hósdagur 23. januar 1997síða 2

Á jóri: laðstjórnarfulltrúi: | Grækaris D. Magnussen | Útgevari, uppseting og prent: Telefon: 11820 H y a | and Jacobsen | Eyðun Klakksten, | Sp: Sosialurin Telefax. 14720 ; Fyritaksstjóri: Blaðfólk: Magnus Dam | Bústaður: | Krisjan Dahl Áki Bertholdsen, | | Argjavegur 26, Argjum | e-mail: Lýsingar og sola: Eirikur Lindenskov, | Ljósmyndari: | Postadr: Postsmoga 76, | sosialur 8 olivant fo Internet: http:/weww.cybernet.dk/faroe-news | Marjun Dalsgaard Dagny Joensen, Í Jens Kristian Vang | 110 Tórshavn É BE Lesarabrøv —————.2 Nýggj fólkaskúlalóg danskt - foroyskt Oddagrein UPPSKOT til nýggja fólkaskúlalóg er gjørt. Ætlanin at tey mongu, sum á onkran hátt hava tilknýti til hetta stóra eki skulu gera viðmerkingar til uppskotið, áðrenn landsstýrið snikkar tað liðugt at leggja tingið. Sambart landsstýrismanninum miðjar móti at fáa lógarupp skotið fyri tingið í so mikið góðari tíð, at tað kann virka frá komandi skúlaári. At broyta undirvísingina og und irvísingarskylduna í fólkaskúlanum er ikki hvønndags kostur. Tad eru eisini 17 år sidani, at tann upprunaliga lógin frå 1962 varð broytt. Hetta var í 1979 VIT skulu ikki her fara út í smálutir, men hevuðs broytingin er tann, at undirvísingarskyldan, sum í dag er 7 ár. verður víðkað við tveimum árum til 9 ár. Tað eru sjálvandi ymsar meiningar um hetta, men spurn ingurin er, um ikki hetta er skilagott. At børnini og tey ungu kunnu fáa eina storri bókliga ballast, áðrenn tey fara út í gerandisdagin, skuldi verið gott. Tá kann ein so altíð tosa um, hver undirvísing og hvat undirvís- ingartilfar er tað besta. Sjálvandi vil onkur seta spurn artekin vid, hvussu skilagott tað er at skula tvinga tey ungu at ganga í skúla í 9 ár ístaðin fyri tey 7. Vit kenna hugtakið at vera skúlatroyttur. Helst fara vit at fáa zar fram um hetta í komandi orðaskifti- £ 5 jú num og møguliga eigur skipanin at vera so lidilig, at ung eftir 7. flokk kunnu taka eitt sabbatár har tey t.d fara til skips ella okkurt annað. Og so fara aftur í skúla EIN onnur broyting er tilmælið frá meirilutanum í bólkinum, sum gjørt hevur uppskotið, um, at frålæran í donskum skal byrja í 4. flokki ístaðin fyri sum í dag í 3. flokki. Eingin ivi er um, at júst hesin parturin av nýggja uppskotinum fer at fáa gjølliga viðgerð í orða- skiftinum og í viðmerkingunum. Hetta nær vit skulu byrja at læra danskt í fólkaskúlanum er ikki nakað nýtt jál. Tað stendur skrivað, at foroysk børn skulu læra anskt væl og virdiliga. Nú tá mætt verður til at byrja frálæruna í donskum í 4. ístaðin fyri 3. flokki kann roknast við, at fleiri fara at tala at. Hetta er kanska di brand, nú vit vita, hvussu mál fáa oði í fólk rætta nur m at at bíða við donskum til 4. flokk halda. at tað er ikki gott fyri móðurmálið og frålæruna at bernini lon 3. flokki skulu læra eitt annað mál. Hetta ger ella kann gera, at tey verða ongantíð nóg kring í sínum egna máli. Hini siga harafturímóti at hetta er ongantíð prógvað og halda tey heldur ikki lanskt í 3. flokki skapar nakrar trupulleikar fyri tað mæla til rn ry, sum ongn førovska. Tvertímóti verður víst á, at tað er gott og sunt fyr tíni so tidliga at kunna læra eitt annað mál. sum tey so aftur hava so nógv brúk fyri restina av lí r at hava eina avgjørda meining um hetta, nú eingin kanning fyriliggur. Tú hevur sum so 1alda teg til annað enn metingar, mein lur. Er tað so, at danska frálæran í 3. flokki i frálæruna í móðurmálinum so er avgjørt rætt at steðga á og taka henda spurningin til viðgerðar. Hinvegin - er tað so, at frálæran í donskum ímóti einki ilt ger fyri móðurmálið, so er eisini at seta spurnartekin við eina broyting. Eingin ivi tó fyri okkum um, at alt sum gerast kann eigur at at verja og varðveita móðurmálið. Tað má vera tað. ið uttan nakra diskussión hevur fyrsta prioritet. So má alt anr koma aftaná SPYR tu førovingar vat teir Í ja ett i oO skulu duga danskt mál, so vilja teir flest ra, at hetta tjóðir - hetta at kur na fleiri mál - ja at duga eitt annað mál eins móðurmál. Víst verður á, at vit hava atgong« S( lanskt í gerandis 171 } A * på på at tað er eitt ómetaliga hent amboð at kunn: i og t skriva danskt sum danir gera tað HÓAST hesin spurningur hevur verið fram skal tað vera okkara inniliga ynski, at vit nú fáa eitt breitt og sakligt orðaskifti Sosialurin Skomm Havnar-, og Føroya Hand- verkarafelag heita å kom- andi lærlingar um at fara til Danmarkar at nema sær út- búgving og fyri at undir strika hetta hjálparleyst blokera teir ålitisstørv, ið teimum er latið uppí hendir Her verður hugsa um ålitis størvini í læruráðnum, eitt nú sum skoðanarmeistarar Fyri tað fyrsta, at Høgni Højgaard kann koma sær at heita á komandi lærlingar um at fara av landinum hvat vil hann við hesum. Er hetta ikki landsskaðiligt? Hvussu kann hann vænta at lærlingarnir koma heim aftur eftir lokna útbúgving og sostatt blíva limir í hand verkarafelag, tá formaður! ikki sjálvur kann skoða út um sín egna nalva. Halda teir seg ikki vekk? Mær vitandi eru avgerð irnar í einum og hverjum stýri, í hesum før stýrið fyri ekniska Skúla í Havn, demokratiskar, tað vil siga, at vanligur meiriluti ræður tå atkvøtt verður Er ella var Høgni Høj gaard ikki sjålvur limur i styrinum, tá avgerð blen tikin um at loysa stjóran úr starvi? Høgni, tín fram gangsmáti er ikki demokr atiskur, at tú - eftir øllum at døma - tapir eina atkvødu greiðslu er einki at gera við Tú kanst ikki tvinga nakað igjøgnum, ið meirilutin ikki vil hava. Høgni, hvat verður tað kallað? Diktatur ella hvat? Tú kanst møguliga greiða frá tí At tú ert blivin fornerm aður, hví skal tað ganga út- * yvir framtíð okkara (lærl ingarnar) Tá eg tók sveinaprógv í 1977 var ein regla í lærling alógini (ið er ein løgtings lóg), ið segði. at teir, ið vóru útpeikaðir til skoðanameist arar av Lærurådnum, kundu ikki siga seg frá, eins reglur og tá fólk blíva uppstillað til bygdar- ella býráð. Mær vitandi er hetta ikki broytt síðani Bróta tit ikki landsins lógir við hast yvir lýsingini Tit heita somuleiðis á ver andi lærlingar um igjøgnum sakførara reisa endurgjalds krav móti meistarunum fyri manglandi sveinabræv, ið henda blokadan ber vid sær Eg vildi heldur heitt å lær lingarnar um at stevnt Handverkarafelagnum fyri endurgjaldið, tá teir blokera sostatt fyri, at lærlingarnir fáa sveinabræv. Meistararnir hava als onga skyld í has um At tú tekur allar limirnar í ålitisstørvunum aftur burdi verið slept og í staðin skuldi tú farið aftur til ar beiðis sum handverkari og slept hasum 4 fulltidarstøry unum, tú hevur í dag sum formaður og skrivari í tveimum feløgum. Her lukt ar av skammlopi Er hetta framtíðar fram gangsmátin hjá formann inum, skuldi vit umhugsa at s.ift felag, eitt nú yvir til Karl Heilsan Ein id fekk sveinaprógv í 1977 —————————— Eiga vit ongan Nehemia? Verkið er stórt og vítt er um at fara, og vit eru spjaddir á borgargarðinum langt burt ur hver frá ødrum. Neh. 4 19. At grótrúgvurnar vóru stórar og tað sá Ogjørligt út hjá israelsmonnum at end urreisa múrarnar kunnu vit um i Nehemia bók motstødan var øgilig í móti hesum verki. men við ein lesa um felags taki, sum Ne hemia stóð á odda fyri eydnaðist verkið. Saman at standa var ei okkum givið tí er so lítið burtur úr her blivid. Her hevur yrkjarin verið ógvuliga beinrakin. Er tað nakað sum eykennir okkum føroyingar í dag. s er tað tað, at vit standa ógvuliga spjaddir, og úr slitið verður sjálvandi har eftir. Tað er nærum Ogjør ligt hjá okkum at endurreisa teir falnu múrar, sum liggja í sori. Vit eiga snøgt sagt ngan Nehemia, sum kann samla fólkið til nakað posi tivt, nakað, sum er haldbart Tær loysnir, sum verða førdar út í lívið, eru allar meira ella minni merktar av poliukki og egnum á hugamálum og lokalpoli tikki. Tað blivu flakavirki bygd nærum å hvørjum tanga her í landinum i åttati årunum. Hesi er i dag fyr stóran part avtoftad, rovini standa i mongum ført eftir sum eitt minni um eina farna tíð, sum kan kanska kann um, at bygdar fólkið stóð saman og gjørdi sær eitt arbeiðspláss í bygd ini, og menn tóku ódnartek við at seta pening i skif sum skuldu verða grundar lagið til at skaffa råvøru til hesi virki. Men í dag má sigast, at hetta fundament er raplað eins og Jerúsalems múrar vóru á Nehemia dog um, og fólkið er spjatt í allar ættir av einum ráðaloysi sum hevur verið ókeypt fyri tað fólk. sum her búleikast Flakavinnan er í svárari kreppu og treingir til ein Nehemia, sum kann klára at samla fólkið til eina endur reisn í hesi vinnu, konteyn arar virka fyri ein stóran part sum flakavirkir í dag á kaikantinum, og verður til tann, sum kann geva mest fyri fiskin siga sjálvandi selt Vit hava leigað eitt risa far til at føra óvirkaðan fisk av landinum vid Fad sær ikki út til at Framtaksgrunnurin fær tå breiðu undirtøkuna í fólki okkara nú, Sverri hevur hvest sær sverðið, men so má ein eisini spyrja, hvat er alternativið? Tað skal ein veldug fíggjarlig orka til at lata tey virki uppaftur, sum ftað nú í fleiri ár. Hesi hava neyvan nakran møguleika at klára seg í kapping við tey al mennu, tå ES krøvini eru uppfylt. Tey virki, sum eru gongd, hava ikki ein gongd ráð til at gjalda tað sum hesi krøv kosta. Henda motstødan ímóti Fiska virking er nú eisini at finna innan unggått, ikki eingong samgongan hevur eitt heil hjartað boð uppá, hvussu hesir múrar skulu byggjast uppaftur. Tað finst eingin Nehemía innan tinggått sum kann samla fólkið til eina endurreisn av hesum arbeiðsplássum. Men rætt skal vera rætt, bygdarfólkið hevur í einstøkum bygdum hava staðið avt samlað pening, sum kundi verið tíkin meira í betrakt ning. Vónandi verður ein loysn funnin, sum fólk kann samlast um, tað má vera okkara nýggjársynski og at hesar lemjandi ósemyjur, sum køva alt virksemi bæði í vinnu og innan tinggått mugu halda uppat, nú dag arnir fara at leingjast, og várið ger seg til í bø og haga, mátti tað eisini gjørt seg galdandi á tí vinnuliga skinum. Skal nakað verða at taka upp á heystardeg! má setast niður, tá várligur vindur lotar inn yvir oyggj arnar, tað eru hyggjuráðini at hvessa sær hakan ella spakan til, at seta nakað gott niður í vinnulivs jørð, so tað komandi ættarliðið kann hava nakrar fruktir at heysta inn, sum undangongumenn settu niður við nærlagni og umhugsni. Harrans signing tað er hon, ið ríkar, og egin mød leggur einki aftrat Orðtek Sålomons 10-22 Malmberg D. Olsen Strendur útvegast til FLEST ALLAR BÍLAR Fa. BILLUTIR Fax. 21666 TW. 21605 Aldursmark: Kostnaður: Kr. 50,- 18 ár BILLUTIR Í Frá Holly wood Hetta vikuskiftið spæla góðan, gamlan dansitónleik.