fríggjadagur 16. mai 1997síða 2

— = “= Åbyrgdarbladstjøri: Blaðstjórnarfulltrúi: | Dagny Joensen, | Útgevari, uppseting og prent: | Telefon: 11820 | Jan Muller Randi Jacobsen | Grækaris D. Magnussen | Sp/t Sosialurin Telefax. 14720 i Fyritaksstjóri: | Eyðun Klakkstein, | Bústaður: | | Krisjan Dahl Blaðfólk: | | A 26, Big i | en Ge | Lýsingar og sola: Aki Bertholdsen | Ljósmyndari: ostadr: Postsmoga 76, | sosialurðolivant fo } Internet: http://www.cybernet dk/faroe-news Marjun Dalsgaard Eiríkur Lindenskov, = ' Jens Kristian Vang 110 Tórshavn Jo j p ES Norðurlandahúsið | H og Íblástur uttanífrá Oddagrein TAÐ verður oftani sagt um okkum føroyingar, at Vit eru so skjótir at døma hver annan, at øvunda hverjum ødrum alt moguligt, at vit einki álit ella virðing hava á hverjum ødrum. Hetta skal so vera ein orsøkin til, at steðan er sum hon er í landinum SOLEIÐIS sum fjarstøda og isolation okkara er, so ber kanska til at skilja hesa myndina av føroyinginum i tvídrátti. Men onkur tekin eru um, at hetta er við at broytast. Tað er líkasum, at tað er við at ganga upp fyri okkum, at vit hava brúk fyri at gerast meira opin og frí og harvið eisini ein partur av umheiminum. Nýggja tøknifrødin og betri ferðasamband við umheimin hava gjørt okkum minni heimfeðilig og ein hómar í dag ein útvikling, har feroyingar í stødugt sterri mun tosa og bera seg at sum vóru teir ein partur av einum sterri altjóða samfelag enn bert íbúgvar í hesum lítla oyggja samfelagnum EINGIN ivi er um, at isolatiónin her mitt úti í At lantshavi - við øllum sum fyrimunum annars - hevur líkasum bremsað búningini og framgongdini. Mong tekin eru um, at her er við at henda ein broyting. Tað fer ikki dagur, at ikki útlendingar - tað verið seg ment anarfólk - vinnulívsfólk - granksarar oo. vitja land okkara. Hildnir verða fundir og rådstevnur og tiltøk av ymsum slag. Norðurlandahúsið tykist vera ein týðandi lykil til henda positiva útvikling. Tí tað er hetta húsið sum er karmurin um allar hesar mongu vitjanir. At dráttarmegin frá hesum ediliga húsi er so stór, at tú kanst siga, at Norðurlandahúsið í dag er stjórna - veg vísari - okkara bæði tá tað ræður um mentan og vinnu lív TAÐ er líkasum, at tann altjóða atmosferan, ið hetta hús hevur sogið til sín, seinni verður blást út úr húsin um aftur i hvønn krók av landinum - og har birtir upp undir tann íblástur, sum er so ómetaliga týðandi øl øllum livsins viðurskiftun HESAR seinastu dagarnar hava samfelagsgranskarar úr ødrum oyggjabólkum vitjað og hevur Norðurlanda húsið verið karmurin um vitjanina. Her hava teir hitt umboð fyri fiskivinnu, oljufyrisiting, politikarar osfr Her eru fostraðir nýggir tankar og her eru umredd mál sum kunnu fáa tydning fyri okkum. Og ikki minst her eru lagdir spírar av realistiskum bjartskygni - sum aftur hava givið íblástur til okkara egnu fólk NORDURLANDAHUSID er ein einastandandi bland ing. Samtidis sum hetta hús er við til at verja og hjúkla um okkara egnu mentan og sidir, so er hetta hus eisini vid til at hjålpa okkum burtur år ti dunnuhyli, sum vit oftani hava so ilt vid at sleppa. Til teirra - eitt nu embætismenn á skrivstovum i Norðurlandaráðnum sum ivast í tydninginum av Norðurlandahúsinum - er bert eitt at siga: komið til Foroya og upplivið tað liv og tann íblástur, sum her verður fostraður - nærum allar dagar á árinum. Norðurlandahúsið er meira enn bara eitt Norðurlandahús. Tað er eitt Feroyahús og tað er eitt Verðinshús. Latið okkum hjúkla um gulleggini, sum har verða logd okkum øllum til frama. Politikarar he á landi, politikarar i Nordurlondum og annars øll onnur við at at gera alt fyri at geva hesum húsi tær best hugsandi umsteður at arbeiða og virka undir. Hetta er ga í framtíðina, og hver veit, um ikki ein iløga í tiløtkini i Norðurlandahúsinum í framtíðini ikki eisinu eisini uttan fyri hesar eru ein ílega í so mangt annað klettar Feroyingar og útlendingar hittast í Norðurlandahúsinum Sosialurin ugleiðingar um Marx og aðrar góðar sosialistar Viðmerkingar til »Hendes Kongelige Højhed er Færøernes og Grønlands dronning« ið stóð í »Dimmu« leygardagin 10. mai Læs tina framúr vånaligu grein 6. sunnudag eftir påskir, og eri skelkad av, hvussu lítið tú veitst, um samfelagsvidurskifti okkara í danska kongaríkinum og sosialismuna. Vónandi hev- ur eingin tikið grein tina til sín, tí hon er bæði villleið andi og eisini beinleiðis 6- sonn í stóðum. Vil fegin mæla ollum til at lesa grein Lydiu áðrenn eg úttambi hennara framsetingar Byrjunargsingin... Í næstsíðstu viku var orðið og orðið var hjá Ola Jacob sen og orðið var >avtakið kongshúsið Lydia og nógv onnur eru ørg um skriving Ola Jacobsen, um at avtaka drotningina. Mað urin hevur eina hugsan, og hana skal hann sjálvandi hava loyvi at bera fram, hó- ast tú, Lydia Arge og onnur við ikki eru samd, so er 6- neyðugt at ríða so lágt, at tú fert at skendska mannin út Freyðugt so, bliknar henda skendskan, tá ið vit síggja hvussu líuð tú í veruleik anum veit um tað. tú roynir at røda um. Eisini kunnu vit seta spurnartekin við, hvat tú í grundini vildi siga Insinuatiónin Samstundis sum tú vísir á, hvussu ósamd tú ert við Ola Jacobsen, dregur tú skipan ina við sosialismuni fram og roynir at hunddálka hana Eitt, ið merkir tína grein er insinuatiónir, te. duldar ábendingar. Av greinini fáa vit ta fatan, at Óli JAcobsen er sosialistur, og ein sosial istur er, per definitiån. ein gudloysingur — (ateistur), hvørs meining er at skapa ruðuleika (kaos i samfelagnum Grein Lydiu Tú staðfestur fyrst í greinini at verandi politiska skipan botnar í grundlógarsamtykt- ini frá 5. juni 1849. Gongd- in hevur, eftir tínum høvdi, verið ivasom, tí vit hava eitt lógarverk, ið er trupult at skilja (voksende antal jung lelove) sum, í flestu førum, er skapt av gudloysingum ið elva ruðuleika í samfel agnum. Og, eg citeri: > Væl gere fra disse lande (tvs Fo +Grland) har endnu ikke bestemt. om de vil re geres af kongehuset eller af en socialistisk regering, der har antaget Karl Marx' ide ologi med sostalistisk Inter nationale: »Ej Heller Gud vi støler på« síðani fert tú víðari, við tíni sosialistiku útsvíning, byrjar við Pio, til Edvard - og George Bran des, Stauning til P. M. - og Atla Dam, Ola Jacobsen og Poul Nyrup. Hesir verða út svínaðir fyri síðani at há lova kongshusinum, ser stakliga undir 2. veraldar bardaga, har Christian X stóð í andsøgn til nasistarn- ar, og skapti »im, håb og kærlighed« i Danmarkar og endaði td. altíð rødurnar við »Gud bevare Dan mark Hann stóð fyri tí góða kristna, var ein alfaðir í andsøgn til nasistarnar Síðani válkar tú tær í hvussu líuð umtóktur Stau ning var í mun til kongin Skípanin Tað er rætt at danir í 1849 samtyktu Grundlógina, so- leiðis bað kongsvaldinum farvæl. Í staðin var valdið fyrra upp í 3, har tingið var lóggevandi, dómsvaldið dømandi, og forsetin útinn andi. Hetta var gjørt soleið- is, at ongin kann fáa sær ov stórt vald, og hver virkar sum ein ansingarstovnur fyri hin. Ein sonevnd »check and balance« skip an. Hetta er yvirorðnaða >systemet< Lydia Arge, og eg eri ikki heilt samd við tær, tá tú sigur at síðani hetta var sett í gildið, hevur tað verið = >tilfældighedernes spil<. Tverturímóti eru við urskiftini síðani komin í eina rímuliga fasta legu Kari Marx Tað er rætt at sosialistarnir hava tikið partvís av læru Marx (1818-83) til sín. men merkir hetta, at allir sostal istar eru ateistar? Vit koma ikk: uttanum, at Marx hevur verið ein hin størsti hugs arin í nýggjari tíð. Tú dregur einans ateismuna fram, ci tatið >Religiónin er sum opium fyri fólkið...< er kent, men tað er fyri »krit isku analysuna« av tí kapit alistiska samfelagnum Marx er heimskendur fyri Nógv vilja vera við, at heimurin ikki hevur sæð betur heila síðani hann doyði í 1883 Eitt sindur um ásteði Marx sála Marx er, sum áður nevnd serstakliga kendur fyri út greiningina av tí kapitalist iska samfelagnum, men her er hópurin av viðurskiftum, vit kunnu tríva í. Tað at Marx var ateistur er partvíst tí, at kristindómurin var nýttur til at halda fólkinum frá at krevja sín sjálvsagda rætt. Marx var materialistur trúði einans á tað ið var á jørdini. Marx var forfylgdur í heimlandinum, fekk t.d ikki arbeiði vegna sína pol itisku áskoðan Antropologiin: Menn iskja er bæði ein sostal samfelagslig, og teknisk teknikframleiðandi vera, ið tilognar sær tað lívsneyð uga materiella tørvin gjøgnum arbeiði, tað er m.a hetta sum so greitt skilur okkum frá djórunum. Av hesum kemur eitt arbeiðs býti, fyrst millum mann og kvinnu, síðani materielt og andaligt arbeiði. Her hongur í byrjanini hugsan (teori) og arbeiði (materia) saman í roynd og gerð Seguliga Materialism- an: Ídeirnar eru umsetingar av materiellu umstødunum og søgumenningin er dia lektisk. Materielt strid er drivmegin aftanfyri ségu samfelagsgongdina, men menningin ger, at í kapital istiska samfelagnum verður teori og hugsan skilt frá ar beiðnum, og hevur eina stóra fremmandgering við sær. Arbeiðarin kennir seg frammandan frá framleidsl uni, stórri arbeiðsbýti. Men, her er stórri framleiðslukap asitetur Marx sigur kommunism- una skula loysa andsagnina Framhald á síðu 26 Tosa í fartelefon fyri hålvan pris! Hålvur takstur er galdandi sunnudagar umframt adrar dagar millum kl. 22.00 og 06.00 TELEFONVERK FØROYA LØGTINGS eee