hósdagur 26. juni 1997síða 4

4 tíðindablaðið SÝNT! ant Nr. 119 — 26. JUNI 1997 Lise Lyck, búskaparfróðingur vi Útbyggið vinnulívið ð fóroyingar: og tit gerast minni bundin av gørum Føroyska samfelagið goymir so nógvar møguleikar og styrki, at tað ber til at rókka langt, um ein miðvíst fer undir at fjøltåtta vinnuna, soleiðis at samfelagið hevur fleiri bein enn fiskivinnuna at standa á. á Jógvan Mørkørt felagsfrødingur saman við Bjarne Lindstrøm, stjóra i norðurlendska stovninum fyri regionalpolitiska gransking. Teir hava verið við á kunnandi fundum fyri vinnulívsfólki og polit sam- ikarum um innihaldid nýggju bókini um føroyska búskapin. Mynd jan Jan MULLER -Tit duga sjålvir, um tit vilja. Smá samfeløg sum tað føroyska nýtast ikk: at liva uppá at fáa pening frá ødrum (Overferselsind- komster Hetta sigur Lise Lyck, sum hesi seinastu árini hev- ur brúkt nógva tíð og orku uppá at granska og kanna búskapin. Eitt úrslit av hennara áhuga fyri føroyska samfelagnum og småsamfeløgum sum heild er bókin um føroyska bú skapinum, sum just er ut komin og sum varð umrødd í blaðnum í gjár Mánadagin greiddi Lise Lyck frá innihaldinum í bókini og bakgrundini fyri henni Jøroyska Mennid vinnuna heldur enn at økja um tilskot frå ødrum Hon visir å, at føroyingar hava valid millum at halda fram við at liva uppá at fáa peningatilskot frå ødrum ella at minka um hetta tilskotið -Velur tú fyrru loysnina, so er greitt, at talan verður um avmarkað tal av fólki, sum kunnu liva av tí. Men velur tú heldur at menna idnadin og fjøltåtta vinnu- livid, so ber til at minka um tilskotið aðrastaðni frå og hetta kann gagna føroyska búskapinum og samfelagn um uppá longri sikt sigur danski buskaparfrøding urin, sum vísir á, at til tess at kunna bróta upp úr nýggjum, so er neyðugt hjá føroyingum at koma til ta sannføring, at buskapurin må hava fleiri bein at standa á, tvs. at neyðugt er at fjøl tåtta hann meira, soleiðis at fiskivinnan ikki cinsamøll skal bera båskapinum uppi Alandi. har stødan er tann øvugta av henni i Føroyum bdag letur Aland per Finland, ti busk: er so fjøltåttadur og harvi 3 eisini væl fyri Fara føroyingar undir at gera meira burtur úr vinnu- lívinum og harvið fáa ein betri virkandi búskap, so ber til at gera seg minni heftan av øðrum Lise Lyck visir å, at før- oyingar mugu innsíggja, at tað ber ikki til at fåa ettt vælferdarsamfelag, um bú skapurin bert byggir á fiskivinnu er Hon heldur tað vera av stór- um týdningi. um vit vilja varðveita og útbyggja væl- ferðarsamfelagið, at allir føroyingar eru virknir og vid í orðaskifunum um, hvussu eitt samfelag, sum higartil bert hevur havt eina høvudsvinnu, fiskivinnuna, kann utvikla aðrar vinnur eisini Men tað skal nógv gerast fyri at røkka hesum mál- setningi. Lise Lyck sigur, at føroyingar mugu gera meira við marknadarføring og design av verum. Hetta er nakað vit kunnu læra av grønlendingum, sum eru komnir nógv longur Lise Lyck, biiskaparfrød ingur heldur fóroyska samfelagið hevur góðar møguleikar at fola sær og mennast. Mynd jan Hon leggur annars stóran dent á, at Føroyar koma meira vid i globalisering og internationalisering Tys. at vit víðka karmarnar soleiðis at bæði tey einstøku virkini og eisini samfelagið sum heild eru meira við uttan fyri landoddarnar. $tyrki og veikleikar Í bókini um føroyska bú- skapin verður eisini gjørt nakað burtur úr at viðgera styrki og veikleikar í bú skapinum Lise Lyck sigur, at før oyski búskapurin kann vísa sína styrki á nógvum økjum. Her er ikki minst talan um eitt vælútbúgvið fólk. Utbúgvingarstøðið er so mikið høgt, at førovingar uttan trupulleikar kunnu bjóða seg fram til arbeiði í umheiminum Men ein vandi liggur so eisini í hes um, at føroyingar gerast | floks gestaarbeiðarar Spurningurin er hvussu tú kanst brúka vælútbúnu ar beiðsmegina til at menna føroyska búskapin Ein onnur styrki er tann vælútbygdi infrastruktur urin, somuleiðis heilsuskip anin og sterk! identiteturin Síðani og ikki minst nátt- úrutilfeingi sum fiskur og møguliga olja Tað sær gott út skulu bert fáar broytingar til fyri at betra um utviklingin Lise Lyck nevnir so eisini veikleikarnar. Stórur tørvur er á leiðslu við strategiskar hugsan, og marknadarfør ingin haltar eisini álvars liga Kapitalmarknadurin er so eisini ein veikleiki. Tørvur er á einum vinnulívs- politikki, sum gongur burtur frá stuðuli til ein sjálvbjargnan búskap og tað meira Atlantic Airways kann vísa veg Sum eitt dømi um eina før oyska fyritøku, ið hevur vind í seglunum og sum hevur dugað at laga seg til tíðina nevnir Lise Lyck Atlantsflog Felagið dugir at síggja og troyta møgu leikarnar. Hetta heldur hon, at eisini nógvar aðrar føroyskar fyritskur kundu lært av Danski buskaparfrøding- urin tekur eisini fram spurn- ingin um oljuna. Hon vísir á, at meðan nekur fólk meta hana sum eina Guds gávu, so eru onnur sera varin og bangin og síggja oljuna sum nakað ringt -Báðir hesir partar hava rætt, tí royndirnar í øðrum londum vísa, at meðan nøkur lond hava dugað at fáa nakað positivt burtur úr oljuni, hevur olja verið ør um londum at bana Aftur her er tað ein spurn ingur um at leggja eina strategi og duga manage ment Tað er ein vandi í ti. at føroyingar nú bara seta seg aftur á og bíða eftir oljun Samarbeiði og kapping Lise Lyck er sum heild rættiliga bjartskygd hvat føroyska búskapinum við víkur. Her eru møguleikar men tað umræður at bera seg rætt at Hon heldur tað avgjørt verða neyðugt við bæði samarbeiði og kapping fyri at koma víðari. Og her er tað eisini av týdningi at finna eina javnvág millum samarbeiði og kapping -Eg havi varhugan av, at tað er ein tendensur millum føroyingar at hyggja meira at. hver og hví hetta og hatta verður sagt heldur enn at vilja vita, hvat verður sagt Hetta er nakað, sum má broytast fyri at kunna troyta allar góðar kreftir og harvið finna tær røttu og bestu loysnirnar