týsdagur 28. januar 1997síða 2

Útgevari, uppseting og prent: Telefon: 11820 | Ábyrgdarblaðstjóri: | Blaðstjórnarfulltrúi: | Grækaris D. Magnussen | = a Jan Muller | Kr em Eyðun Na, Sp Sem Telefax. 14720 | ri: laðfólk: Magnus Dam | Bústaður: | £ j (0 (1 Kl ke | i Bertholdsen, di | Argjavegur 26, Argjum e-mail: Lýsingar og sela: | Eiríkur Lindenskov, Ljésmyndari: | Postadr: Postsmoga 76, | sosialur 8 olivant fo | ternet: http:/www.cybernet dk/faroe-news arjun Dalsgaard | Dagny Joensen, Jens Kristian Vang 110 Tórshavn 5 Ein sterkur logmaður og eitt veikt stýri Oddagrein nýtt fyribrigdi, at tað ofta leikar hart á í eini samgongu. Hetta eru vit so von við. nú flestu landsstýri hava verið sett saman av fleiri flokkum. Men tað er neyvan nakað fordømi um, at bylgjurnar ganga so høgt í einum landsstyn sum t KK! fyrri enn triggir av landsstýrismonnunum eru hóttir við uppsøgn av løgmanni, um teir ikki hava tíkið orð í seg aftur Gamani er stýrisskipanarlógin broytt soleiðis, at legmaður hevur møguleika at siga upp landsstyrismonnum, um hann heldur tað vera rætt. At hesin meguleiki so er brúktur heilar triggjar ferðir innan stutta tíð sigur okkum tó so mikið, at tað ruggar ikki rætt í landsstýrinum LOGMAÐUR Sigur, at brúk er fyri einum sterkum løgmanni at stýra landinum og sipar hann við hesum til, at hesa uppgávu er hann maður fyri at rekja. Spurningurin er tá, hvat ein vil eggja í orðið sterkur logmaður! Tað mest umráðandi fyri eitt stýri er sjálvandi, at har finst ein leiðsla. Men eins týdningar- sum stýrir, megnar at skapa álit og samstarv — ikki minst tá talan er um fleiri flokkar. ið skulu sjóða síni ofta ymisku sjónarmið saman TAÐ er ein naivur legmaður, sum heldur væl standa til bara tí hann er maður fyri at seta sínar samstarvsfelagar upp á pláss. Tá avtornar kann hann koma at standa so einsamallur at har er eingin samgonga at standa á odda fyri. Spurningurin r so, um tað er hetta, sum løgmadur sær fyri sær, eitt minnilutastyri, sum styrisskipanin loyvir. Men hvussu skal hann sum minnilutastýri fáa nakran politikk igjøgnum, tå hann hevur gjørt seg óvin við flest aðrar flokkar! EFTIR okkara tykki spælir løgmadur russiska roulette hann spælir við eld. Tað er helst bara ein spurningur um tíð so er tolið hjá hansara samgongufelogum uppi. Løgmaåur eigur eisini at gera sær greitt, at her kann íkki rugga rætt, tá alt andstoðu til hann so ella TAÐ er eink å nú situr mikið er tað, at hann v umhvørviå kring hann konstant er so NU kann ein sjálvandi siga, at Føroyar hava brúk fyri einum sterkum løgmanni, sum kann skera igjøgnum og taka avgerðir har tað eru landsåhugamålini, sum telja og ikki tey lokalu og áhugamálini hjá einstøkum politikarum ella flokkum. Hesum duga vit væl at fylgja, men tú verður noyddur til at seta spurningin. hvussu egnaður iogmaður er at stýra eini sam- gongu, tá hugsað verður um tær »balladur«, sum hava verið hansara stjórnartíð VIT minnast, hvussu partamaður hansara Finnbogi Arge egði kortini á borðið fyri opnum sjónvarpsskíggja og skuldsetti legmann og formann sín fyri bæði eitt og annað, og har endir var, at hann tók seg úr flokkinum. Vit minnast, hvussu ein annar partamaður løgmans Bjørn a Heygum, tok til orðanna i pressuni móti løgmanni, og vit hava nu sæð og hoyrt, hvussu varamaður hansara, Atl hevur talað sínum egna formanni ímót. Tað er heldur eingin loyna, at tað heldur ikki er Eysturoynn Olsen. Hetta er so innan hansara egna flokk, har tað tá legmaður varð bukaður upp á pláss Taka vit so samstarvsflokkarnar sum hava verið, so minnast vit, hvussu javnaðarflokkurin kendi A Hansen alt ov gott millum løgmann og hin partamannin g tók avleiðingarnar av tí við tá hava verið mangir »qmanr »g fleiri av hansara eta í dag er tanr um hesin ikki er maður fyri at Hvat nýttar VIUMIN v á na samgongu! Legmaður hevur sambært brúkt fleiri ferðir, har hann hevur hótt bæði við nývali og at siga tingmonnum meguleikar, Sum teir ikki hava átt áður. Spurn- gurin er nu, um teir tinglimir, sum eru ónegdir við løgmann ara at brúka ein av hesum møguleikum, og hann er atkvoða fyri misåliti á løgmann. Tingið kemur saman í dag. og tað hevu ðað, at eitt tílíkt misálitisuppskot fór at koma. Vit vita tað ikki. Men soleiðis sum stødan er vorðin í Tinganesi og í tí politiska umhvørvinum her á landi, so kemur tað ikki óvart á nakran, at eitt slíkt misålit verður lagt fyri tingið. Og tá kenna vit so eisini svarið frá legmann nyval verður útskrivað í stundini. Spurningurin í dag er tí hesin: tora tingmenn at vága sínar sessir, nú tvey ár áðrenn tað er neyðugt, fyri at fella løgmann! Ein loyvir sær at ivast í hesum, ti nógvir tingmenn sita Otryggir | kunnu vit væl koma tl at sanna orð løgmans um, at samgongumenn og aðrir skulu fáa at síggja, at teir hava ein sterkan legmann Sosialurin sessum sínum. Tí Vilhelm Johannesen, løgtingsmadur: Har var onki at takka løgmanni fyri Og tað er ósmóiligt út um alt mark, at Føroya Løgmadur loyvir sær at man- ipulera við tólum, soleiðis at fóroyingar verða villeiddir í slíkan mun, at teir fáa heilt skeiva fatan av, hvussu stór uttanlandsskuldin hjá landskassanum veruliga er Hóast nakað seint, so loyvi eg mær at gera nakrar við merkingar til ta réðu, sum Føroya Løgmaður helt fyri Føroya fólki gamlaárs- kveld. Rødan hjá løgmanni varð send beinleiðis, bæði í útvarpinum og sjónvarpin- um og eisini er hon endur givin í bløðunum Í røduni hjá løgmanni var alt so ljósareytt á at líta Arbeidsloysistølini eru vorðin nógv lægri. Stórt av lop er á bæði handilsjavn anum og gjaldsjavnanum Javnvåg og møguligt avlop er á fíggjarlógini longu i 1996. Bankin gongur væl og hevur eisini avlop. Og fiskiskapurin gongur framúr væl. Tað gongur so væl við fiskiskapinum, at fiskurin - serstakliga toskurin - nær um svimur uppá land Men her er púrt onki at takka løgmanni og hansara samgongu fyri. Orsøkina til ta sera positivu figgjarligu gongdina, sum verið hevur seinastu tvey árini, skulu vit eini trý til fýra ár aftur í tíð ina fyri at finna. Broytingin stavar frå teimum sera hørðu búskaparligu tiltøk unum, ið tvær tær seinastu samgongurnar, við javnað arflokkinum á odda, settu í verk í 1992, 1993 og partvís eisini í 1994. Fyrst var talan um samgonguna millum javnaðarflokkin og fólka flokkin. Síðani um sam gonguna millum javnaðar flokkin, tjóðveldisflokkin og sjálvstýrisflokkin Hesi árini sat sambands flokkurin í andstøðu. Har sat hann og andøvdi ímóti øllum teimum tiltøkum sum neyðugt var at seta i verk, um vit skuldu gera okkum nakra vón um at koma burtur úr kreppuni Sambandsflokkurin = var ímóti øllum, og heyði ongar loysnir at seta ístaðinfyri tær loysnirnar, sum lands stýrið og samgongan komu við. Øll minnast rødurnar Edmund Joensen helt í leg unginum hesi árini. Hann endaði altíð við at mæla til at løgtingid varð upployst og at nýval varð útskrivað Men hvat so? Tað hoyrdu vit ongantíð eitt orð um Tað skal vera langt frá mær, at geva javnaðarflokk inum og hinum flokkunum, sum sótu í samgongu saman vid okkum fram til løgtings valið í juli 1994, heiðurin fyri, at so nógvur fiskur hev- ur verið á grunnunum hesar seinastu mánaðarnar. Men hinvegin trúgvi eg heldur ikki, at sambandið ímillum toskarnar í havinum og Ed mund Joensen, løgmann er at toskarnir leita sær ur havdypinum inn å føroysku grunnarnar, bara ti at Føroya Løgmadur nú eit so nevvt Lesarabrøv N= ur Edmund Joensen, og ikki Marita Petersen Tå løgmadur i røduni gamlaårsk vøld umrøddi utt anlandskuldina, fór hann út um alt sømuligt mark, og langt út um tað, sum er søm sigt fyri ein løgmann. Hann segði, at nettouttanlands skuldin, sum var 8-9 milli- ardir krónur, nú var komin niður á 4,5 milliardir krónir Føroyingar frá hond halda, at tað er uttanlandsskuldin hjá landskassanum, sum er niðurgoldin við 4-5 milli ardum krónum eftir heilt stuttari tíð. Men løgmadur sjálvur veit vónandi væl, at hetta ikki er so, og at munur er á nettouttanlandsskuldini hjá Føroyum og á nettoutt anlandsskuldini hjá lands kassanum Nettouttanlandsskuldin hjá Føroyum er tann skuld sum vit øll hava uttanlands tå okkara ogn í utlondum er drigin frá. Orsøkin til, at hetta talið er lækkað úr 8-9 milliardum niður í 4,5 mill jardir, er tann, at øll, uttan landskassin, hava niðgoldið sína skuld í útlondum og so tað, at ognirnar hjá føroy ingum, serliga peninga stovnunum, í útløndum eru øktar Uttanlandsskuldin hjá landskassanum, sum nú bert fevnir um skuld til danska ríkiskasan, er óbroytt. Hon er 6,3 milliardir krónir. Í samráðingum milum ríkis stjórnina og landsstýrið er avtalað, bæði í 1993 og 1994, at spurningurin um afturgjalding av skuldini til ríkiskassan, skal takast upp í samráðingum millum part arnar í 1998. Sostatt er onki goldið av hesi skuld enn Tað merkir, Edmund Jo- ensen, løgmadur og hansara samgonga, ikki hava niður goldið nakra skuld hjá landskassanum. Hatta var bert ein åsømilig roynd at geva fólkinum skeiva fatan av vidurskiftunum. Og tað sømir seg ikki fyri ein løg mann Tann 27. januar 1997 Vilhelm Johannesen Til oll uttan Edmund Joensen (ti hann fatar tað ikki) Enn einaferð hendi tað. Ein av hasum fólkunum úti á Tinganesi tordi íkki at standa við sítt. Hvat er tað sum ger at fólk broytast, tá tey koma út í Tinganes. Tað er so víst tey broytast, og øll broytast upp á sama máta. Tey tora knappliga ikki at standa við sítt. Tey kunnu hava teirra ljósu letur og siga okkurt sum tey vita fer at øsa aðrar politikkarar. Hetta siga tey, tí tey vita, at tey hava rætt, og at hetta skal fram. Kemur so ein re aktión frá einum politikara sum er hægri enn viðkom andi, á politiska rangstigan um og hesin sýnist heldur brýskur og krevur at hin tekur orðini aftur. Ja einki annað býtt sum eingin trýr. Ég havi ein spurning til politikararnar: Halda tit at tit hjálpa uppá heimsfrið in, ella okkurt tílíkt stó:t mál, tá ið tit broyta meining, har tit helst skuldu staðið við tykkara? Latið meg siga tykkum at politikkur er ikki einans um at fáa eitt »kompromis« Tað er eisini at umboða tað so €r fólkið, sum hevur valt ein inn, og at standa við tað sum ein bleiv valdur uppá Tað er hent ferð eftir ferð at ein av okkara politikkar um, hevur sagt okkurt, og so hevur tíkið tað aftur Besta dømid er dómara kanningin, hví skuldu før oysku politikararnir víkja frá sínum upprunaliga kravi? Høvdu teir staðið við sitt, so skuldu vit nokk fing ið tað vit vildu. Hvat skuldu danskarnir gjørt? Noktað okkum nakra kanning? Hvussu høvdu teir tá sæð út í fjølmiðlunum kring heim? Kunnu tit ikki roknað tað út, so skal eg síga tað Teir høvdu líkst nøkrum harðrendum valdsharrum Boð mini til politikararn ar: Um tit ikki fara uppi pol Hik av ti at tit trúgva at tit kunnu gera ein mun, men einans fara uppí politik, fyri at víkja undan ødrum; So skulu tit skrubba av út úr Tinganesi, tí so halda tit øll Føroya fólk fyri gjøldur Óðin