hósdagur 26. juni 1997síða 8

Nr. 119 — 26. JUNi 1997 Pisurøda fyri studentum og HF'arum á Kambsdali 1997 - summardáans útjaðara — Vit hava ikki brúk fyri nýinnflutningi av fordómum mótvegis kvinnum og kynsligum minnilutum, segði Hanus Andreassen í pisuróðu síni Góðu pisur! Góðu áhoyr arar' Tit, sum hesa seinastu dag arnar hava fingið húgvuna á høvdid, standa nú við eitt av tilverunnar stóru portr um. Aftan fyri tykkum síggja tit knoss, sveitta, gråt og manga vøkunått - men ivaleyst eisini spæl og stutt leika. Framman fyri portrið sæst eitt grønt landslag - í vónríkum sólarljósi. Nøkur tykkara hava longu gjørt av hvat tit ætla at gera í hesum landslag. Onnur hóma kanska enn einki mid. So- leiðis er tað, og soleiðis eig- ur tað at vera. Tað sum um- ræður er, at tit hava ognað tykkum eitt stóði av vitan Hetta steðið hevur avger- andi týdning - bæði fyri tykkum, sum longu nú hava valt sær eina lívsleið. og fyr tykkum, sum fyribils eru forvitin, mentunarlig ferða- fólk í kunnleikans | Tað sýnist ikki at vánaligt tíðarskeið, tit hava tat Fliien r ir HH TUSVA dy FONT søgufrødingum vardi 20. øld i roynd og veru frå 1914 til 1989. Hon var stutt. men hon var saman- stungin og myrk - við borg arakríggjum, búskapar- kreppum, tveimum heims- kriggjum og tveimum to- taliterum einaræðum, hvørt harðrendari enn annað Sanniliga - Tengil og Kato reiggjaðu koyrlinum yvir Europa í hesum tíðarskeiði So harðliga, at 21. eld mundi halda tað vera synd í okkum og skundaði sær at taka við longu í 1989 - 11 ár undan hennara stødd- frødiliga ásettu inngangstíð. Hvussu henda øldin fer at hilnast, vita vit sjálvsagt einki um. Tí eitt hava vit lært hesi seinastu árini: Vit menniskju duga ikki at spáa um framtíðina. Beint nú síggja vit ymiskar ljósglott- ar. Hetta er teldu-, samskift- is og internetøldin. Hetta er postmodernismunnar fleir- mentunarliga øld. A ovasta tindi í Fraklandi og Ong- landi síggja vit í løtuni bros- andi statsmenn, sum tosa um sosiala vælferð eftir norðurlendskum mynstri. Tað er kortini skilabest at hava í huga, at søgan altíð hevur malið í ring. Eftir skil kemur skilaloysi. Eftir skip- anarloysi kemur skil. Okk- ara uggi er kanska, at 20. aldar midøld var so drúgv og so myrk, at vit eiga eitt tíðarskeið við ljósi og sam- ljóði á. Okkara egni lítli krókur av Europa hevur tey sein- astu árini staðið í einum andgletti av harðbalnum kreppum og umskiftum Her tykist at vera talan um ett samfall av óhepnum sambært objektivum viðurskiftum og manglandi vinnuligum og politiskum førleika. Okkara politiska ómegd speglar aft- ur eitt syndrað fólk við veikari og spjaddari tjóð skaparligari kenslu. Ut- lendskir samfelagsfrødingar siga at vit - sum ana í útjað- aranum í bikarblødunum á tí europeiska summardáan- um - ikki áttu at verið til Kortini eru vit til. Vit hava eitt blómandi mentunarlív Vit hava - enn - hampuliga dyggar útbúgvingarstovnar Henda støda kann bara halda fram, um vit leggja okkum í geyma, at okkara stóri vansi - at vera smá og spjadd og fjarskotin - bara kann blíva ein fyrimunur, um vit skilja hann og brúka hann. Nidurstødan er, at Vit eiga at duga betur og vita meira enn okkara eldru og størru og rikaru systkin á ti europeiska meginlandinum Kunnleiki og dugnaskapur saman við bindindi og røkjuskapi eru loysunarorð- ini. Hetta er vert at hava í huga - ikki minst hjá teim- um av tykkum, sum kanska um nøkur ár skulu bjóða eini meguligari oljuvinnu av. Ein avbjóðing er altíð spennandi, og eg ynski tykkum góða eydnu. Men ein oljuvinna er ikki - sum mangir politíkarar og vinnulívsmenn tykjast at halda - happadráttur ella gekkaspæl. Ein mannalagna verður skapt á tí krossvegi, har tann einstaki metir heildini - samfelagnum, søguni. Tað er altíð mark fyri, hverja ávirkan tann einstaki kann hava á ta objektivu umverð- ina. Men tann einstaki hev- ur ein vissan møguleika at broyta seg sjálvan - og á tann hátt broyta heimin. Nøkur tykkara høvdu kanska høvi til i gjårkvøldid at siggja eina sending um ungdómsuppreisturin. Ym- isk eydkennir - ein meira kropsdæmdur tónleikur, ynski um at demokratisera undirvising, politikk og vinnuliv, eysturlendskar tråarrørslur komu til sjóndar í hesi mótmentan, sum kom í hæddina í 1968 Teimum, sum minnast hetta tíðarskeið, kendist hesin uppreistur bæði hættisligur og hugaligur. Lat meg nevna eitt høv- uðseyðkenni við hesi mót- mentan: hetta at spurnar- tekin ta fyrstu tíðina varð sett við allan treytaleysan myndugleika - av verðslig- um, átrúnaðarligum ella hugmyndafrødiligum slag. Gaman i, sum so mong onn- ur rørsla endaði hendan eis- ini i dogmanna gaddajørd. Men hon vendi sær i fyrst- uni ímóti øllum sløgum av hierarkii, og hon bygdi tå å ta grundhugsan, at virðið hjá tí einstaka var óheft av hansara ella hennara stóðu ella sessi í samfelagnum. Í hesum tíðarskeiði kravdu eitt nú kynsligir minnilutar at verða virdir og viður- kendir - á sama hátt sum nekarar høvdu gjørt tað mong ár frammanundan í USA. Í hesum tíðarskeiði kravdi kvinnan somu løn og somu rættindi til størv og åvirkan i samfelagnum sum maðurin. Henda rørsla fekk so stóra ávirkan í Europa og kanska serliga í Norður- londum - at hennara avteið- ingar framvegis eru at síggja í at kalla øllum tætt- um í okkara samfelag, í klædnabúna og tónleiki, í tí einstaka heiminum, í bók- mentum og í okkara hug- burði mótvegis teimum, sum eru gðrvísi. Hyggja vit út um Europa, er stødan mangastaðni ein heilt onnur. I mongum lond- um hava vit ilt við at hóma demokratiska, europeiska ávirkan, tíansheldur nýggj- ari framstig sum tey, ið fylgdu við ungdómsupp- reistrinum. Algeria, Irak, Iran, Burma, Indonesia og Saudiarabia - fyri bara at nevna nøkur dømir - liggja framvegis í antin totaliter- um ella fundamentalistisk- um myrkri. Har valdar enn Kato við sínum gróthjarta. Ikki minst av hesi orsøk er tað hugstoytt, at summi inn- an fyri partar av okkara trúarlívi í dag hava hug at endurreisa fordómar mót- vegis kvinnum og kynslig- um minnilutum. Vit hava ikki brúk fyri nýinnflutningi av teimum fordómum, sum eyðkenna áðurneyndu lond Til tykkara. sum nú flúgva av rókini, havi eg hug at siga: Virðið tykkara foreldur, tykkara heim og tykkara land. Men virðið fyrst og fremst tykkum sjålvi og tykkara førleika at velja og vraka burtur úr ti andaliga ferningi, sum tykkum er latin. Víðskygnið lættir um flogið, trong skygnið tyngir tað. Heim urin er so stórur og so fagur, sum tykkara eygu gera hann. Eg ynski tykkum við burð og eydnu á ferðini Hjartaliga tillukku bæði HFarar og studentar, foreld ur og onnur avvardandi BRÚKTIR BILAR TIL SØLU PEUGEOT 205 GL árg. 84 CHEVROLET MONZA 2,0 årg. 89 FORD ESCORT 1,6 GHIA årg. 88 TOYOTA COROLLA 1.6 DX årg. 88 CHEVROLET BERETTA AUTM. årg. 88 BMW 325i årg. 86 HONDA ACCORD årg. 91 FIAT UNO årg. 84 FORD ESCORT VØRUVOGNUR árg. 84 Bilarnir eru í góðum standi Lagalig fígging ” BILFRIDKAN v/ Velbastaðvegin Tif. 17300 ———— — "