mikudagur 26. februar 1997síða 2

Internet: http-//www.cybernet.dk/faroe-news Upp å franskt Oddagrein FOROYINGAR eru flestir orkymlaðir, og vita ikki reiðiliga, hverjum teir skulu trúgva, nú Føroya Landsstýri av nýggjum leggur á bláman í sambandi við. at tað opinberliga er miseydnað, hetta fyribils fyrsta franska sambandið okkara myndugleikar fings í lag, í sambandi við keypið og alt hóvastákið annars, ið stóðst av okkara nýggja vaktarog bjarg- ingarskipið. Hetta, ið er um at hvørva í tokum av rusti og oðrum merkverdigheitum VAKTARSKIPIÐ er bert eitt symptom. Hví eingin hevur tikið og steðgað hesum øra spæli kann so spyrjast um nú? Tí tað er bart út sagt ófatuligt ?- Var tad ærliga talad - eingin so frægt at sær kom- in embætismadur, ella kona, ið kundi havt hálað skjúrtuvelið á okkara fiskimálaráðharra, tå hesin nú, við nýafturvunnum trúvirði, enn einaferð loypir so beint á bláman? Var tað eingin, ið kundi havt steðgað hesum manni , nú hann ætlar at keypa ein - enn meira døllkendan plimsollara - heldur enn hettar sum Nólsoyar Páll annars umboðar? FÓLK kenna seg ikki væl. Kenna seg drigin uppá tráð og halda, at tað er stór skomm, at hava upplívað eina umsiting, ið kann hava borið seg SO åfatuliga barnsligt og fjákut at, at sjálvt ikki hesar mest belastaðu filmsfarcurnar klára at kappast við okkara kosnu menn FLEST all vilja als ikki tosa um hetta mál, tí skommin hevur rakt okkum øll, hon er, at Siga, drigin niður yvir høvdid á ollum. Hon hevur rivið upp øll sárini, aftan á alt skurðslið tjóðin annars hevur fingið, av bæði líkum og ólíkum. Banka- og skipagelur, hóprassiaðir, avhevdaðir stjórar, ogn- artøka av øllum ognum, niðurskrivingar, stuldur, snyt og bedrag i heimsklassa - fyri milliardir. TAÐ setur blóð gjøgnum holdið og úr hår- sekkinum seyrar tað, meðan magin knýtur seg í eitt noga og kennist sum ein illakoyrandi astmat- iskur motorur, fylltur við rustaðum kúlum uttan smyrsil TAÐ er bara komið so langt út um alt rímiligt mark, at orð eru ikki longur fyri hesum makabra leiki. Og ringast av øllum: Ein hin ringasta av- leiðingin av framhaldandi mistøkum, evnaloysi, og stødugum kixarum er, at nu hevur likasælan vunnið á harminum - og tå verður heilt galid… ! Tað er eitt signal, ið ikki kann mistulkast: Komin hertil er einki meira at gera við nakað sum helst. Tað er eitt eftir, og tað er, at avmontera og stinga uppí sekkin. Føroyar eru lidnar fyri føroyingar, vit hava spælt okkum kortini av hondum. Í staðin fyri at mobilisera vitið og skilið, hava vit valt býttleika fram um vit og skil. Paralyseraåar liggja Føroyar víðopnar til fals fyri ein og hvønn. Helst kanska fyri eirindaleysar oljuspekulantar, har 40 000 for- oyingar meira ella minni, ikki hava ringasta tydning. TAÐ, sum ikki hevur verið fyrr, tað fer at koma nú: Bæði myndir og data av hesum nýggja vesala- farinum og so tey besyndarligu orðini, okkara ráðharri fekk úr sær, í sambandi við keyp av einum “nýggjum gomlum" dølli, nú úr Danmark, alt boðar hetta frá einum cirkussi av einari aðrari verð NEYVAN nakrantíð áður er ein so snúsfornuftig sjóforkláring borðreidd nøkrurn fólki, sum hendan, nú henda dagin har John Petersen greiddi fólkin- um frá, hverjar snildir teir nú fóru at hava í kvitt- anum, til tess at sleppast kann undan, at føroy- ingar verða drignir uppá tråd og bóndafangaður einaferð enn - Aldrin harra John Petersen ...! Aldrin hevur nakar hoyrt so skapt. . . y p Sosialurin Krisjan Dahl Lysingar og søla: Marjun Dalsgaard Abyrgdarblaðstjóri: Blaðstjórnarfulltrúi: Jan Muller Randi Jacobsen Fyritaksstjóri: Blaðfólk: Áki Bertholdsen Eiríkur Lindenskov Dagny Joensen Grækaris D. Magnussen Eyðun Klakkstein Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Utgevari, uppseting og prent: Sp/t Sosialunn Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76 110 Tórshavn Hvagar for Teis Í frágreiðingini um Pen- ingarensl millum Føroyar og Danmark kemur nógv áhugavert fram Eitt nú síggja vit, at tå okkara vøruinnflutningur var upp á tað minsta (i 1993), høvdu einans 37% av honum uppruna sin i Danmark, tó at 67% av okk- ara innflutningi gekk um Danmark. Tá tað snúði seg um okkara útflutning, fóru einans 26% av honum til Danmarkar (íroknað tann partin av søluni hjá Faroe Seafood, sum fer víðari av goymsluni i Hirtshals til onnur lond uttanfyri Dan mark) Tað kann undra, at tør oyskir myndugleikar ikki geva hesum vidurskiftum stórri ans og tryggja før oyskari vinnu, annaðhvert hon er influtnings- ella út flutningsvend, betri karmar. so útflutningurin og inn flutningurin kann fara fram stytstu leið um sjógv. Síðan Teistin varð seldur av land- inum, er innflutnings- og út flutningsvinnan endað aft- ur í teirri vælkendu gomlu stóðu. at tær eru ikki ålit- andi. Einki er so skaðiligt fyri eina vinnufyritøku sum at koma undir orðið: óálít- andi. Føroysk útflutnings- vinna hevur, sum øllum kunnugt, ikki frægastu um- støður, tá tað snýr seg um at halda gjørdar avtalur Fiskurin svimur eftir kend- um og illa kendum leiðum, og veður og vindur ger tað vidhvørt trupult at veiða hann. Men stersti Otrygg- leikin stavar frå almennu stýringini og fjøtringini av fiskivinnu og fiskavirking, ið ger, at ein fyritøka illa kann leggja ætlanir fyri meira enn ein dag i senn. I hesari stóðu góvu Smyril og privatu flutningsfeløgini tó tann tryggleika, at avtalur um flutning kundu verða hildnar. Samstarv bygdist spakuliga upp við Norður skotskar fyritøkur og aðrar longri burturi, ið tordu at solu. mál. Til solu Goymslutangi (silo) hevur verið nýttur til goymslu av saguspønum, biliga til Tangin kann óivað nýtast til fleiri enda- P/F Sveisingahandilin Mykinesgøta 8 - 100 Tórshavn líta á, at verurnar kundu koma fram til ásetta tíð Øllum var kunnugt, at skipanin við Smyrli ikki kundi halda á fram. Al mennu myndugleikarnir mundu sjálvir skilja hetta Men teir vórðu eisini frá aðrari síðu gjørdir varugir við støðuna, og hvussu stór an tydning tað hevði at at arbeiða við framtíðar loysn um Møguleikarnir fyri før- oyskum úflutningi av feskum fiskavørum Føroya landsstyri vid løg manni á odda setti í ødrum sambandi kanning í verk um møgulerkarnar tyri før oyskum feskfiskautflutn ingi. Her kom greitt fram at skuldu føroyingar gera sær nakrar vónir um at gagnnýta møguleikarnar á europeiska feskfiska-mark naðinum, vóru flutningur og logistikkur avgerandi Feskleiki og álítandi lating av veru hevur alt at siga, og ti átti fyrta stig at verið. at tað í minsta lagi vóru tveir túrar gjørdir um vikuna, har eingin ivi var um, nær flutn- ingsfarið var á staðnum Síðan frágreiðingin varð løgd fyri løgmann, lands- stýri og føroysku vinnufyri- tøkurnar, er tann tryggleiki, ið føroyskar fyritskur høvdu, vorðin ein viðfán- ingur, og møguleikarnir hjá fyritskunum at byggja up ein dyggan og vaksandi út- flutning av feskum fiska- verum líkjast nú einari hvørvisjøn Í frágreiðingini varð sjálvsagt gjørt vart við, at avgerð um tveir túrar um vikuna ikki kundi verða tik- in einans út frá útflutningi av teimum fesku fiskavør- um, ið vórðu kannaðar, t.e feskar verur úr toski, hýsu og upsa. Avgerðin átti eisini at byggja á útflutningin av feskum og frystum laksi svartkalva, kongafiski rundum fiski 0.s.fr Ein tilfeingisdepil Men tå er ikki tíkin við tær verur og tænastur, ið før- oyskar fyritøkur lata fiski skipum og ødrum skipum, ið ferðast í Norður Atlants- havi. Talan er um reiðskap úgerð. umvælingar. um- skipan. nýgerð o.s.fr, ið kann kann verða latin í Før oyum og uttanfyri Føroyar Í báðum førum er neyðugt við góðum flutningsmøgu leikum. 16 fyritøkur fara nú at luttaka á Fishing 97 í Aberdeen og skulu kappast við eina fjøld av útlendsk um fyritøkum um at sleppa at veita verur og tænastur At hitta keyparar í Skotl andi og ikki at duga at siga teimum, hvussu verur og tænastur úr Feroyum i framtíðini kunnu verða lætnar, fer ikki at styrkja um teirra kappingarstødu. Tað gevur bert ábendingar um at tað ber illa til at:líta á Føroyar og føroyingar Til heystar verður stóra oljuframsýningin Offshore Europa 97 í Aberdeen. Tið hevur stóran tydning, at før oyskar fyritøkur eisini her fara at bjóða seg fram, um trúliga kravið frá føroysk- um myndugleikum í bori- loyvum um føroyska lut- tóku. skal virka sterkt Við ti, ið er sagt m.a. í Kanningini av peninga- renslinum millum Feroy- ar og Danmark, eiga vit eisini at haga í huga, at um- framt møguleikarnar fyri vaksandi útflutningi av ver- um til evropeiska marknað- in, snýr tað seg eisini um innflutning, ið ikki nýtist at fara um Danmark og harvið gerast tað dýrari. Hetta hev- ur ikki minst at týða, nú vit skulu brynja okkum til at veita verur og tænastur til eina komandi oljuvinnu Einki gerst heldur, uttan at tey fólk, ið skulu samstarva í vinnu, kunnu hitta hvert annað. Tí eigur ferðafólka flutningur at vera ein partur av einari flutningsskipan millum Føroyar og næsta granna okkara, Norður Skotland Føroya Skulaboka grunnur hevur givið út evnisheftið »Vøkstur« eftir Mortan Dalsgarð og Edvard Olsen. Heftið er ætlað at nýta í stødd frødiundirvisingini í 10 flokki. Hugtakið vøkstur verður vidgjørt, m.a. í evnum sum renturenta, økstur Evnishefti til »Skygni 10« Telefon: 11820 Teletax. 14720 e-mail: sosialur & olivant fo Teistin var bara seldur I løtuni tykist åhugin hjå almennu myndugleikunum at vera læstur í einum spurningi um skiparakstur Fyri føroyska vinnu má ein tilikur almennur áhuga tykj ast burturvið. Vinnan hevur áhuga í at vita, hvønn flutn ings- og atgeingispolitikk tað almenna hevur, og hvussu tað ætlar at loysa hesar sera týdningarmiklu karmar fyri færoyskari vinnu Tað má undra, at føroysk vinna ikki av álvara hevur gjørt vart við seg. Tað er tó teirra framtíð, tað snýr seg um. Men vinnan er kanska so niðurundirkomin, at hon letur alt um seg ganga og tigandi góðkennir allar til- vildarligar »politiskar« av- gerðir á sjógvi, á landi og i flutningi Men hennara møguleikar at gerast ålftandi samstarvs- og samhandilspartur vid evropeiskar og aðrar út- lendskar fyritskur eru við hesum hugburði ikki til steðar. Hvusu skal tá verða, tá frálandavinnan krevur, at føroyskar fyritøkur hava sina egnu stevnu um at verða álítandi í lating, í prisi, í góðsku o.s.fr., fyri yvirhøvur at vilja flætta seg við tær. Frálanda vinnan fer iki at góðtaka skilaleysar undanførslur, eitt nu, at Teistin var bara seldur. Kjartan Kristiansen menningarstjóri samansparing, annut etslån og sertulán Kåpa, myndir og tekn ingar eru eftir listamann in Olivur við Neyst Hestprent hevur gjørt satsin og Einars Prent prentað. Bókin er 44 síð ur til støddar og fæst fyri 36 kr i í