 27 29 +—4—4—4 err evni innan svimjing Fleiri føroyskir kvinnuligir toppsvimjarar hava havt anoreksi, og René Thomsen, landsliðsvenjari, ansar væl eftir, at hansara svimjarar fáa nokk at eta Tað s'gst, at innan svimjing verður nógv gjørt burtur úr, at svimjararnir eta rætt, men stødan innan ítróttina er ikki so einføld Kostur er nevniliga eitt eymt evni Nógv dømi hava verið um, at kvinniligir topp svimjarar hava havt ano reksi Vit gera ikki so nógv burtur úr kostinum, sum vit áður hava gjørt. Vit ivast í um tiltøkini hjá okkum hava havt eina óhepna ávirkan tí fleiri svmijarar hava havt anoreksi, sigur René Thom- sen, landsliðsvenjari, við Sosialin Talan er um kvinnuligar svimjarar, og fleiri dømi hava verið um tað seinastu anni Vit vita ikki hvat tað er Kosturin partur av fyrireik- ingini Kim Rafn, landsliðsvenjari í flogbólti, sigur, at í hansara arbeiði er ksoturin ein partur av fyrireikingini Seinast vit vóru til Oyggjarleikir fingu spælar arnir eina kostætlan, sum teir skuldu royna at halda seg til, og soleiðis verður eisini hesaferð, sigur hann Kosturin hevur størri ávirkan á avrikini enn fólk halda, og kanningin sum Húsarhaldsskúlin hevur gjørt í hesum sambandi er áhugaverd Vit eru áhugaðir í samstarvið við skúlan um tað er møguligt. Vit hava nakrar royndir, sum kanska kundi verið áhugaverðar hjá teimum Flogbóltslandsliðið, sum skal til Oyggjarleikirnar í summar, fer undir sína venj ing tá landskappingin er lið- ug mitt í mars, og ráðgeving um kost verður ein partur av fyrireikingini -Eg havi hóming av, at flogbóltsspælarar eta ikki rætt, ofta er maturin ov feit- ur, og neyðugt er at leggja seg eftir at eta meira kol- vætu, heldur Kim Rafn ek sum hevur gjørt at genturnar hava fingið trupulleikar men tað kann vera at tær hava misskilt ráðgevingina tær hava fingið, ella er tað bara tað, at tær vilja vera so klænar sum gjørligt, tå tær fara í svimjibunan. Tað eru fleiri teoriir um hetta Fleiri svimjarar eru givnir, tí teir heilt einfalt ikki longur maktaðu longur, og tað er hent eftir at Svimjisambandið hevur gjørt nógv við at upplýsa um kost Tað hevur áður verið gjørt nógv við kostin millum toppsvimjarar, men í dag halda tey seg til tey gene rellu og einføldu ráðini Eg biði mínar svimjarar um at eta fjølbroytt og at eta nógv. Ein toppsvimjari sum venur tvær ferðir um dagin, brennur nógv meiri orku enn vanlig fólk gera tað, og tí er alneyðugt, at hann fær nokk at eta. Ég plagi at siga, at ein svimjari skal eta sum 2-3 vanlig fólk Tað er eisini tann ráð- gevingin, sum fólk sum vit hava havt uttanífrá at halda skeið fyri svimjarum, hava givið. Ein toppsvimjari kann saktans eta nógv, tí hann brúkar so nógva orku undir venjing, at eingin vandi er fyri at taka uppá Og ráðgevingin sigur eisi, at best er um svimjarar hava eitt lítið feittlag á kroppin um Ansar væl eftir Tá foreldur fáa illgruna um at børnini hjá teimumikki fáa nokk at eta, venda tey sær ofta ul venjaran hjá teimum, sum sær nógv til tey Og eg ansi eisini væl eftir, at svimjararnir fáa nokk at eta. Klárar onkur svimjari seg illa undir venj ing, plagi eg at spyrja hvat hann hevur etið, og eg end urtakið at tað er týðandi, at tey fáa nokk at eta, sigur René Thomsen Vit ganga ikki eftir pro- sentum, soleiðis sum kann ing um ítrótt og kost ger tað, men vit eru varug við, at neyðugt er við nógvari kol vætu, og vit leggja eisini kostin til rættis eftir hesum, tá vit hava landslidsvenjing ar, sigur René Thomsen ek YVIRLÝSING frá FØROYA HANDVERLKARAFELAG HAVNAR HANDVERKARAFELAG Grundað á ta stødu, sum hevur tikið seg upp í styrinum fyri Tekniska Skúla í Tórshavn, har Foroya og Havnar Handverksmeistarafelag ikki halda seg til gjørdar avtalur mótvegis Føroya og Havnar Hand- verkarafelag, verður við hesum boðað frá, at Foroya og Havnar Handverkarafelag frå í dag at rokna hava tikið hesi stig: 1. Øll handverkaraumboðini í stýrinum fyri Tekniska Skúla í Tórshavn eru tíkin aftur. 2. Øll umboð Føroya Handverkarafelags í Føroya Læruráð — te. fasta umboðið í læruráðnum, umboðini í víðkaða læruráðnum, umboðini í fakligu nevndunum eins og allir skoðanarmeistarar til sveinaroyndir — eru tíkin aftur. Hetta merkir, at felagsins limir ikki viðvirka til at avgreiða sveinaroyndir í framtíðini. . Føroya Handverkarafelag fer í komandi døgum at boða øllum sínum samstarvsfelogum uttanlands frá hesi avgerð við nágreini- ligari frágreiðing um orsøkirnar til hesi stig. Eisini verða skúla- myndugleikarnir í Føroyum og í Danmark kunnaðir um hesa av- gerð. Allir læriingar verða raktir av hesum tiltøkum, og teir verða tí mintir á, at teir alt fyri eitt eiga at venda sær til sakførara fyri at reisa endurgjaldskrav fyri mista lærutíð móti meistaranum, hvors felag er atvoldin til hesa stoðu, orsakað av at einki góðkent sveinabræv kann útskrivast. Feløgini ásanna, at oll handverksútbúgving í Føroyum við hesum heldur uppat, og tí mæla vit teimum, sum ætlað sær eina ella aðra útbúgving innan handverk, um at nema sær hesa uttanlands. Tórshavn 18. januar 1997 Foroya Handverkarafelag og Havnar Handverkarafelag