leygardagur 12. juli 1997síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: Blaðstjórnarfulltrúi: | Jan Miller Randi Jacobsen Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Lýsingar og sela: Áki Bertholdsen, Internet: http://www.cybernet dk/faroe-news Marjun Dalsgaard Eirikur Lindenskov, Dagny Joensen, Grækaris D. Magnussen Eyðun Klakkstein, Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Utgevari, uppseting og prent: Sp/ Sosialunn Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Telefax. 14720 e-mail: | Telefon: 11820 | | sosialur 8 olivant fo rr N Skeivt at privatisera landsjørdina Oddagrein EIN nevnd hevur mælt til at privatisera kongs- jørdina ella landsjørdina, sum hendan jorð nú vanliga verður rópt. Landsjørdin er ogn hjá øllum Føroya fólki eins og havið og hav- botnurin innan fyri Foroya búskaparliga sjåøki. At privatisera hesa almennu ogn er tí ein sera álvarsamur spurningur, ið ikki eigur at verða | gjørdur av í eini handavending. ØLL yita at landbúhaðurin í Føroyum hevur trupul kor og sera tungt við at hvíla í sær sjálvum. Hetta stendst fyrst og fremst av kapping frá útlendskum búnaðarvorum. Men hesari kapping hvorki kunnu ella eiga vit at steðga við politiskum miðlum. Kappingin tryggjar vanliga føroyska brúkaranum mat- vørur til ein um ikki biligan so ein toluligan pris. Fåa bøndur monopol uppå at framleida okkara matvørur, vita vit, hvat ið hendir við prisunum. Bøndur eiga ti at fáa stuðul á annan hátt við góðum útbúgvingarmeguleikum, laga- ligari fígging og almennum stuðli til framleiðslu og distributión av teimum matvørum, ið vit ikki kunnu vera fyri uttan. Alt sjálvsagt treytað av, at hetta ikki stríðir móti avtalum við eitt nú ES. Her er jú eitt sjónarmið, ið vit mangan gloyma og tað er, at tá vit keypa føroyskar bunadarvørur, vita vit sum heild, hvat vit fáa. Hinvegin fara tær innfluttu búnaðaverurnar um so mong lið og landamr, at vit í roynd og veru ikki vita, hvaðan ein partur av hesum verum kemur. Sostatt eiga vit at tryggja før- oyska landbúnaðinum lív við teirri grund- geving, at hann skal tryggja okkum dygdar- matvørur. MEN frå hesi stødu og til at lata bøndurnar kongs/ landsjorðina til ognar, er eitt ómetaliga høgt lop og fyri alt tað eingin trygd fyri, at hetta stig bjargar landbúnaðinum. Umframt hesa innvending halda vit tað eisini vera prinsipielt skeivt at privatisera eina so virdis- mikla almenna ogn sum kongsjøråina. At at kalla helvtin av jørdini er almenn ogn er ein toluliga góð trygd móti eirindaleysari spekula- tin. Vit hava sæð, hvussu privatir hava jobb- að jarðarprísirnar upp í topp, har meguleikar hava verið fyri ti, hóast almenn jørå í stóran mun hevur verið til taks sum byggigrundir. Hvussu verður stødan so ikki, tá og um øll jarð i Føroyum verður á privatum hondum? UPPSKOTIÐ um at privatisera kongsjørdina er sera óheppið. Tað fer at skapa klandur, nú vit mest hava brúk fyri semjum, og tað er prinsipielt óacceptabult í einum nútímans samfelagi, har tað almenna eigur at tryggja síni virði og ikki lata tey av hondum. Sosialurin Tað er ikki á hverjum degi, at ungi alvi blaðstjórin á Dimmalætting í oddagrein síni skrivar nakað, sum er vert at lesa og enn minni at gera viðmerkingar til, men tað hendir, soleiðis við oddagreinini »Ørvitisætlan- ir gerast fleiri<, og so sanni- liga hevur blaðstjórin rætt Men hver er tað, sum setir fram hesar ætlanir, tað verð- ur einki sagt um. Hver er tað, sum liggur fleiri báts- longdir framman fyri and- støðuna á løtingi. Tað van- liga er, at andstødan fyri at gera vart við seg, setir upp- skot fram, hon einki eigur í, fyri at brúka orð blað- stjórans á Dimmalætting nr 124 fyri 5. juli 1997 »Ørvitisætlanir = gerast fleiri«. Hetta eru ætlanir, sum fara at kosta milliónir av krónum, og sambært sambandsins figgjarnevnd- arformanni, so finnast ikki nakrar krónur at brúka. Men tað ber til at gjara út og helst við almennum krónum, sum ikki finnast, og, um ætlanirnar blíva veruleiki, aftur skulu kreyj- ast inn av teimum, sum í dag ikki sita við ábyrgd. Men útgjaringin gevur at- kveður og eisini umrødu Tað tykist sum um sam- gongulimir eru innanhýsis ósamdir, men tað eru teir í veruleikanum ikki, tann fyri almenninginum spæla ó- semjan, hon avleiðir frá teimum veruligu ætlanun- um, sum teir tó eru samdir um, og tað er at troyta landskassan mest møguliga, og hetta er tað, sum heldur verandi samgongu saman. Teir veruligu trupulleikar, sum eru í okkara samfelag, verða gloymdir. Í somu oddagrein verður víst til, hvussu javnaðarflokkurin ikki hevur livað upp til tað, hann í veruleikanum stend- ur fyri, og nakað kann vera um tað, men tað er einki, sum forðar sambandsflokk- ES inum fyri at gera tær broyt- ingar, soleiðis at bøtt verður um skeivleikar okkara. Tit hava leiðsluna bæði á løgtingi, í landsstýrinum og í figgjarnevndini, so her ber íkki til at skáka sær undan Tá talað í somu grein verður um bankamálið, so er at minnast til, at grannskoðar- in hjá gamla Føroya Banka, sum segði frá, at har var alt í lagi, tað var eingin javn- aðarmaður, og tað er sami persónur, sum ræður leg- manni til, at vit skulu hava endurgoldið tað, sum goldið er fyri bankan. Persónurin, sum hevði ábyrgd av grann- skoðanini og nú av tilráð- anini frá landsstýrinum, og sum áðrenn keypið segði, at alt stóð væl til, tað var hvorki javnaðar- ella tjóð- veldismaður, væl stóð til áðrenn keypið, men hvussu var, tá bankin fór av knór- anum? Tað at blaðstjórin sigur, at javnaðarflokkurin frem- ur sjálvstýrispolitikk, má vera nakað, sum blaðstjór- in droymir um, men kanska tað fer at geva honum »År- sins ulku«. Tað er rætt, at vit sum samgonga løgdu ognarav- gjald fyri at lúka treytirnar frá donsku stjórnini, men tað forðar ikki verandi sam- gongu at gera broytingar Tit hava sambært løgmanni vunnið okkum heimastýri aftur, hvat tað so vil siga, hver vítt tað er heimastýri, ella meira eitt heimabeiti, har grasið er etið av rótini. Tað er rætt, sum blaðið sigur, at ta er ikki gott at blíva gamal her á landi, so- leiðis sum viðurskiftini eru í dag. Men tað kann broyt- ast, um sambandsflokkurin veruliga meinar ta, hann skrivar, »Utskriva val, vit hava loysnirnar<. Hvar eru tær? Mær kunnugt er einki broytingaruppskot komið frå sambandsflokkinum. Ein oddagrein í Dimmalætt- ing bøtir ikki um hesi vidur- skifti. Tá so sama oddagrein viðger politikaralønina, hon er ov stór, so hava tit møgu- leikan at broyta tað. Tit hava í dag buktina og báðar end- arnar, og kanska kundu tit tikið vid lønarvidurskiftini, sum eru framd i sambandi vid bygnadarbroytingarnar, ein lønarbroyting, sum kemur at avlaga okkara samfelag, og gera munin ímillum størri enn hann nakrantíð hevur verið, tað vera tey á ovastu rók og so hini, ein lønarbroyting, sum eisini vil åvirka keypimøgu- leikan hjá fólki Og hetta vil raka tey lægstløntu og pensionitar meint. Tí tað er eisini rætt, at tað er ringt at blíva gamal í Føroyum, og tað verður so ein av uppgávunum hjá javnaðarflokkinum at gera nakað við. Ikki tí vit sita í andstðu, men heldur tí, at javnaðarflokkurin er tann einasi flokkur, sum hevur barst fyri okkara eldru og sjúku, og tíðin er komin at fara undir at herða hetta stríðið, og vit fara heldur ikki at gloyma okkara ar- beiðsleysu, sum, um tað stóð til sambandslfokkin, ikki høvdu eitt klovið oyra at liva av. Tá ALS var í fíggjarligum trupulleikum 2. apríl 1993 og løgtingid skuldi taka stóðu til eina ætlan at bjarga skipanini, var sambandsflokkurin á løgtingi einasti flokkur, sum ikki vildi hjálpa teimum ar- beiðsleysu. Áhugin hjá sambands- flokkinum fyri teimum veikaru í okkara samfelag, teimum gomlu, sjúku og teimum arbeiðsleysu, hann liggur í einum lítlum hylki. Men stødan er ein onnur, tá milliónir av skattgjaldarans pengum, hóast tær ikki eru til sambært figgjarnevndar- formanninum, tá gjaldast skal til teir sokallaðu vinnu- lívsmenn, tá tað er at stríka skuld teirra, tá ber til við almennum stuðli. Tá er einki ført, slett ikki hjá sambandsflokkinum. Sverre Midjord EA Svar til um >Nólsoyar Påll« grein hjå Ivan Johannesen Ætlanin var ikki at skriva meira um hetta mål, men tå sambandsmenn framhald- andi bliva vid at skriva um målid, fari eg f sambandi vid grein hjå Ivan Johanne- sen at bidja hann svara nøkrum spurningum al- ment. I. Hvat skrivligt tilfar fyrilá frá Skipasýninum um skipið, áðrenn tað varð keypt? 2. Hvat segði tann tekniska rapportin frá Vaktar- og bjargingartænastuni um skipið? 3. Hvi fekk keyparin ikki loyvi til at síggja klassa- pappírini, áðrenn skipið varð keypt? 4. Tilmælið til landsstýrið at keypa skipið, hvussu sá tað út? Eg fari at biðja sambands- flokkin saman við Ívan Jo- hannesen um at prenta hesi skjal í blaðið, so at almenn- ingurin kann síggja, hví sambandsflokkurin er so al- tráur eftir at skula brúka meiri pening uppá hetta vrakið. Vinarliga, John Petersen, landsstýrismaður A ——— i Vit gloyma ikki tey veiku