týsdagur 6. mai 1997síða 19

Nr. 84 — 6. MAI 1997 tíðindablaðið " Med in re KIRTEL 19 ut at koyra 15/97 LAGT TIL RÆTTIS: EIRIKUR LINDENSKOV Føroyingar koyrt bil i 75 år 6. mai 1922 hevði DFDS-skipið Island åhugaverdan farm vid sær til Føroya. Talan var um ein Ford TT, 1 tons lastvogn, sum var fyrsti bilur i Føroyum Í dag eru liðin 75 ár síðani, at tann fyrsti bilurin koyrdi á føroysku vegunum. Hetta hendi 6. mai 1922, tå Jo hannes Olsen (Hannis undir Kletti) og Jåst Sivertsen i Havn keyptu ein Ford TT lastvogn frå samstarvsfel øgunum bådum Vilhelmi Nielsen og Wenzeli Peter sen. sum høvdu smiðju í Havn I samrødu vid Sosialin i fjør greiddi Luffa Jensen (i Gongini), sum var systkin abarn Hannis frå, tå bilurin kom vid DFDS-skipinum Island. Hon mintist væl, hvussu bilurin var fergaður í land við eini jakt. og skumpaður í land eftir ein- um skráa Fyrsta trupulleikan við bilinum fingu teir beinan- vegin: Eingin dugdi at koyra bilin - og eingin hætt aði sær at royna. Tískil varð bilurin skumpaður niðan í Quillingsgard, har Wenzel Petersen og Vilhelm Niel sen hildu til Planck. ið var dani, dugdi at koyra bil, og hann lærdi Hannis at koyra. Hannis koyrdi so fyrstu tíðina, men hann doyði av vanlukku á nýggja Alexandrines Hosp tal í 1924, og tá tók Just tað eftir tátíðarmetum stóru ábyrgd á seg, at reka og koyra bilin Gomul mynd av Kongabrúnni í Havn. Uttast til vinstru sæst skráin, har fyrsti bilurin varð fluttur í land í 1922 Dimmalætting skrivaði í 1922 um måttøkuna »at ingen fyrstelig besøgende behøvede at skamme sig over den Eingin dugdi at koyra bilin, sum tiskil var skumpadur nidan í Quillingsgarð, har Vilhelm og Wenzel hildu til Børn spæla í bilinum hjá Júst og Hannisi Hannis við sjúklingu á Sanatoriinum Dugdu ikki at koyra bilin Fyrstu tíðina koyrdu teir uttan koyri- kort og uttan nummarplátu. Fyrsta koyrikortið varð latið 22. august í 1923 Móttskan, fyrsti bilurin fekk, var misjøvn. Sambært Dagblaðnum í apríl 1947 helt ein ungur maður fyri Hver hevur fingið tykk um upp á handan vinan mm: . Og ad var kanska ikk løgi5, at f6lk undraðust. Te nøvdu ståatvand sæð cin bil áður, í voru al kalla < ný. I sjálv ari Havnim vóru heldur ikki bestu líkindi í motor ferðslu, tó at Jåst bond: langi síðani heyði sekt I ráðið um al gera | Stóradarnm (á Vaglinum),! hann ætlaði at fáa sær hest avogn. Hetta hildu byráðs limir vera nakað nógv av tí góða, og ein teirra helt fyri: — Der bliver aldrig Brug for Køretøjer i Thors- havn...! Endnu en land- vindning for Ford Donsku blødini gjørdu eis- int nakað burtur úr, at hin fyrsti bilurin nå var komin Føroya. B.T. skrivadi undir yvirskriftini Klippe- Forden: — Den lille Fordvogn, der trods alle Vittigheder, som ofres paa at gøre den be- kedne Appariation til Grin, smadserer fem med Kæmp- c+kridt, havde forleden end- nu en Landvinding. Da kom - som før omtalt jorleden - Jen første Auto- mobil til Færøerne. Det var en Ford lastvogn, og de der- oppe, hvor de aldrig har set andet, kan man glædelig bilde dem ind, at det er en Rolls Royce. Politikken skrivar undir yvirskriftini Motor — Endelig har Færøerne faact sin første Bil. Det vækker vældig Opsigt i det fredelige Thorshavn og Omegn. Og den lykkelige Bilfører kan sagtens, han er uden for alle strenge Love og Politivedtægter. Thi Denne Lov gælder ikke for Færøerne” Eingin ferðslulóg var galdandi í Føroyum tá. Ikki fyrr enn árið eftir, tann 28. mars 1923 - fingu Feroyar sína motorlóg. Í hálvt annað ár at kalla varð vognurin nýttur uttan nakað nummar, og koyrikort nýttist heldur ikki. Bert kravdi yvirvaldið, at vognurin var ábyrgdar- tryggjaður. Tryggingarfelagið Trolle & Rothe bar seg undan, men Valdemar Liitzen tryggjadi vognin. Hvørgin teirra, Just Siv- ertsen ella Hannis undir Kletti, dugdi at koyra bil. Ein danskur maskinmaður, Planck, sum búði í Havn, Mænd og hevði hylling á hesum og legði teimum lag á so væl, hann kundi, og síðan lærdu teir seg sjálvir at koyra og røkja vognin. Tá motorlóg- in kom, fingu teir koyrikort uttan roynd. Júst Sivertsen fekk so- leiðis sítt fyrsta koyrikort tann 22. august 1923. Ikki hevði bilurin vítt um at fara, men nógv varð hann nýttur. Ikki at tala um tær tiltiknu ferðirnar niðan á Háls - serliga um Olavsøk- urnar. | apríl 1947 skrivar Dag- blaðið um fyrsta bílin - tá vórðu liðin 25 ár síðan hann kom til landið - og um stóru menningina, ið hend her her á landi síðan tá. Har verður m. a. víst á, at tað hetta árið eru heilir 156 bilar í Føroy- um, sum rinda heilar 77.000 krónur til legtingið. Motor- súkklurnar eru 130 í tali. At menningin hevur verið stór síðan tað, er eyðsæð. Nú verða seldir fleiri enn Ford TT hjá Vantsoyra Bilasavni aftur í Føroyum 1.000 bilar um árið Sterri áhuga enn Dimmalætting skrivar í 1922 um fyrsta bilin: Hvorledes Forholdene vil stille sig for Færgernes første Automobil (en Ford Lastvogn), der í Lerdags førtes hertil med Island, og hvis Ankomst overværedes af en saa stor Tilskuerskare, som ingen fyrstelig besøg- ende behøvede at skamme sig over, kan man endnu ikki have megen begrundet Mening om, men at den be- tegner et Fremskridt og har mange Fordele fremfor andre Køretøjer - maaske ogsaa enkelte Ulemper - er ubestrideligt. Bilens første Chauffør bliver den ene af Ejerne, Montør Johannes Olsen, hvis kendte Paalidelighed og Dygtighed vil være Borgerne en Garanti for, at Bilen vil Blive ført paa fuldt ud forsvarlig Maade, hvil- ket selvfølgelig er en af den største Vigtighed under vore vanskelige Kommunika- tionsforhold. Da bilen er af forholdsvis store Dimensioner - den laster et Ton - vil det være vanskeligt for den at kom- me frem i den gamle bydel, medens den i de nyere Ga- der har en større bevægels- efrihed. - Bilen førtes i Triumf til »Quillingsgaard«, hvor den indlogeredes for Natten. Bilen ejes af Montør Jo- hannes Olsen og Vognmand Just Sivertsen og er Indkøbt gennem Dhrr. Wenzel Pet- ersen og Vilhelm Nielsen her i byen, der har overtaget Agenturet for Henry Ford; Den kostede i Indkøb kr 4.500, med Fragten (500 kr) og andre Omkostninger kommer den til at staa Ej- erne ialt i godt 5.000 Kr. Bilen agtes anvendt saavel til Fragt - som Passagerbe- fordring. De i Mandags foret Prøveture forløb til fuld Til- fredshed, og overværedes, som man nok kan tænke sig, af et stort og Interesseret Publikum. Sum eitt kuriosum kunnu vit nevna, at sama Dagblad f april 1947 skrivar, at Ford gamli er deyður fyrr i mánaðinum - 83 ára gamal.