týsdagur 17. juni 1997síða 2

Him. 2) Ábyr ri: | Blaðstjórnarfulltrúi: Dagny Joensen, UR ri, uppseting og prent: Teleton: 11820 | Jan Múller jó | Randi Jacobsen GA D. Magnussen / Sosialurin Telefax. 14720 | Fyritaksstjóri: | Eyðun Klakkstein, Bústaður: | | Krisjan Dahl | Blaðfólk: Argjavegur 26, Argjum e-mail: | Lýsingar og sola: | | Áki Bertholdsen, Ljósmyndari: Postadr: Postsmoga 76, Golivant fo | Marjun Dalsgaard = | Eirikur Lindenskov, = ' Jens Kristian Vang 110 Tórshavn i rr sj Dialogur heldur enn herferðir Oddagrein EIN av umhvørvistelagsskapunum ger nú aftur um seg og aftur hesaferð kemur tað okkum føroyingum við. Talan er ikki bein- leiðis um grind men hesaferð snýr tað seg um olju GREENPEACE, sum ikki er kent fyri at ganga júst okkum føroyingum nær, tá tað snýr seg um grindahvai, hevur tó gjørt seg inn á smátjóðir við sera óhepnum fylgjum. So vit vita ikki, hvat vit hava í væntu, nú hesin felagsskapurin hevur peikað út júst økiå kring Føroyar sum sítt komandi stríðsoki VIT minnast annars, hvussu hesin felagsskapurin fyri góðum ári síðani megnaði at fáa eitt av heimsins størstu og ríkastu feløgum, Shell til at slaka og steðga eini ætlan at søkkja ein bruktan oljupall stutt frå føroyska markinum. Tá hildu vit tað vera rætt at stríðast ímóti hesi ætlan, tí hon umframt at vera dáíkingarhóttan eisini kundi skaða foroysk áhugamál, um leið- imar við mark okkara gjørdust ein framtíðar kirkjugarður fyri burturkast frá oljuvinnuni. At tað so seinni er komið ymiskt fram, sum vísir, at Greenpeace hevur brúkt skeivar upplysingar í málinum, er spell, men lata vit tað málið liggja hesaferð NU snýr tað seg um eitt annað mål. Greenpeace vil forða allar oljuleiting og hava teir í hesum sambandi sett trý fólk uppá Rockall. Endamálið við hesum heldur løgna tiltaki er at vísa umheiminum, at felagssskapurin er ímóti víðari oljuleiting. tí hon bert førir til veðurlagsbroytingar, sum kunnu forkoma manna- ættini. Her er helst talan um fyrsta stig í eini víðari herferð, sum heitt givið eisini fer at fevna um føroyska okið fyrr ella seinni LAT okkum gera tað púra greitt, at vit eiga at taka undir við tiltøkum, sum kunnu minka um dålkingina ða er bara, um tað eru Greenpeace og aðrir líknandi felagsskapir, ið hava patert uppá rætta og einasta rætta svarið uppá, hvussu hetta skal gerast. Tað hava teir ikki. Men tað er gott, at tað er onkur, sum Fr vart við dålking og umhvørvismål, og eftir okkara tykki er tað bæði rætt og natturligt, at stóru oljufeløgini, sum hava vunnið ar pengar uppá olju- og gassvinnu, seta pengar av til fyn tað fyrsta at minka mest møguligt um dálkand árinið og harnæst í gransking í altemativum varandi orkukeldum. Tað er eisini ti vit á hesum stað fyri stuttum skutu upp, at Føroyar sum fyrsta landið setir í moguhgar lisenstreytir, at ávís upphædd av samlaða vinninginum skal brúkast til at granska í varandi orkukeldur MEN harfrå og so til frå degi til dags at steðga utviklinginum kunnu vit á ongan hátt góðtaka. Tað førir bert við sær kaos og anarki. Og er tað hetta, sum Greenpeace vil, so fáa teir ongan sum helst samhuga frá okkum. Tað má her talan vera um ein skilagóðan dialog, har bæði vinna, myfidugleikar og áhuga- felagsskapir hvor sær og í felag royna at fingå nýggjar loysnir GREENPEACE hvorki skal, kann ella eigur at sleppa at seta kilar í ein nåtturligan utvikling á Atlantsmótinum, har tað m.a. er ynski føroyinga, at tað verður leitað eftir olju og gassi. TAÐ er ein sannroynd, at heimsins lond hungra eftir orku. Tað ber tí heldur ikki til frá degi til dags at stongja av møguleikamar hjá teimum tilafturskomnu londunum at fáa lut í menningini, og tað gera vit, um felasskapir sum Greenpeace fáa loyvi at bestemma. Vit mugu heldur til at seta storri krøv til, hvussu vit, stig fyri stig kunnu minka um verandi dálking frá ymsum fossilum, orkukeldum, og vit mugu so burturav vinninginum frá troytanini av somu fossilu orkukeldum seta fleiri pengar av-til granskingina ; í altemativa orku,og tað er nettup hetta vit hava skotið upp kundi verið okkara foroyska íkast til tann globala orkupolitikkin TALAN er um javnvåg í hesum máli sum í so mongum øårum Vit hava brúk fyri at hoyra sjónarmiðini hjá ollum og síðani taka tað besta burtur úr. Men vit kunnu á ongan hátt lata okkum hótta og brúka av ávísum felagsskapum, sum hugsa meirå um, hvussu teir sjálvir skulu yvirliva enn ta sak, sum teir nú stríðast fyri VIT hava altíð hildið tað verið rætt foroyinga at kunna drepa grind, soleingi sum hesin stovnur ikki er hóttur. Men vit hava um somu tíð hildið tað verið rætt at lurta eftir og geva teimum felagsskapum, sum hava víst okkum á skilaleyst dráp, gætur, tí hetta í síðsta enda tænir okkara egnu sek. Men at ..etta Greenpeace lítlafingur í hesum døgum, har felagsskapurin hevur funnið sær eitt nýtt mål at yvirliva uppá, ætla vit okkum ikki, tó at vit i princippinum eru samdir um, at vit eiga at gera iløgur í bæði fyribyrging av dálking og gransking í alternativa orku. Vit vilja lurta men vit kunnu ikki lata okkum stýra av einum felags- skapi, sum við síni einvísu herferð kann skapa kaos LATIÐ okkum troyta olkuríkidomið við skynsemi. Latið okkum seta strong krev til dálking. Latið okkum seta pengar av til gransking. Til tess at kunna tað - tatið okkum so fara undir miðvísa oljuleiting og vóna, at vit finna hana og fáa hana upp til gagns fyri verandi og komandi ættarlið. Hetta má og skal íkki vera uppá treytirnar hjá ávísum fanatiskum felagsskapum. Latið okkum brúka dialogin framum einvísar herferðir í hesum máli Sosialurin Vilhelm Johannesen, løgtingsmadur: Vit hava eina ódugnaliga politiska leiðslu Seinni i hesum árinum verða samráðingar millum landsstýrið og donsku rík- isstjørnina. Longu nú eru ábendingar um, at sami línudansurin, sum eyðkendi samráðingarnar seinast, verður endurtikin Síðani 1992 hava fleiri sam- ráðingarumfer verið millum donsku ríkisstjórnina og Føroya Landsstyri. Frá før- oyskari síðu hava samráð ingarleiðararnir verið fyrst Atli Dam og síðani Marita Petersen úr javnaðarflokk inum og nú Edmund Joen- sen úr sambandsflokkinum Tey fyrstu samráðingar umferini vóru ikki avtalað frammanundan. Boð komu nær sagt á náttartíð um at koma til samráðingarborðið á Christiansborg dagin eftir Men hóast hetta, so møttu føroysku samráðingarfólk ini og sótu við samráðingar borðið, sum ein maður. Úr slitini høvdu helst verið ødr- vísi, og til stórri gagn fyri føroyska samfelagið, um so var, at avtala varð gjørd um samráðingarnar í góðari tíð áðrenn, soleiðis at føroysku samráðingarfólkini fingu møguleika at brynja seg til hesar samráðingar við ná- greinligum fyrireikingum. Síðani Edmund Joensen tók yvir sum samráðingar- leiðari hevur stødan verið gðrvísi. Nú hava danir boð- að frá samráðingunum longu fleiri mánaðir framm- anundan. Tað vil síga, at føroysku samráðingarfólk- ni hava fingið rímuliga óða tíð, til neyðugar fyri- teikingar. Men hóast hetta, o hendi tað, seinast sam- fáðingar vóru, at grindin gekk í fleirihålkum tá farið varð til samráðingarnar Dnkur fór til samráðingar- borðið við tí fyri eyga, at Jann parturin av skuldini til tikiskassan, sum stavar frå bankabjargingunum, skuldi strikast. Onkur annar vid tf fyri eyga, at fáa rentufritøku fyri tey lán, sum landskass in hevur hjá ríkiskassanum Eftir tí vit frætta, er heild arvettingin úr ríkiskassan- um (blokkurin), høvuds málið á skránni til hetta samráðingarumfarið. Vit frætta eisimi, at semja er ikki í samgonguni um, hvussu hetta mál skal loysast Landsstýrismaðurin í fíggj armálum og fólkaflokkurin vilja at heildarveitingin skal kapitaliserast. Løgmaður og sambandsflokkurin vilja onga broyung. Osemja er sjálvandi eisini um onnur mál í sambandi við kom andi samráðingarnar. Tað er ikki bert ríkisumboðið, ið veit um osemjuna, sum valdar í Tinganesi. Hetta veit Guð og hver maður og hvert mansbarn í Føroyum Spurningurin um at kap!- talisera heildarveitingina úr ríkiskassanum hongur sam- an við spurninginum um at broyta ríkisrættarligu stød- una. Um heimastýrislógin verður avloyst av eini sjálv- stýrislóg eigur spurningurin um at kapitalisera heildar- veitingina at verða við- gjørdur í tí sambandinum Sostatt er tað burturvid at tosa um kapitalisering av blokkinum nú. Hetta merkir kortini ikki at vit ikki eiga at samráðast við danir um heildarveitingina. Tað eiga vit avgjørt at gera og enda- málið má vera at heildar- veitingin hækkar Heildarveitingina úr rík- iskassanum fáa vit til figg- ing av íkki yvirtiknum målsøkjum. Hesin peningur er danski parturin av út- reidslunum til ma. al- mannaverkið, heilsuverkið og skúlaverkið. Og hugsa me vit um støduna å almanna økinum, heilsuøkinum og skúlagkinum, so er ongin ivi um annað enn tað, at vit eru eftirbátar í mun til hin partin av ríkinum, og ti er tað avgjørt neyðugt at før- oyska samráðingarneyndin fer til samráðingarborðið við nógvum og skilagóðum grundgevingum fyri, at heildarveitingin = verður hækkað Eg skal ikki ráðgeva løg- manni og sambandsflokkin- um. Heldur ikki figgjar- málaráðharranum og fólka- flokkinum ella restini av landsstýrinum og samgong- uni. Men eg veit hvat javn- aðarflokkurin vildi gjørt í hesi støduni, um hann hevði ta politisku leiðsluna. og tí stóð á odda fyri føroysku samrådingarnevndini í komandi samrådingunum millum landsstýrið og donsku stjórnina Fyri tað fyrsta høvdu vit greitt donsku stjórnini frá, at Føroyar eru eftirbátar á almannaøkinum, at fólka- peniGnin í Føroyum er nógv lægri enn í Danmark og at stødan er tann sama tá talan er um aðrar sosialar pensi- ónir, eitt nå avlamispensi- ónina og um almannavert ingar yvirhøvur Fyri tað næsta høvdu vit greitt stjórnini frá, hvussu vånalig stødan er á heilsu økinum, bæði tá talan er um sjúkrahúsverkið og heilsu tænastuna annars. Sparing arnar á heilsugkinum sein astu árini hava niðurpínt sjúkraviðgerð og sjukrarøkt í slíkan mun at bæði viðgerð og røkt eru undir alt lág mark Fyri tað triðja høvdu vit greitt dønum frå, at å skúla økinum hava vit heldur onki at rópa hurrå fyri, hvørki tá talan er um bygningar og útbúgvingartilboð Teir flestu skúlabygningarnir eru niðurslitnir orsakað av væntandi viðlíkahaldi sein astu árini. Og fyri at spara enn meira hevur landsstýr- ismadurin í skúlamálum í fleiri ár roynt at niðurlagt skúlar Men javnaðarflokkurin stendur tíverri ikki á odda í hesum samráðingum. Tað ger sambandsflokkurin. Vit fáa so at vita hvat samráð- ingarleiðarin megnar, bæði tá talan er um at samansjóða føroysku sjónarmiðini áðr- enn samráðingarnar, og tá talan er um at leggja tær réttu — grundgevingarnar greitt fram fyri donsku stjórnina. Spyrst onki burtur úr. kunnu vit staðfesta, at vit hava eina ódugnaliga polit- iska leiðslu. Eina leiðslu, ið eigur at verða úskift beinan vegin, ella sum maðurin segði, heldur í gjár enn í morgin ella ovurmorgin Klaksvík, 14. juni 1997 Vilhelm Johannesen Til Gekkin SVF Einaferð enn spældi eg Gekk. Hettar var seinasta friggjakvøld 13.06.97. Eg var heppin hettar kveldið. I øðrum spæli á síðu 2 fekk eg eitt vanrætt rað næstan beinanveg. við tølunum 7- 13-30-45-66. Eg ringdi til Gekkin og fekk samband alt fyri eitt Ein dama sigur >bíða við<. Aftaná at tvey numm- ur eru drigin kemur hon aft- ur og spyr: »ringja tygum år Havn«. Hesum játtaði eg og gav henni navn og tele- fon nummar Hon sigur, at tvey onnur hava ringt. tygum fara á posthúsið eftir 300 kr., far væl, og leggur á. Spælið heldur fram og eg verið meira og meira bilsin Aftaná uml. 7 tel ringir klokkan. og Rudold sigur „Bingo - vit hava fingið bingo-bingo< Eg minnist ikki, hvaðani vinnarnir vóru. Eftir sat eg firtin við hesum spurning- um I. Hví slapp eg igjøgn- um? 2. Hví helt spælið fram? Vinarliga Herluf Joensen | NR A —