mikudagur 16. juli 1997síða 2

ølk: i Bertholdsen, Eirikur Lindenskov, Blaðstjórnarfulltrúi: Randi Jacobsen Hava vit eisini spælt við? Oddagrein Í GREIN í blaðnum í gjár varð sagt frá, at líkt er til, at norskir myndugleikar hava verið vitandi um, at norskir verksmiðju- togarar hava framt undandråttir fevnandi um 75.000 tons av botnfiski til eitt virði av nærum 500 mill. krónum EIN av landsstýrinum sett nevnd mælir til at viðgerð og fram- leiðsla av fiski skal flytast út á fiskifeltini. Við ødrum orðum, føroyingar skulu lata byggja fleiri verksmiðjutogarar, tí tað er lønsemi i tilikum skipum?! — sigur nevndin, meðan einki løn- semi er at finna í ti vanliga flotanum. Hetta er sama søgan, sum framgongur av einari kanning gjørd í Noregi, har mynd- ugleikarnir tykjast verða avdúkaðir í einum dubiøsum spæli, har verksmiðjuflotin er vorðin kunstiga hildin uppi, tá ræður um lensemi uppá bekostning av allari restini av norska fiski- flotanum Í Dimmalætting mæla Feroya Fiskimannafelag og Reiðara- felagið til at ignorera ICES tilráðingar um niðurskurðir uppá 30% í veiðuni vid Føroyar, og vísa til óvissuna við visindaligu metingunum, sum — siga teir — byggja á »Ovissu og feilkeld- ur«? VID stødi í norsku kanningini, sum fyrst SvF visti á, so er nærliggjandi at spyrja. hvert okkara myndugleikar nakrantíð hava havt — ella í framtíðini — kunnu fara at hava ætlanir um at spæla við í tilikum spæli, sum hetta henda norska kanningin avdukar: »Økonomiskur kriminalitetur fyri uml. 500 mill. kr. og so at 75.000 tons eru undantikin norska resourceeftirlitinum= — er tað, sum norska kanningin fer at bera fram prógv um, tá hon seinni í heyst verður almannakunngjerd. HINVEGIN kann tað so hugsast, at tað skuldi verið tann stóri munurin í atburði millum norskar og feroyskar verksmiðutog- arar? — Vit bert spyrja! Í ØLLUM forum er tað ikki sort legið, at Føroya Fiskimanna- felag og Reiðarafelagið »i skøn forening« vísa til bæði óvissu og feilkeldur« í sambandi við taigrundarlagið hjá okkara fiski- frødingum. Spyrjast kann, um tað er við vitan um tey »faktisku« veidutølini, at bæði feløgini spyrja so sum tey gera? = Hvat eru hetta fyri -óvissur< og hvat er hetta fyri »teilkeldur«, sipad verður til? KANN tað vera so galið, at hetta eru tel, ið ikki eru komin hagtalsmyndugleikunum upp í hendi, og er tað hetta og hesi viðurskifti, tað í næstum skal roynast funnin greiða á? Í STÓRAN mun byggja vísindaligu stovnsmetingarnar á al- mennu veiðutelini, sum skipsleiðslurnar (skiparar og teirra reiðarar) hava latið myndugleikunum upp í hendi — eru hesi tøl ov lág verður veiðan hareftir! Í UMMÆLINUM av kanningini skrivar blaðið FISKAREN, at hetta megasvik uppá hålva milliard krónur og 75.000 tons av fiski er býtt út á eitt fátal av stórum verksmiðjutogarum. Reið- ara- og fiskimannafelagið áseta veidunøgdina við Føroyar til 85.000 tons??? — ella 10.000 tons meira heldur enn norðmenn hava rænt. Tað vit hava av flakatogarum kann teljast á einari hond, men verður álit landsstyrisins veruleikagjørt, kunnu vit skjótt fáa eitt »fåtal« — ella nóg mikið av hesum skipum, og tå er so avgjørt ikki tørvur á nøkrum eðrum. Føroyar sum útróðrar- ella sokallað vanligt fiskimannaøki verður tå ein saga blot. Í øllum forum er ikki hugsandi, at felag fiskimanna skal fara at taka undir við nøkrum sovorðnum — ella er hetta ikki so? Í ØLLUM førum ber til í ein ávísan mun at staðfesta, at ein partur av hesum, sipað verður til, um »Gvissu og feilkeldur« saktans kunnu vera ein avleiding av, at onkur í grovan mun ger sær dælt av fullkomuliga óforsvarligu støduni, ið ræður her á landi, har landsins ognir liggja »fritt frammi“ — sum utsøluvørur í einum handli, har bert eittans kassaapparatið er eftir og enn virkar, meðan eitt er selt av landinum og eitt tríðja, sum ein landaskomm, liggur svínabundið inni á Skålafjørdin- um Sosialurin Selvtægt Lesarabrøv Der var engang en krig i Europa, som satte sine tydelige spor. Bagefter sagde man: Hvordan kom det så vidt, hvorfor var der ingen, der kunne standse det den- gang?" Hvad var deres virkemidler, dengang det så småt begyndte? Vold og trusler Fl mod enkeltper- soner eller grupper, som befolkningen í forvejen sá skævt til p.g.a. politiske, sexuelle eller racemæssige. tilhorsforhold. De plukkede enkelte ud, og oftest i ly af natten blev de banket og bagefter truet på livet: „Hvis du siger noget. går det værre næste gang, eller måske går det ud over nog- en i din familie eller dine venner.” Få turde sætte et navn eller ansigt på volds- mændene; det virkede. Vol- dens grå skygge fik lov til at brede sig. Hellere være imellem dem, der slår, end dem, der bliver slået. I min opvækst hørte jeg ofte modstandsfolk, der havde arbejdet i Rode Kors lejrene, tale sammen. En- gang faldt talen på indtag- elsen af Berlin og de ræds- ler, der blev begået mod civilbefolkningen af den røde hær, og så faldt en sæt- ning, som brændte sig fast: „Den smule voldtægt under jeg dem godt.” Han, der sagde disse ord, var ikke en hvem som helst, men en mand, der havde turdet at tale og handle mod nazism- en og havde lidt i koncen- trationslejrene Dengang var jeg et barn og forstod ikke, hvorfor den ost uppseting og prent: Sosialurin Bústaður: 26, : 76, 110 Tórshavn sætning blev ved med at vende tilbage i mit hoved, noget var forkert ved den. Senere gik det op for mig, at han, der havde været for- kæmper for demokratiet og kæmpet mod nazismen, nu pludselig kunne acceptere de samme virkemidler, som var nazismens, vold, terror og selvtægt. Og det samme skete andre steder. Ingen forsvarer, ingen anklager, ingen dommer, ingen refe- rater og bagefter glemsel. Og bødlerne, hvem var så dr Meget ofte de udstødte og mee i samfundet. En mand bliver gennem- banket af en mand, der i- følge eget udsagn var kanonfuld, og bagefter af hans håndlangere sat ud på trappen til offentlig besku- else. Nu er en mand, der er FN Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: sosialur & olivant fo kanonfuld, normalt ikke den, der tier, men ingen har tilsyneladende hort eller set noget. Siden kommer man- den på hospitalet, stadigvæk ingen politianmeldelse Siden da en avis begynder at skrive om overfaldet, bliver de ringet ned af folk, der mener, det ikke er god tone at skrive om den slags - samtidig kommer det frem, at der er gået noget forud, men det er et privat anliggende, som ikke kom- mer sagen ved. Så er det, at man må spørge: var bødl- erne i virkeligheden folkets stemme. og var det ikke noget overfald. men en lyn- ching? Nina Dahl AES Til Róðrarsamband Føroya So, nú havi eg tikið til penn- in aftur. Tað mangla 3 dagar í at vera tvey ár síðan sein- ast, tá var tað um rokið í Sandavági, sum eg enn meini eigur at vera strikaður sum róðrargki, men tað er ein onnur sega. Hesaferð er tað fyrst og fremst varma- kelduróðurin og tey mongu vónbrotnu og ørkymladu andlitini — serliga hjá teim- um ungu — sum gjørdu mær tað ovboðið. Hvat billa tit tykkum í RSF í grundini inn, tá ið tit brúka alt róðrarfólkið í Før- oyum sum finnur í tykkara talvi, ið er merkt av so smá- borgarligum virðum so sum klandri, ovundsjúku og und- irbrotligheit? Slík virði eru ikki til tess at skapa fram- burð og hækka um steðið. Eg veit væl, at orsøkin til avgerðina um leysan start finst í kjakinum millum 10- mannaførini, men fy for 6- lukkan fyri eini bíligari av- gerð! Ætla út nú at gera upp, hvussu nógvar klagur eru komnar inn við leysum starti og harvið fáa eitt argu- ment fyri tí fasta startinum? Og hvat so við teimum klagunum, sum eru inn- komnar? Verða tær við- gjørdar? Og kemur møgu- ligur umróður upp á tal? Eg skal hjálpa tykkum, svarið til tríggjar teir síðstu spurn- ingar er stutt og greitt: »Nei!« tí tað er ikki tað, sum hevur tykkara áhuga. Skít veri við, at tað eru ung- fólk, sum leggja alla sál og kreftir í at náa einum máli, ið tey kanska fyri hálvum ári síðan hava sett sær fyri, og at tey fyri at røkka hes- um máli brúka tíð og orku uppá at optimera venjing- ina, fáa ein ella tveir fittarpåpar at stima við og onkran gamlan rødara at siga sær hvat og hvussu. Skilja tit ikki, at hesi fólk í róðrarhepi eru »å veg upp eftir, og at tey psykiskt ikki tola eina so óseriðsa viðferð sum tykkara? Tit knúsa tey sundur. Um tit ætla at spæla »Gekk« við stigunum hjá okkum. 50 er at siga tað, åren vit fara út og gerast vát, køld og spreingja okkum fyri síðan als onga ávirkan at hava á úrslitið. Tað er synd at siga, at tit hava >fingurin á puls- inum<, men tað kann eisini væl vera, at føroyski kapp- róðurin liggur í andaleypi. hetta ber luttskutalið hjá dreingjunum boð um, og so kann man skriða sær so galið og nógv í heysinum, sum man vil um nøkur år og ikki fata, hví bara tvey ella als eingi 10-mannafør kappast. Fyri at venda aftur til varmakelduróðurin vil eg taka hattin av fyri Theodori, at hann vildi standa modell til levintið av tykkum í RSF og starta við leysum starti (so nú fingu tit mína mein- ing um leysan ella fastan start), tí veðrið var so vána- ligt serliga teir fyrstu róðr- arnar, at hann ongan kjans hevði at leggja båtarnar ordiliga. Hann gjørdi skjótt av og skjeyt, tå feltið var nøkunlunda, og er tað eisini okey, men allir 1000 metrar róðrarnir vóru væl longri, tí vit vóru bidnir at rógva út um stengurnar fyri síðan at rógva fram, tá boð vóru givin til tess. Frálíkt hug- skot, — sum at kalla bert ber til í logn. Urslitid henda dagin var, at Theodor bert metti um feltið og skjeyt okkum avstað. Hetta sigi eg. tí hóast aldu inn á bakborðs- lær átti tíðin hjá teimum góðu 5- og 6-mannaførun- um ikki at verið nógv long- ur enn hálvan sætta minutt. Og tá so málið var góðan hálvan annan minutt longri enn mettu tíðina, kann nið- urstødan bert vera, at vit hava róð einar 1200-1300 m. Tað er eisini okey, men so er brot framt á grein Í Í í kappingarreglunum, tí har stendur, at:fyttikið verður á 1000 m, og mær rennur aftur í hug, at tað er legið, sum feroyskur kappróður og tilvild eru tengd hver at ødrum. Tá so hugsað verður um, at hundurin í hesum máli liggur grivin í 10-manna- farsróðrinum í Kollafirði. haldi eg, tað heila vera enn meira forkastiligt. Tað er ofta sagt, at:til tess betur at kunna gera seg út til fram- tíðina er neyðugt at kenna fortíðina = (seguna). Tit kunnu so einki hava lært av fortíðini og rokinum í Kollafirði í '91, tá id klagað varð, umróður góðkendur á jóansgku fyri síðan at verða kolldømdur aftur, eftir at RSF hevði fingið eina klagu um klaguna. Ja, hatta ljóðar sum ein Siesta-vits, men er tað tíverri ikki. Eg haldi tit hava borið tykkum sera ófantaliga at, soleiðis at hatta málið er vorðið yvirdimensionerað. Men telvararnir (RSF og dåmsnevnd) vóru kanska so illa sperdir av innanhýsis stríði, at teir bara sópaðu saman og hildu, at man utt- an nakað kundi stilla fólkið upp aftur til nýggjan leik á varmakeldu? Ein ikki sért barnsligur hugsunarháttur, — tí minnist til, at leikutoy tykkara eru vanlig fólk. Eg kann ikki við mínum besta vilja síggja, hví tey stigini, sum Havnarbáturin so ruddiliga hevði uppibor- ið í Kollafirði, enn einaferð skulu vera at kappast um. Eftir at hava verið aftastir í startinum fingu teir veruliga víst sína styrki henda dagin, tá teir róðu hinar upp fyri síðan at taka teir síðsta fjórðingin av málinum. Ein róður. einhver rógvari droymir um, og sum nú ikki verður untur teimum. ið hava upplivað slíkan. Um Vestmenningur kennir seg fyri vanbyti orsakað av at Kjølur ikki helt í ringinum, so kunnu teir rógva um 2. og 3. plássið, men hov, — hatta ljóðar jú tápuligt, og tað er akkurát tað. hetta alt samalt er. Ger sum í '91 og lat vera við at gera meira burtur úr hesum, tí tit hava klokkað so nógv í tí, at líka- mikið til hverja síðu tit stíga, so snáva tit. Ég veit ikki, hvat tit gera, men mær kemur til hugs orðafellið: >Móti dárskap- inum stríðast gudarnir til fánýtis!< Latið ikki róðrar- fólkið siga: »Møti RSF stríðist róðursfólkið til fá- nýtist!< Við róðrarkveðu og vón um eitt gott kappingarár framyvir við góðum ítrótt- aranda. Randi Kúrberg P.S.: Hvat »inhabiliteti« viðvíkur. haldi eg fyri tað fyrsta, at føroyski kapp- róðrarheimurin er so lítil, at einhver kann gerast inha- bilur, um tað er tað man vil. Fyri tað næsta loyvi eg mær at seta nógv stórri spurnar- tekin við habilitetin hjá Tummas Hans Gaardlykke og Jóhonnu í Horni enn hjá Hans Peturi Joensen, tí tað er gamalt, at vágafólk er svorðið viðhaldsfólk hjá Vestmenningi eftirsum einki 10-mannafar er í Vág- oynm. Vidmerkjast skal, at hetta lesarabræv kom bladnum i hendi undan umróðrinum. blstj.