fríggjadagur 31. januar 1997síða 11

Nr. 21 — 31. JANUAR 1997 Frí ur 31. januar 1997 1 f Høgni Hovdal vid at legg nvarpsmadur, var í august mánaði i ja seinastu hond at fyrstu sendingina um før fjór á Vesturstrond Grønlands yskan útróður Við sær hevdi hann fleiri eldri útróðrarmenn í Grønlandi sum á sinni róðu út í Grønlandi A OUR SS RS Í løtuni er Mynd: Jens Kristian Vang Ta Føroyar logu í Grønlandi Sunnudagin 16 februar verður fyrst- a sendingin av í alt fimm sendingum um fóroyska útróðurin í Grønlandi sýndur i Sjónvarpi Føroya. Fyrsta sendingin hevur fingið heitið „Dreymurin um Grønland". GRÆKARIS DJURHUUS MAGNUSSEN Sjónvarp føroya hevur í longri tíð havt ætlanir at gera eina sendirød um tíð- ina, tá føroyski útróðurin í Grønlandi var álitið hjá før- oyingum. Eisini Ltons Club í Vágum hevur leingi arbeitt við ætlanunum, og felagið hevur somuleiðis í longri tíð savnað pening til endamál Við góðari hjálp frá Lions innars. eydn aðist Sjónvarpi Føroya ut seta hol í verkætlanina Og í august mánaða í fjør fór eitt sjónvarpslið til vest urstrond Grønlands at leita efur gomlum føroyskum útróðrarplássum. Við á ferð ini vóru fleiri eldri útróðrarmenn. Felags fyri hesar útróðrarmenn er, at teir allir vóru við í førøysku útróðrar koloniini í Grøn landi. Onkur teirra var har yviri longu í 1939 Høgni Hoydal, sum sam an við Bjarnheðini í Hoy- vík, myndamanni, og Mikkjali H. Øster, ljóð- manni, hava lagt sendingina til rættis, sigur arbeiðið við sendingunum vera tað hig- artil mest spennandi, síðani hann byrjaði í SVF - Í hvussu er kann eg siga, at hetta er størsta avbjóðing- in hjá mær í Sjónvarpinum higartil, sigur Høgni Hoy- dal. SvF hevur í sendingini valt at lýsa søguna i sambandi vid „Grenlands- tíðina“: Sidsøguliga, ment- unarliga, búskaparliga og politiskt Komið verður inn á fyrstu tíðina hjá førovingum í Grenlandi. Tað var, tá tað framvegis varð roynt við m.a sluppunum - uttanfyri grøn lendska fiskimarkið. Síðani koma vit ul midvingin Birti-Lias, 10 sum tann fyrsti fór til útróðurs í Grønlandi longu í 1934 Í fyrsti full setti damparin til Grønlands við 225 útróðrarmonnum og 40 føroyskt bygdum bátum Í 1939 fór sé Hetta vóru 8-mannafør, 10 mannafør og seksæringar sigur Høgni Hoydal Hendan túrin í mai 1939 fóru grønlandsfararnir við damparanum Niels Finsen Tað gekst hampuliga væl yvir ul Grønlands, men ferðin heimaftur í oktober sama árið, gjørdist minnilig Odnarveður kom á teir, og túrurin var ringur Sjónvarpið hevur fingið stóra mongd av gomlum upptøkum frá tíðini í Grøn- landi. 20 tímar hevur SvF fingið í alt. Haraftrat koma so teir 40 tímarnir, sum tíknir vórðu upp í august í fjør. Dreymurin um Grønland Fyrsta sendingin f rødini hevur fingið heitið Dreym- urin um Grønland. Hesin parturin snýr seg um fyrsta føroyska fiskiskapin, slupp fiskiskapin, í Grønlandi Í sendingini verður eisini komið inn tíðina, tå før yskir reiðarar byrja at seta Hetta hevur verið strævið, men ótrúliga sígur Høgni Hoydal, nú hann leggur seimastu hond á fyrstu sendingina um føroyska útróðurin i Grønlandi Mynd Jens Kristan Vang pi nnandi krøv um at sleppa at rógva rógva út í Grønlandi Hetta í sjálvum sær, at eitt hjáland í danska ríkin um setti krøv um at sleppa at fiska inni á eki hjá einum øðrum hjálandi í ríkinum er rættiliga áhugavert og 6- vanligt, sigur Høgni Hoy- dal Vit síggja og hoyra eisini um, hvussu fyrstu føroying- arnir komu yvir í 1939. Í hesum sambandinum kann verða nevnt, at tað hevur eydnast SvF at fáa gamlar upptøkur, sum ein lækni i gjørdi å ferdini yvir til Grønlands Annar partur i rødini hev- ur yvirskriftina Føroyskt landnám.“ Her verður greitt frá, hvussu føroyingar byrju at gera sær bústaðir ella smáar bygdir úti í grøn- lendsku oydimørkini „Tá Feroya lógu í Gren- landi“ er heitið á trida part- inum. Her verður greitt frá samskiftinum millum út- róðrarmenninar og familj- una heima í Føroyum. Sagt verður frá føroysku stadar- nøvnum í Grønlandi sum Skopun, Toftir o.s.fr „Kollvelting i Oydimørk- ini" verður heitið á fjórða partinum. Her verður greitt frá gerandisdegnum í Før- oyingahavnini. Um teir 500 føroyingarnar, sum dagliga fingu vitjan av skipum úr nógvum ymsum londum Seinasta sendingin snýr seg um samskifti millum føroyingarnar í Grønlandi, grønlendingar og danir i Grønlandi. Norrønt Atlantssamstarv og Nordisk Kulturfond hava eisini studlad verkætlanini.