hósdagur 20. mars 1997síða 17

Nr. 55 — 20. MARS 1997 tíðindablaðið Ein eitt sindur skeptiskur Jógvan Páll Johannesen frá SVF saman við øðrum fjølmidlamonnum Føroyar. Kanningarstjórin hjå Phillips i Bretland eitur Richard Vernon, og eru tad Jakob og hann, sum eru ferðaleiðarar hjá føroyska fjølmiðlaliðnum hesar dag arnar í Noregi, í Norðsjón um og í Bretlandi Phillips í Noregi sterst uttan fyri USA A hevuðsskrivstovuni hjá fyritskuni í Tananger, sum liggur beint uttan fyri Sta vanger, tekur eingin minni enn fyritaksstjórin ímóti Hann er amerikanari, ein av teimum fáu, sum eru eftir hjá Phillips í Noregi. Hann eitur Bill Parker og gevur okkum journalistum eina skjóta gjøgnumgongd av virkseminum hjå Phillips fyrtøkuni Høvudstrådurin er hesin Phillips er 75 åra gomul amerikonsk fyritska, sum arbeiðir við nærum øllum ið hevur við olju og gass at gera - frá tí at oljan kemur upp, til hon endar í bensin tangunum í milliónum av bilum um allan heim, ser stakliga i USA, har Phillips eigur stóran part av markn aðinum. Fyritgkan tekst eis ini við kemiskan ídnað tvs at gera tær hundraðtals ymisku vørurnar úr plas ukki 0.Ø ljan er rá evni til Størsta dótturfelagið hjá Phillips utt in fyri USA ligg r í Noregi. Gimsteiurin sum eitur Ekofisk, ið er eitt tað størsta olju- og gassfeltið í øllum Norðsjónum Tað er eingin loyna Phillips-fólk eru errin av Ekofisk, tí júst Ekofisk er stoltleikin, ja sjålvt flagg skipið hjá fyritskuni og hevur verið tað í skjótt ein mansaldur Funnu Ekofisk í 69 Vit skulu neyniliga nógv ár aftur í tíðina fyri at finna Ekofisk fyrstu ferð á heims kortinum. Fram til 1969 var hesin oljurisin fjaldur undir tjúkkum grótløgum djúpt niðri í undirgrundini mið skeiðis millum Noreg og Bretland At tað var júst Phillips sum skuldi vekja henda risan úr dvala var kanska ikki heldur av tilvild. Ti longu í 1962, langt áðrenn nakar varnadist, at olja og gass fanst í Norðsjónum bað táverandi stjórin í Phillips norsku stjórnina um at fáa einkarrættin til leiting og framleiðslu í norska partinum av Norðsjónum Men norðmenn vóru tá eins og teir eru tað í dag ikki lættir at lokka. Phillips mátti tí pent bíða eftir tí fyrsta loyvisumfarinum, sum var í 1965 [20 skuldu ganga fleiri ár við leiting og boringum áðrenn staðfest var, at:olja g gass vóru í undirgrund ini. Ætlanin var at gevast tå góð 30 hol borað } vórðu men so var eydnan brádd liga har Ekofiskrisin varð vaktur úr dvala í 1969. Og longu tvey ár seinni kund: fram leiðslan byrja Síðani hevur tað gingið slag í slag í samfull 26 ár Stórar inntøkur til allar partar Bill Parker er errin av at vera stjóri fyri Phillips í No regi, tí hóast norska stjórnin fer við stóra partinum av oljuinntøkunum, so eru teir í Phillips nøgdir Hesi mongu år hevur Ekofisk givið norska stats kassanum umleið 404 mill tardir krónur. Parturin hjá Phillips og hinum oljufeløg unum, sum eru við til at býta køkuna, er 84 milliardir Hóast skatturin at byrja við bert var eini 30% og í dag er tvífalt so stórur, so heldur Bill Parker, at teir sum oljufelag hava gjørt eina góða forrætning Vit kundu sjálvandi hugsað okkum, at skatturin varð lægri, men hóast nógv fer til norska statin, so fáa vit kortini fitt burtur úr. Vit eru í hvussu er nøgdir Sum so ber ikki rættiliga til at samanbera Ekofisk við onnur felt, tí Ekofisk er meira enn nøkur onnur olju kelda ein „moneytank“ , so nógv er til av góðari olju i ymslunum Ein býur á sjónum rá „overheads g „turr — a. 17 Fyrrverandi sjómanspreturin og nú sjónvarspmaður kennir seg ikki sort heima í kapellinum umborð á Ekofisk um“ tølum á skrivstovun! hjá Bill Parker gongur leiðin víðari til helioportin í Sola og haðani við einum av kraftmiklu tyrlunum hjá Norsk Helikopter á 2 tíma longu ferðina út í Norð sjógvin - lið um lið við norskar oljuarbeiðsmenn sum hava verið heima hjá familjum sínum í nakrar vikur og nú skulu aftur til arbeiðis Hóast tú hevur hoyrt og lisið um Ekofisk myndir av tí, so mást tú síggja og uppliva tað fyri at fáa eina veruliga og livandi mynd av, hvat talan er um Og talan er um einki minni enn ein bý mitt úti á havinum. Tá tú siglir við Norrønu úr Esbjerg ella Bergen til Føroya kemur tú framvid oljupallum, men har er talan um einstakar pallar. Her - á Ekofisk-felt inum - er talan um einki minni enn eitt heilt kom pleks, sum fevnir um eitt stórt tal av mannaðum og ómannaðum pallum, ið allir upp úr og sæð standa og daga havsbrúnni Vit lenda á Kilo-pallin um, har vit vera fyri náttina Mottøkan er ikki sørt hjarta lig. Eitt er tað at roynt verður at visa størsta blíð skap móti gestum - annað at hetta helst er fyrstu ferð, at føroyingar eru har umborð er so tað Borðreitt varð við køku iðlafólkini førøvskart førovsku fjøln tjáðu umborð á Ekofisk Jakob Rugland og Kichard Vernon skøru fyri Vælkomin til Ekofiskkøka Kokkurin hevur eisini fing ið boð um hesa sjåldsomu vitjan og tá vit hava latið okkum úr yvirlivilsisbún unum og fingið eitt snar skeið í trygd, stíga vit innar í „messuna“, har tað er borðreitt við stórari „Fer oyakøku"” - við føroyskum flaggi og á føroyskum máli stendur skrivað „Vælkomin til Ekofisk“ Um kveldið og eisini dag in eftir, tá vit við tyrlu verða fluttir yvir á ein tann sen trala partin av stóra Eko fisk-kompleksinum, sleppa vit at síggja tað mesta av ti sum hoyrir hesi so for kunnugu og fremmandu verð til, alt frá fólki í arbeiði til litfagrar teldur og blunk andi eftirlitslampur Tú upplivir so nógv eftir so stuttari tíð, at tað má líka- sum sodna, áðrenn tú fær skrásett og fatað alt og sett tað saman til eina heild, sum so seinni aftur skal út til føroyska almenningin Tað mest fantastiska við hesum stóra oljufeltinum eru tær ovurstóru goymsl ut tid UMH I INGI í lóast framleitt hevur verið uttan íhald 24 tímar um sam døgrid seinastu 26 árini, sí er bert ein lítil partur av oljuni tíkin upp evarska Sekkur - ráð fyri tí Hóast tað sær bjart út, s hevur Ekofisk eisini sínar trupulleikar at dragast við Seinastu árini er partur av kompleksinum sokkin við ikki minni enn 7,5 metrum Og tað sekkur framvegis Orsøkin er tann, at tá olja og gass verður ukið upp í stórum nøgdum ár um år so sjunkar undirgrundin so hvort. Fyri at fylla uppaftur í goymslunum fyri ta olju og gass, sum verður. tikið upp, verða stórar nøgdir av vatni sprændar niður aftur í undirgrundina. Hetta er tc ikki nóg mikið til at kunna forða fyri, at tað sjunkar meira. Herfyri brúkti Phil lips tí stórar upphæddir til at lyfta upp nakrar av pall unum umframt at byggja ein stóran betongverjugarð rundan um stóran „tangan á felunum, sum stendur fyri gassparunum Fyri at koma hesum trup