týsdagur 15. juli 1997síða 18

tíðindablaðið Nr. 132 — 15. JULI 1997 Vágafúsur peningur finst til tað ónýtiliga Rødan, sum Jógvan Róin helt á varmakeldustevnuni í ár Góðu stevnugestir. Tá eg varð biðin um at halda Varmakeldurødu í år, kom eg at hugsa um, hvussu stór broyting er frá fyrsta stevnuni i 1951, og so nú. Eg var heima í summar- fritid, tå eg luttók í eini boð- renning ímillum Lorvík og Fuglafjørd, annars var lítið gjørt bururúr ítróttinum tá, venjing var lítil og eingin, meðan okkara ítróttarfólk í dag venja í fleiri mánaðar, ja nógv venja alt árið, og úrslitini innan fyri allar kappingar. bæði á turrum og á sjógvi, kunnu als ikki sammetast, - tíbetur Varmakeldutiltakið er aldargamalt. og hevur frá fyrndini av fingið fólk, ser- liga úr grannabygdunum at leita saman undir Varma- kelduleiðinum, har mangt vinarbandið varð knýtt gomlu Jóansgkunátt. Nú er stevnan vorðin nógv fjøll- broyttari, og fólkið kemur ikki bert úr grannabygdu- num, men úr øllum Føroy- um Siðurin, at halda ein slík- an fólkafund her á Buginum er komin afturat seinni. Tá eg skuldi halda røduna her í dag, var eg nógv í iva um, hvat kundi hava áhuga hjá áhoyrarunum. sum er saml- að her. Eg kom at hugsa um eina greinarød sum av og á hevur verið at lisið í Dimmalætting av einum fuglfirðingi, Hans Jákup á Brúnni, sum hann evnir „Dagsins mál“, og sum eg havi lisið við áhuga. Hví ikki taka hendan táttin upp her? Fyri 60 árum síðani stevndi ein stásilig skúta inn eftir vágni, „Kyrjasteinur“ sum Jákup Haraldsen hevði latið bygt í Korser. Ég minnist ikki minst, hvussu erpnir vit dreingir vóru, sum áttu pápar umborð á hesum flaggskrydda, ståsHliga far! Tað er mær fortalt, at „Kyrjasteinur“ kostaði 100.000 kr., hvussu nógv hetta er í okkara peningi í dag, er eitt sindur torført at síga, men helst einar 8 - 10 milljónir, so her skuldi nógvur vágafúsur peningur til. Tíbetur gekk hetta væl Í 1938 varð sáttmáli skriv- aður um eitt nýtt skip aftur hertil bygdina, hetta var „Vón“ sum Sigurd Simon sen læt byggja á Tórshavnar Skipasmiðju. Hon fór av bakkastokki í 1940, og kost- aði 90.000 kr. Mær er for- talt, at ógvuliga torført var at røkka figgingini, sum helst hevur verið á sama stóði sum 3 år framman- undan. Kyrjasteinur og Vón hava ført mangan góðan førning til bygdina, og nógv húski hava fingið dagliga tørvin nøktadan igjøgnum árins frå hesum skipum. „Kyrjasteinur“ liggur nú sum eitt læsafar úti á vágni; men vit eru nakrir fuglfirð- ingar í útlegd, sum royna at varðveita hann sum eitt minni um eina tíð, har vága- fúsur peningur og nýhugsan fanst Landsstýrið setti eina nevnd at gera uppskot til endurnýggjan av skipaflot- anum. Alitið er komið, sum sigur, at tørvurin á vága- fúsum kapitali liggur imill- um 8-900 milljónir krónur Fuglafjarðar Hornorkestur spældi yvir 5 ár. Nú fáa vit at síggja um hesi ráð verða fylgd, ella um tað verður sum ein amerikumaður segði: “Ein av tíðarinnar mest fløkja- sligu spurningum er: Hvat verður av loysnunum, tá ein politikkari verður valdur?“ Seinasta ár fingu vit eima stýrisskipanarlóg. sum helst stórur tørvur var á, men ikki lat til. at vit sjálvi kundu føra hesa lóg av pappírinum og út í dagliga virki. Tí varð sent boð eftir einum konsu- lenti, dananum Norman Christensen, sum fyri eina årsløn uppá milljón krónur skuldi laga landsstýrisum sitingina til hesa nýggju lóg Tá hann kom frættist, at hann helt, at alt ov nógv starvsfólk sótu í Tinganesi Nú hann fór av landinum. hava vit fingið forstjóra, og 9 aðrar stjórar, og hvorki pláss ella størv til fleiri av teimum sum áður hava havt leiðsluna í fyrisitingin, - so her vantaði ikki vágafúsur kapitalur! Stórir trupulleikar hava hesi seinastu árini verið inn- an heilsuverkið. Líka síðani eg kom til Føroya í 1973, hevur verið arbeitt við eini skipan fyri heilsuverkið, 6- semjan hevur verið stór í- millum okkara politikkarar um hvussu bygnaðin skuldi verða. Nógvar nevndir hava sitid, og nógv álit eru skriv- aði, uttan nakað veruligt er komið burturúr. Seinasta ár vóru viðurskiftini vorðin ótolandi á Landssjúkrahús- inum. Jú, loysning fanst ikki i Føroyum, so boð vórðu send eftir konsulentvirkið í Danmark, neynt „DIOS“ Teir sum á flatlondum ikki eru kendir fyri síni góðu hugskot, komu til Føroya, og vit hava nýtt eini 6- 700.000 krónur til eitt upp- skot við stórum yvirbygn- aði. har Landssjúkrahúsið verður býtt upp í fýra partar, við hver sínum stýrisbólki av læknum, sjúkrasystrum og fyrisiting, sum sjálvandi skulu hava løn fyri hetta eykaarbeiði Verður hendan tilráðingin fylgd, krevst vágafúsur = peningur í ólukkumáta, sum helst má takast frá sjúklingaviðgerð og røkt, tí eingin peningur er til eykajáttan Álit er komið frá eimi nevnd, sum hevur arbeitt við E.S. Nú hetta álitið er komið, sigur okkara løg maður, at nýggj nevnd skal setast fyri at fyrireika upp- leggið hjá teimum sum skulu til Bruxelles at sam- ráðast við E.S Vit síggja soleiðis, at hetta pinkulandið Føroyar nýtir milljónir av krónum til slíkar bålkar, nevndir og konsulentar, sum ógvuliga sjáldan geva lønandi ella nýtilig úrslit. Men til slíkt sær ikki út til at tróta vága- fúsur peningur. At hetta ikki er eindømi fyri Føroyar, fekk eg eitt prógv fyri, tá eg læs eitt danskt fagblad, sum hevði eina stuttliga søgu, sum eg vil loyva mær at endurgeva her: Eitt danskt og eitt jap- anskt virki, sum bygdu kappróðrarbátar, samdust um á hvørjum ári, at rógva kapp við einum áttamanna- fari. Báðar båtsskipanar vandu dúgliga áðrenn kapp- ingina, og báðar bátsmann- Jógvan Róin helt varmakeldurøduna ingarnar vóru sera væl fyri, tá róð varð. Men japanar- arnir vunnu, og komu á mál I km. framman fyri danir. Lagið var ringt á donsku bátsmanningini og leiðslan á bátaverksmiðjuni vildi gera alt fyri at vinna kom- andi ár. Teir settu ein bólk til at kanna, hví úrslitið varð so vánaligt. Hesin bólkur gjørdi stórt kanningarar- beidi, og úrskurðurin varð, at japanarir høvdu sjey manns at rógva, og ein at stýra, meðan danir høvdu ein mann at rógva og sjey til at stýra. Í hesi neyðast stóðu fekk leiðslan eitt sera gott hug- skot. Teir bóðu eitt ráðgev- aravirki kanna donska báts- skipanina, hennara bygnað og arbeiðslag. Hesir ser- frødingar komu til tann úrskurð, at á danska báti- num vóru ov nógvir til at stýra og ov fáir at rógva Eftir ráðum frá konsulent- virkinum varð bátsskipanin broytt. Teir settur 4 stýri- menn, 2 yvirstýrimenn og ein skipara, meðan ein var eftir at rógva. Hesin skuldi lønast væl, og hava stóra ábyrgd. Annað árið vunnu japar- arnir aftur, og hesaferð vóru teir 2 km. frammanfyri danir. Danska virkið koyrdi róð- arin vegna vånaliga úrslitið, og helt uppat at framleiða nýggjar kappróðrarbátar. Ráðgevaravirkið varð róst fyri gott arbeiði, og ætl- aði peningurin til at beta kappróðrarbátarnar = varð goldin sum bónus til leiðsl- una á båtasmidjuni! Eg vil enda við at taka undir vid H.A. Djurhuus, sum í einum av sínum fødi- landssangum sigur: Sælt ljóðar eitt boð yvir fjall bygdu strond tak, føringur, róður í hond Sýn ødrum tú eigur treysti og mátt Vind skeianna seglið húnar hátt. sjálvur títt Hoyr eggjandi ljóðtónar víða um hav nýt, føroyingur, landið, tær Alfaðir gav Ger verkið til fulnar tær fræls - andi breyð og et ikki longur nådanna breyð. HYBEN VITAL umboðsela v/ Miriam