týsdagur 25. mars 1997síða 22

22 tíðindablaðið Nr. 58 - 25. MARS 1997 Livslong læring ivslong læring - fra hug- ynd til veruleika rkias irt pla kulu enr Í e búr t fruktagoð £ AT hver kúlar , rt kr! SKUM g á pía f <kanir y { r€ SSKa ] meg Y ti NyVyggia il i mentan. s lor + Næmingurin skal ståanda middeplinum t kh sk 3 3 Þá L| Í > k á , 1 | k i % t KÍ Sk gongd IKKI nav 3 rå , KI 3 SKU n verður rbeiðslen Tad verður meir og meir andi líki ikk: longur er førur fyri at fyrireika irra arbeiðs Hesin treki, statiski skúlin. ið hevur so ilt við bernini ti at broytast, førkar seg ti langt ; På 1 1 jongur og ngur burtur frå iynamiska nútíð stóðugari broyting Framtíðarskúlin verður bæran lærdóon e eitt viðkomandi arbeiðs- og samstarvslag, har aðal hugtakið er liðiligleiki, har næming urin verður lærdur at 3 siangur seg til skiftandi vi nearmikla skift rsamfelagið | virgongdin til ta tØkni 3% TY y rt * SÚ =. u Ci ika nóg ættari á g ed i C uttan fyri ta formligt kipanina - eydnast væ KL 3 I b ir y 11 g , r 1 st henda vvir Í nr g g IP} Ar 1 , r på A í I > r ernir árin eftir nyggjun il búgvingum ber við sær at vaksandi tørvur verð ur á såamstarvi tvørtur um galdandi marka- skjal. Hetta samstarvs lag skulu næmingarnir longu læra í fólkaskúl- anum. Neyðugt verður eisini at hjálpa teimum arbeiðsplássun at tey verða før fyri at menna sín ter leika og verða kapping artør Fyri einum ættarliði síð an var mett, at legði tú pening og menniskja liga orku Í « smau um, s ma utbugv ing. so vardi tann út hald gødskan eini 30-40 ár. Í lag verður mett, at tå 10 búgvingarliga cknisk aðsk i i kaðt Í ár. Ávísur A CIK! hist 1 k 1 hk k På i } fra } k 3 } £ bål 3 Sa ok ø r Tørvu rður nun ! gjun rDe MÚR Á Spurt kann v rða lønt arbeiði ns g nu løgum - frá egis fer at verða lyk ntegrat ' Hver fer at góðkenna hverjar førleikar og nýggjar, tydningarmikl] ar førleikar? Munnu teir umsekjarar, sum í fram tíðini fara at søkja størv eisini lærarastørv, hava heilt nýggjar væntanir? Albert Einstein gav einaferð sínum studentum teir somu próvtskuspurningarnar 2 ár á rað. Ein atsteðari gjørdi hann varan við mistakið Takk fyri“, svaraði Ein men hetta er ikki eitt mistak. Satt er, at spurn- ingarnir eru teir somu, men svarini hava broytt seg síð an í fjør So stóra helt Einstein brotingina vera eftir einum ári fyri hálvari øld síðan Hetta er tann støda, vit øll standa í. Svarini á teir somu spurningarnar skifta alla tíð ina - skjótari og skjótari. Tí að álvarligar av í framtíðin stein fyri aft sam! vit íkki við stuttum millumbilum laga okkara skúlask ip til tað broytta sam felagið Hetta er ikki minst galdandi táiðtaðtd nýr seg um at endurskoða e dagtøra okkara folka »KU på He bradligu Í | ikk t mskitll g kunr i øknifrød } } er, at ta fer if IKK 3 i r fólkaskúlalærara at 3 sleppa |- ella hægst 2 ferðir so okkurt tænastu á eitt ársskeið og styttri skeið í síni tíð Hesin eftirutbugvingar- formur, ið hevdi til enda máls at dagføra og end urnýggja verandi útbúgv ing, hóskaði væl í tí sam felagi, ið broyttist lítið og einki, men als ikki í nútíð- arsamfelagnum, har broyt- ingarnar bæði eru bráðar og ógvusligar. Eftinitbugving í verandi líki og týdningi fer tí í ávísan mun at verða eitt fjarandi hugtak í komandi tíðum Hesar bráðu broytingar nar í samfelagnum, bú skapinum, arbeiðslívinum mentanini og frítíðarfyri taksseminum fara at bera N <q ( 1 erir 1 | k n K dk i Nevðugt verð hva hi sær á éra r fiølb in ú kk k t my DU k í har j k ' i i 1 - | bar i i in VK nyd ening. Dygd rundut bugvingini er erandi fyri ti kunnleika fil eim r Á } hugt rðun ørvu rður á seinni í I nur u Einalæraratilveran, hár ein lærari er í eini stovu við einum flokki í emi læru grein, kann ikki vera eima valdandi longur. Hon hósk ar ikki einsamøll til nútíð arsamfelagið og krøv tess til borgaran um fjølbroytta persónliga menning, virk ishug, sjålvstøduga meting samavgerå, samåbyrgd og samstarv i einum fólkaræði sligum felagsskap! saman við medmenniskjanum Saman at halda starva hevur ikki verið að almerki Føroyinga. Tað gongur jú sjón fyri søgn hvussu spjaðing og sundur lyndi syndra tjóðina á øllum økjum, tað veri seg átrún aðarliga, politiskt. vinnu- og samfelagsliga. og hvussu sjålvsøkni og sjálvdráttar mangar g at sam lyndi mergsýgur sk ag: iðar ætlanir Trot hevur eisini verið bæði á samstarvssinni og vilja á skulaøkinum, og hevur hesin vantandi hug burður tíverri darvað skúl anum á so mangan hátt. Tal er ein royndur lutur, at uttan skilagott skúlasamstarv fáa it ongantíð eim skúla fyri > ø Jamskulan Um okkum skal verða agað, verður tí neyðugt at ggja á annan bógv. Byrjast í við barninum t kúlanum, tí tað mur, gamalur fremur Við ti í huga. sum her et borið fram, er umráðandi at nógv stórri dentur verður lagdur á tvørgangandi fimi í — undirvísingarinnihaldi skúlans og arbeiðsháttum har heyi verður hjá næm ingum at læra at samstarva við ødrum og at samskifta at læra at arbeida, læra at læra, at ogna sær nýggja vitan o.s.fr Samstarvið millum skúla, tað heimliga umhvørvid arbeiðslív, og aðrar útbúgv ingarstoynar má mennast og neyðugt verður at áseta greið stevnumið og enda mál fyri tí felags virksemi num Her á landi eins og aðra staðni verður sera umráð andi. at bæði skúli, felags skapir og viðkomandi Tann árligi fundurin við skúlaleið- arar fólkaskúlans, sum Landsskúla- fyrisitingin plagar at skipa fyri, var hildin 14. mars í ár á Foroya Lær- araskúla. Á hesum fundi bar Petur Jacob Sigvardsen, deildarleiðari, fram nakrar hugsanir um evnið "Livslanga læring ”. Av tí at hildið verður, at hetta evnið hevur almenn- an áhuga, so verður tað, ið har var borið fram, endurgivið her í blaðnum myndugleikar menna eina heilt nýggja samarbeiðs mentan. so sum åhuo um nýggja fólkaskúlalóg eisini ger serstakliga Í sam við 10. flokk | Í nútíðarsamfelagnum 3 ist tr ent og hvert ar instundis at verða eitt læn ari merking minst Það er ikki á arbeiðsplássinun tann livslanga læringin eig ir at verða framd. um ar beiðsplássinum skal verða lív lagað, tí uttan henda tvdningarmikla møgulerka rður eitt og hvert arberås at Missa silt Kapping sitt taklør tíðarsamfelagið við nú g landið lør: og alt gerst eftirbåtur' Tad er tí, sum sagt, á sjálvum arbeiðsplássinum (og í hesum før: í fólka skúlanum), at tann dagliga menningin og ein dagferd skipað og stødug útbúgv ing, te. lívslong læring, skal fara fram Eins og landsstýrismað urin sambært $ 25 í um redda áliti skal gera eina menningarætlan fyri allan fólkaskúlan. so skal skúlans leiðsla saman við læraru num og ráðgevum somu leiðis gera eina greiða menningarætlan fyri tann einstaka skúlan. Ein tílík ætlan, ið eigur at fevna um alt virksemi skúlans. skal ti eisini hava greiðar ásetingar um útbúgvingarskrá lærar anna, te lívslanga læring Vónandi kemur tann dag ur, tá ið tað eisini fer at renna upp fyri Føroyingum hvussu oyðandi all spjaðing og alt sundur lyndi er fyri land og fólk | er ny £ kø andi g hvussu neyðugt gagn mennandi eitt skilagott g skipað samstarv á øllun ølkjum er fyri ettt so líti land sum okkara Vónandi kemur eisini tann dagur, tá ið fólkaskuúli ikk: einans er skúli í var hear: merking. har lærarar av og á kunnu sleppa á his i ni eftirútbúgvingarskeið men har sjálvur skúlin verð ir tann miðvísi. skipaði og viðkomandi menningar stadurin, læringarstaðurin bæði hjá næmingunum og hverjum tí einasta lærara v.m., og har lívslong læring fær bestu gróðrarlíkindi Tann dag fer at grógva um gangandi fót í fólkaskúlan um, og tá verður gott bæði at vera næmingur, lærari og leiðsla. Tá verður tað eisini betri at vera Føroyingur Petur Jacob Sigvardsen