hósdagur 23. januar 1997síða 9

Nr. 15 — 23. JANUAR 1997 Gjórdu kvetti beinanvegin: | # Fingu upp í # 18 kronur = % fyri kilo Aki BERTHOLDSEN Tey, sum sendu fisk niður ul Tysklands við Clare á fyrsta tårinum til Tysklands nú um virkuskiftið, gjørdu kvetti Leif, Høj, sum selur fisk í Týsklandi, sigur, at hann seldi tvær bingjur av óvirk aðum kongafiski fyri eitt føroyskt virki og hann fekk heilt upp í 18 krónur fyri kilo Midalprisurin var gott 16 krónur fyri kilo At prísurin var so góður í Tysklandi hetta vikuskiftid, hevði eisini sína åvirkan á råvøruprisin i føroyum. Og tað kom skipunum væl við Eg hevði boðað sam tarvsteløgum í Føroyum frá, hvønn pris teir kundu entað sær í Tyskland: og keyptu teir fisk eftir ti, gur Leif Høj Hann sigur, at hetta førdi ið sær, at prísurin á konga iski fór heilt upp í 10 krón ir í seinastu viku, vanliga iggur hann um sjey, kanska itta krónur ; Er nógv hægri i meðal Leif Høj sigur, at hóast prísurin í Týsklandi broytist nógv frá degi til dag, er hann í miðal væl hægri enn í Føroyum, hóast ymsar út- reiðslur skulu frá Miðalprísurin á óvirkað um kongafiski er um 12 krónur fyri kilo í Tysklandi Hann sigur, at roknast skal við, at eini 7% skulu frá, umframt flutningin upp á umleið. 1,50 fyri kilo Hetta vil so aftur siga, at tá ið prísurin á rundum fiski er góður í Týsklandi, loysir tað seg betri at selja fiskin óvirkaðan, heldur enn at skera hann til flak Prísurin á flaki liggur um 30 krónur. Tað gevur ikki grundarlag fyri hægri råvøruprisi enn umleið sjey krónum Tvs, at skal råvørupris- urin ikki trýstast niður, ella flakaprisurin fer upp, er tað mangan undirskot at virka fiskin í Føroyum, heldur enn at utflyta hann óvirk aðan av landinum Sjálvandi verður so tað arbeiðið minni á landi í Før- oyum. Men hetta er mynstr ið eisini aðrastaði rundan- um okkum, at tað loysir seg illa at:skera flak í landi Og hugsa vit um, at skipini skulu fáa so góðan pris sum gjørligt, so er tað heilt avgjørt ein góður handil at lata hann fara 6 virkaðan Gera steðuna upp Leif Høj sigur, at vit mug u gera upp við okkum sjálv um, hvat er meiri samfel agsgagnligt Er tað meiri samfelags gagnligt at:útflyta eitt flak, sum gevur so lítlan prís, at tað antin trystir råvøruprisin niður í botn, ella krevur studning. Ella er tað meiri samfelagsgagnligt at útflyta ein rundan fisk, sum gevur so góðan pris seg, at tað eisini dregur råvøruprisin fleiri krónur upp. spyr Leif Høj Hann sigur, at svarið er hvorki eitt ella annað. Svar ið er, at vidhvørt skalt tú útflyta rundan fisk, viðhvert flak Men tað er nettupp hendan kombinationin, sum føroyingar ikki hava skilt er neyðug fyri at fáa sum mestan prís alla tíðina. Ís lendingar gera nógv burt- urúr at skifta ímillum Men skalt tú vera førur fyri at síggja, og skilja á bendingarnar á marknaði- num, nyttar einki at sita á eini skrivstovu í Føroyum Tað er alneyðugt at vera til staðar á marknaðinum Men tað gera føroyingar alt ov lítð burturúr Hinvegin eru heilt nógvir íslendskir sølumenn kring um í Týsklandi. Men tað hevur eisini úrslit, sigur Leif Hej Týskland er okkara størsti marknaður til feskan fisk, men her hava vit einki fast sølufølk. Og tað er nett- upp tad uppsøkjandi sølu- arbeiðið, vit mangla i stór- um, sigur hann Ov tilvildarligt Tann 24 ára gamli strand- ingurin Leif Høj hevur hes- ar seinastu tveir mánaðirnar arbeitt hjá íslendska felag num Isey Fishimport i Bremenhaven Hann heldur, at føroyskur fiskur hevur sera góðar møguleikar á týska markn aðinum Men hann heldur, at vit Teir sum sendu fisk niður til Tysklands á fyrsta túrinum hjá Clare gjørdu kvetti. Týskarar skilja ikki, at vit ikki eru meiri úti um okkum á týska marknaðinum og teir spyrja, hvat vit yvirhøvur ætla okkum, „.gur Leif Høj,sum selur fisk í Týsklandi ger alt ov lítið fyri at gera okkum galdandi hjá teimum 80 milliónunum av keyps- sterku týskarunum Vit gera alt ov lítið av beinleiðis marknadarføring Vit ger alt ov lítið av at hava fólk á staðnum, fólk sum kann ferðast runt og selja fisk Leif Høj sigur, at sum er verður tað mesta seluar beiðið stýrt úr Havnini, og tað er alt miðsavnað í Brem enhaven Tvs, at føroyingar røkka bara fiskakeyparuum i, og rundanum Bremenhaven og tað gevur einki úrslit, tí tað er runt um í landinum, at:teir veruligi keypararnir eru, sigur hann. Tað er eisini inni í landinum, at:tann besti prísurin fæst. I Bremenhav en er so stórt útboð, at vit fáa aldrin besta prísin fyri flakið her Teir undrast og spyrja Leif Høj sigur, at hann merkir væl, at eisini týskir keyparar undrast á tað, sum ið spurningin DYR leggja meiri vatn eisini mest at tad varð samtykt. Frammanundan eru Toftá og Tippisá, har úti í bygdini = bundnar í reinsiverkið, umframt er ætlanin at víðka tað fer fram i føroysku fiski- vinnuni í løtuni — Teir ganga og spyrja meg, hvat føroyingar ætla. Teir hoyra um allan fiskin, sum fer óvirkaður til Skotlands og halda tað vera merkiligt, at vit ikki eru meiri úti um okkum týska marknaðinum Leif Høj sigur, at tað er neyðugt, at føroyingar stinga út í kortið og orða ein greiðan politikk, og so skapa teir neyðugu karm arnar, tvs handilsavtalur, út bugvingar, kostnadarstødi o.s.fr., efir tí Sjálvur heldur hann, at Fiskasølan skuldi ikki verið eitt sølufelag longur, men at hon skuldi verið gjørd um til eitt fíggingarfelag og marknadarføringsfelag Fiskasølan skuldi hjålpt ødrum feløgum at selt. Hon skuldi fíggja sølurnar og kravt peningin inn, ti á ti økinum eru teir sera hegn- igir Og so skuldi hon hjálpt til við marknadarføringini vestureftir og at leggja fåa uppi eisini. úr a vatn- RS við lagið um at ge ed at at knyta Lr at av- verður tikið. tí sambandi skal j brunnur og rør gerast einar 150.000 krónur. Harumframt fer arbeiðið at kosta einar 100.000 í - Men tey einstøku virkin skuldu selt, har tey vildu í fríari kapping, sigur Leif Høj Ti sum er, riggadur tann bygnadur ikki, sum fiska- sølan er skipað eftir og ar- beiðir eftir heldur hann - Hon seljir fyri allar. Tað vil siga, at tað slepst ikki undan, at hon kemur í stríð við seg sjálva tá ið hon skal kappbjóða verur hjá fleiri seljarum út. Hon kemur í kapping við seg sjálva, heldur enn at kappast ímóu útlendingum, sigur strand- ingurin í Ísey Fishimport Eitt, sum hevur verið ført fram til frama fyri Fiska søluna, er, at eru tað fleiri sum selja fisk, fara teir at undirbjóða hvønn annan ? Ger tað so nógv. Tad verður ein sunn kapping, har id tann, sum er dugna- ligur, fær úrslit Annars kann fiskurin ikki seljast bíligari enn eitt vist, annars gevur tað und- irskot og fara á húsagang - og tað vita virkisleiðslurnar Eitt gott tiltak Leif Høj sigur, at tað er eitt gott tiltak at taka Cuxhaven uppí rutuna hjá Clare — Clare er í Cuxhaven sunnukvøld. Tað vil siga, at vit vit kunnu hava fiskin á marknaðinum månamorg- un Tað gevur okkum ein fyrimun framum íslending- ar, sum ikki eru á týska marknaðinum fyrrenn týs- dag. Tað bøtir heilt nógv um kappingarføri okkara, bæði á flaki og í rundum fiski Hann sigur, at rutan hjá Clare til Cuxhaven er sera kærkomin hjá føroyskari fiskivinnu og hann vónar, at hon ikki heldur uppat aftur Tverturímóti hevdi tað verið ynskiligt at Clare sigldi til Cuxhaven tvær ferðir um vikuna, so at hon eisini var her mitt í viku Hann vísir m.a. á, at ís- lendingar nú hava sett fast flogsamband í lag við fiski, ímillum Ísland og Týskland, umframt at teir hava gott skipasamband uppí eisini. Tá hava all- ir allir vágbingar reinsað >