leygardagur 25. januar 1997síða 13

DAGNY JOENSEN Jens KR. VANG Tå 68 åra gamla Rhoda Rubeksen var smågenta i Havn, gekk hon til dans hjå Ninnu Nielsen Tå hon sum 18 åra gomul fór á ítróttarháskúla i Dan mark, valdi hon sær gamlar dansir sum sergrein Undir krígnum umdirvísti Sofus Rasmussen í dansi í Havn, og tá var Rhoda næmingur hjá honum. Tað var her hon fekk áhuga fyri teimum gomlu dansunum, sum vóru dansaðir um ald- arskiftið í Havn, og sum hon eisini heyði lært um á háskúlanum Gjøgnum árini hevur Rhoda Rubeksen lært fólk at dansa fleiri hundrað yms- ar gamlar dansir. Hon veit ikki, hvussu nógvir næm- ingar hava verið á dansi- skeið, men teir eru í hvussu so er, fleiri hundrað í tali Stóri áhugi hennara fyri gomlu dansunum, so sum teir vóru dansaðir í Havn um aldarskiftið, førdi til, at hon fór at:leita sær vitan um hetta Eg tosaði við eldri fólk í Havn, sum dugdu at siga mær frá hesum. Síðani skrivaði eg alt niður, eitt nú um stev og stíl o.s.fr.. M.a tosaði eg við Mourentius við Stein, sum eisini hevði dansifrålæru kring um oyggjarnar, og við mammu mína Andreu Arting og onnur, sigur Rhoda Rubek sen Tad var tí einki óvanligt, at Rhoda Rubeksen um hugsaði at stovna dansi skúla, eftir at hon hevði gingið heima í nøkur ár, og bæði børnini vóru vorðin stor Tá var tað soleiðis, at hjún ongastaðni høvdu at fara. Tí helt eg tað vera gott hugskot at fara undir dansi skeið, so eg kundi læra fólk teir gomlu dansirnir, sum eg hevði samlað tilfar um, sig ur Rhoda Rubeksen Dansiskúli á K nni I 1970 byrjadi hon at undir vísa. Dansiskúlin var á Hotel Føroyum á Konga- brúnni, har børn frá fýra ára aldur, ung og tilkomin lær- du at dansa. Rhoda Rubek- sen tosaði við Helgu Klein um at hava klaverundir spælið, og tær báðar hava verið saman um dansiskeið ini øll árini. Umframt klav erspæl var neyðugt við plát uspælara og seinni band spælara, av ti at serligur tón leikur verður spældur til ymsu dansirnar { i ak ' era % Á KOTI lansiskeiðnum og sum fráleið vaks næmungatalið. Ikki bert í Havn vóru boð eftir lansilæraranum, men elsi nm uti á bygdunum fyrsta anno Eisini á bygd Rhoda Rubeksen hevur gjøgnum árini havt frálæru í Kollafirði, Hvalvík, Hós vík, á Oyrabkka, í Getu og í Sørvågi Fyrstu árini endaðu dansiskeiðini við framsýn ing, men tey, sum ikki dug- du nóg væl, sluppu ikki við á framsýning, sigur Rhoda Rubeksen, sum sjálv sigur, at hon var strangur lærari men at hon kortini var dip lomatisk - Tá tú skipar fyri dansi- framsýning, so hevur tú nógv at at vera, og nógv bein at hyggja at. Onkur helt, at eg var í so striks, men tað var neyðugt Summi duga betur enn onnur, og ofta verða tey dugnaligastu tíkin fram um hini. Soleiðis eigur tú ikki at gera. Tí arbeiddi eg mest við teimum, sum ikki dugdu so væl, til dansurin sat sum hann átti. Øll kunnu læra at dansa, men hjá nøkrum skal bert meira venjing til, sigur Rhoda Rubeksen Dreingirnir argaðu enturnar Jon hevur nógvar, góðar og skemtiligar letur at minn ast aftur á. Tað er tó torført at taka eina søgu fram um aðra. Eitt nú vóru teir hålv vaksnu dreingirnir truplir at hava sum næmingar, av tí at teir argaðu genturnar og órógvaðu undirvísingina Danislærarin gjørdi bart At dansa skapar gleði # víða um á byg NI Í: dum krin - Í dansinum hvørvur tað hvønndagsliga eina løtu, sigur Rhoda Rubbeksen, sum í eitt mannaminni hevur arbeitt fyri at varðveita teir gomlu dansirnar, so sum hesir vóru dansaðir um aldarskiftid í Havn. Boð hava verið eftir henni - ikki bert í Havn, men eisini g landið ein dagin. Hon koyrdi tríggjar dreingir heim, við boðum um, ikki at koma aftur Tað gingu nakrir dagar men so ringir ein av dreing unum og bønar og biður, um teir ikki kundu sleppa aftur í dans, annars bleiv mamm an ill. Teir skuldu vera fridarligir og gera alt sum eg segði. Jú, teir sluppu at royna enn einaferð, og tað gekk væl - Eina aðru ferð skuldu vit venja ringdans. Í hesum dansinum skulu mannfólk- ini skiftast um at dansa við konufólkunum Jú, vit komu so til vals in, og ein 22 ára gamal mað- ur noktar at taka um konu- fólkið, sum stóð framman fyri honum Nakað seinni koyrdu vit í bili eitt kveldið úti við Strond. Har gekk sami drongur og helt um ein gentu, sum eisini gekk til dans Hann vildi bara halda um eina Tá eg nevndi, hvat hann hevði sagt um at halda um konufólk, svaraði hann: Eg haldi bara um eina, minnist Rhoda Spurd, um øll fólk - eisini eldri ulkomin, kunnu læra at dansa, sigur Rhoda Rub- eksen, at tað ber saktans til men at tolsemi krevst av teimum, sum geva frálæru- na Tað skal sjálvandi vera stuttligt at dansa, men tú eigur kortini at vanda tær um frálæruna. Er dansurin ikki vakurt fráfarin, so rigg- ar tað ikki Eg plagdi fyrst at læra tey at ganga, og síðani at dansa, sigur Rhoda Rubek- sen Hon minnist á nógvar løt- ur, bæði í frálæruni og tá framsyningar og veitslurnar vóru aftaná Tá var kanska vín á borði- num, men ongantíð rús- drekka. Tað ber stutt sagt ikki til at dansa, um fólk ikki fult og heilt ganga inn fyri tí, sum fer fram á dansi- gólvinum, heldur Rhoda Rubeksen, sum væl visti, at mannfólkini kanska høvdu eina pisu við sær, og at dansifólkið smakkaði sær á. Tað var tó altíð sámuligt. - Dansurin gevur gleði í sjálvum sær, og tað riggar betri, um tú ert edrúur á dansigólvinum, sigur Rho- da Rubeksen Nógv hundrað fólk hava hjá Rhodu Rubeksen. Hon hevur gingið til dans erliga arbeitt fyri at arðveta teir pomiu um fólk í Havn dansaðu um aldarskiftið Bæði børn, ung og eldri hava verið næmingar hjá Rhodu. Myndin er frá dansiframsýning í 1974 tå tey smáu vóru við í árligu framsýningini dansimar