leygardagur 31. mai 1997síða 41

A —— ——&— | hl &»=”%& tidindabladid sosialurin, leygardagur 31. mai 1997 Tema 9 Oljan gav vøkstur Søgan um tey seinastu fimtan árini hjá vestasta byi í Noregi, Florø, et søgan um eitt lítið fiskivinnusamfelag, € sum reisti seg úr kreppuni og C gjørdist ein oljumiddepil. I dag blómar hetta samfelagið, og loysunarorðið er at vit økja so hvørt sum uppgávurnar økja i Florø: Jógvan Hugo Gardar Undir okkum síggjast nøkur sker og einstakir hólmar. Við eitt er flogvellurin har. og tað lítla Dash 100 flogfarið við pláss fyri 37 ferðandi setur seg. Í dag eru bert eimi 10 ferðandi við hetta sc strekkið Bert sekund eftir at:vit hava lent ð plássi fyri 19 g. Hetta er erandiskostur á flogvøllinum i vestasta býnum í Noregr. Flora Hesin > hert 820 n mali fl VITján av cIns m masta kemur ein tyrla ví ferdandi og setur sc etrar lang evøllurin hevur árliga "vum ferðafólk um sum flogvallunin í Vágunum Hesin lítli fl 1971. hevur ikki ta stóru t »vøllurin, bygdur knisku ngerðina. men er trið I Horø rent ævir larmenningart Ur dvala Hyggjav finna vit em by kommunu í djúpar kreppu. Stórar ílagur í skipasmiðju og annan ídnað góvu ikk: tað av sær, sum var neyðugt. Oljuævintýrið uttan fyri norsku strondina hevði heldur kk! fingið eyguni upp fyri hesum lítla plássinum Skipasmiðjan í býnum fór við buldur og brak á heysin í 1980 Størsta arbeiðsplássi hvarv, og einki var í staðin. Politikkararnir í fylki og kommunu avgjørdu tå at keypa eitt stórt eki uttanfyri sjálvan byin og seta tað av til ídnað. Norskir granskarar søgdu it timtan tur í tíðin Mei ferðir. at hendan ílegan vildi gerast endabresturin hjá Flora Tungt var eisini at fáa gongd á men eftur nøkur få år kom ferð á g í 1985 flutti millum annað olju felagið Saga inn á hetta ídnað arskið, sum í dag kallast Fjord Base. Í dag eru tey trý norsku oljufeløgini Statoil, Norsk Hydro r Saga umboðaði á Fjord Basc Dilsamans hava umleið 50 fyri tøkur skrivstovu á hesum idnadar økimum. Allar fyritskurnar Í ið at:tæna oljuvinnum á ein ella anna hátt Virksemi á Fjord Base fekk á vara lív í Flora kommunu rliga byin Florø. Fleiri hundrað wberða á Fjord Base. men ersim ) nur i kommununm komu Skipasmiðjar y fór á % i i nt størstu k rtøkun:i Kværn if kemikahubátar ul al tn. int t mm ngur væl já hotellinur mmar letur hotell nummar tvey upp. Í Florø búgva umleið 6.000 fólk Eitt. sum sermerkir Florø, er ett hugaligt fólk. ið trýr uppá fram tíðina. Orsøkina finna vit hjá term um flestu fyrtøkunum í árinum 1985. Hetta er árið, tá ið Fjord Base kom ígongd Aldubrotini frá hesi útbygg ingini hava ikki druknað aðrar vinnur í býnum. Tverturímóti sær tað út til, at tær flestu fyritskurnar hava lært seg at sigla í kjalar vørrinum av virkseminum, sum Fjord Base bjóðar fram. Besta dómi er familjufyritðkan Sunn tað er als ikki víst, at vit fáa brúk fyri stórum hellum. Menningin á hesum økinum gongur skjótt. og plássið, sum vit hava brúk fyri Í Ein virkin útgerðarhavn Í | Eitt ski uppá 300.000 fermetrar og við møguleika at byggja út | | millum 50.000 og 70.00 fermetrar. Hetta er Fjord Base. Eitt øki, sum fyrr var smáskógur og ein lítil fjóra, hevur nú í 17 ár verið ein tydningarmikil stød hjá oljuídnaðinum. Fjord Base er miðstøð hjá oljufeløgunum, sum leita og bora eftir olju í norðara partinum av Norðsjónum. Millum annað hevur SAGA Petroleum lagt sina høvudsstød fyri leitivirkseminum og rakstrinum á Fjord Base í Florø, Fjord Base er útgerðarhavn fyri olju- og gassøkini Gullfaks, Statfjord og Veslefrikk hjá Statoil; Snorre, Tordis og Vigdis hjá Saga og Visund hjá Norsk Hydro. Statoil brúkar ski sum umlastingarhavn fyri rør, og leiðslan hjá Statoil Forpleining liggur eisini her. Statoil Forpleining hevur ábyrgdina fyri mati og sðrum, sum oljufólkini í Norðsjónum hava | | fyri neyðini. Fjord Base kann bjóða fram: gerst minni og minni, sigur Agnar Strømsnes Hann peikar á rørin, sum olju feldgini brúktu av fyrstan tíð i Eitt samlað øki uppá 353.000 fermetrar Í brúk í dag eru 282.000 fermetrar Goymslubygningar: 13.200 fermetrar Skrivstovur: 6.900 fermetrar Vegir, felagsøki, kei: 58.000 fermetrar Keilongdin er 250 metrar Djúpdin er millum 10 og 18 metrar fjord Vask og Rens, sum síðan 1985 árliga hevur økt um bæði yvirskot og tal av starvsfólkum Veðurbardur býur Florø gjørdist býur í færri enn 50 íbúgvum. Orsøkin ar, at poliikkaranir á Stórting at neyðugt var við og tem norðanfyri IS860 við inum 1nicttu emi havn millum Bergen fiskabankarnar millum annað á Lof: storu thavinum Onnur vilja vera við, at:tað ei ind mótvegis rík i in Avis øm monnunum í Bergen, ið søguliga ru k lir fyri at hava skumad roman av allan fiskivinnu í Nor Einasti møguleiki fyri at kom I Flora var Ikki fyrrenn 1944 kom vegur til byin. Silda mtvrið í SO * 6l)- árunum setti Forø Im uppá tað } tj FN % (HK) k nst fis Men sildin hvar tolk í Flor novddust at finna sær annað at era. Nú er havsins silvur, 10 norð menn kalla síldina, skift út við tað svarta gullið, sum verður pumpað upp av havsins botni Vælnøgdur borgarstjóri Borgarstjórin í Florø, Kolbjørn Dyrli, er vælnøgdur vid, at olju vinnan hevur valt at brúka hansara bý sum útgerðarhavn Vit hava fingið eina stóra og vælvirkandi utgerdarhavn. Saman við Saga, Norsk Hydro og Statoil hava vit fingið eitt hav av smáum fyritskum sum á ein eila anna hátt Norðsjónum. Hetta vóru rør, sum vóru tung og stór. Í dag er tver málið minkað munandi, og tað vil tað halda fram vid at gera Lættari og minni tvørmål krevur minni goymslupláss. Tá vit byrjaðu við boringini í Norðsjó num brúktu vit tveir útgerðarbátar til hvønn boripallin. Í dag klára tveir útgerðarbátar at tæna níggju boripallum. Hetta merkir, at vit kreyja minni og minni pláss, og bátarnir kunnu tæna fleiri og fleiri Eisini á tyrlugkinum samstarva oljufelagini í dag. Ein tyrla hevur oftani fólk við til fleiri boripallar á sama túri. Hetta merkir eisini, at vit ikki hava líka nógv fólk í starvi í dag, samanborið við fyri tjúgu árum síðani, sigur Agnar Strømsnes Hann ynskir ikki at peika út hverja havn Saga kundi hugsa sær at brúkt, men tað er skilligt, at inni á Sundi er eitt ski, sum kann nýt- ast sum tað er. Sama er galdandi í Klaksvík, á Skålafjørdinum og á Drelnesi. — Vit vilja ikki í dag siga alment hverja havn vit ynska at brúka. Hetta er eisini ein spurningur, sum landsstýrið og løgtingið kunnu av- gera. Vit kunnu hava eitt ynski, men um politikkararnir heldur vilja hava eina havn eina aðra staðni, so brúka vit ta havnina. Tyrlupallar Flogvøllurin í Florø er bert 820 — Vit hava fingið eina stóra og vælvirkandi utgerdarhavn, sigur Kolbjørn Dyrli, borgarstjóri í Florø. Mynd: Jógvan H. Gardar tæna oljuvinnum og lokalsamfel- agnum Idnaðarstjórin í Flora komm unu, Dagfinn Hjertnes, sigur at hesar fyritðkurnar sum oftast hava fólk úr Florø í starvi Vit hava hópin av altjóða fyri- tókum í Florø og á Fjord Base, men sum oftast er tað bara skelti, ið er útlendskt. Maðurin ella metrar langur og er munandi smal- ari enn tann í Vágunum. Alíkavæl er ferðslan um vøllin stór, og flog førfini seta seg sum oftast. Tað sama er galdandi fyri tyrlurnar sum koma við fólki frá boripall- unum. Norskir flogvallir hava ikki somu teknisku útgerðina sum flogvøllurin í Føroyum. Danskir loftferðslumynduleikar seta mun- andi strangari krøv til trygdar- útgerð og tekniska útgerð enn norskir. Til dømis finst næstan ikki radaraútgerð á teimum smáu flog- vøllunum. I fyrsta umfari er flogvøllurin í Vágum nóg mikið hjá okkum, sigur tíðindaleiðari hjá Saga Petroleum, Finn Oluf Nyquist - Vit og onnur oljufeløg kunnu brúka vøllin í Vágunum uttan trupulleikar. Vit brúka nógv tyrlur, og verða tyrlupallar bygdir nær- hendis útgerðarhavnini, so kann flogvøllurin í Vágunum brúkast leingi. Sum vit síggja tað, so er óneyðugt við nýggjum flogvølli í Føroyum tey fyrstu árini. Tað er eisini ein spurningur, sum ikki er aktuellur fyrrenn olja ella gass er funnið, sigur Finn Oluf Nyquist. - Nýggir flogvallir krevja óhugnaliga stórar iløgur, og finna oljufeløgini einki undir Føroyum, sum kann pumpast upp, so gerst tungt at gjalda ein slíkan veill, sigur Finn Oluf Nyquist. Hann ynskir ikki at blanda seg uppí eitt orðaskifti um flogvallir ella út- kvinnan á skrivstovuni er úr Florø Hetta er nakað vit bara noyðast at venja okkum við, og soleiðis vil tað eisini vera, um Føroyar koma í eina líknandi stóðu. Nógv- ar altjóða fyritøkur vilja seta á stovn egna umbodsstovu í Føroy- um, og umboðini vilja í flestu før- um vera føroyingar, sigur Dagfinn Hjertnes gerdarhavnir, men minnir føroy- ingar á, at so leingi eingin olja er funnin, so noyðast føroyingar at vera varnir - I leittumfarinum er ikki talan um teir nógvu pengarnar fyri sam- felagið. Vit keypa tær tænastur, sum eru neyðugar og ikki meir Harafturímóti um vit finna nakað og tað letur seg gera at reka bori- pallar vid Føroyar, so streyma pengarnir inn í kassan, bæði hjá oljufeløgunum og landskassanum Tá kunnu ætlanir leggjast fyri, hvussu pengarnir skulu brúkast, sigur Agnar Strømsnes. Ver til reiðar Oljufeløgini hava brúk fyri at leiga sær tænastur, keypa mat og annað neyðturviligt til gerandis- dagin. Hetta kunnu føroyskar fyri- tøkur bjóða fram í dag. - Hjá okkum er neyðugt at kunna keypa tær tænastur, sum vit hava brúk fyri, og vit seta ávís krøv til, hvussu hesar tænastur skulu latast. Eg ivist ikki í, at føroyingar kunnu lata okkum tær flestu tænasturnar og til kapping- arføran pris. Men tad er eitt, sum eisini skal havast í huganum. Tað, vit ikki fáa frá føroyingum, tað taka vit okkum úr útlandinum, sigur Geir Atle Rishovd