mikudagur 16. juli 1997síða 4

Ríkisgóðkendur grannskoðari um Búskaparráðið: --Avleiðingarnar verða nógv verri, enn Búskapar- ráðið hevur rokn- að seg fram til. Frágreiðingin frá búskaparráðnum skuldi ongantíð verið komin, tí hon er týðiliga merkt av at vera skrivað í skundi AK! BERTHOLDSEN Álitið á Búskaparráðið hevur fingið eitt álvarsligt skot fyr! bógvin Og skal áltið á tað endurreisast, skal tann næsta frágreiðingin verða so ónátúrliga nógv betri enn henda Jógvan Sundstein, ríkis góðkendur grannskoðari, og fyrrverandi poliukan í nógv ár, m.a. bæði løgmadur og fíggjarmálaráðharri, heldur lítið um tað fyrstu frágreið- ingini sum nýliga endur- reista Búskaparráðið barsl- aði við fyrr hesum mánað- n Inum Skrivað av plikt Jógvan Sundstein heldur, at frágreiðingin er týðuliga merkt av, at hon er skrivað av plikt — Helst hevur Búskapar- ráðið hildið, at teir máttu koma við eini frágreiðing nú — Og tí hava teir sett hetta saman í skundi. — Ella rættari: Eg haldi, at tað er ein, kanska tveir limir í búskaparráðnum, sum hava skrivað frágreiðingina og so hava hinir góðtikið hana uttan at eftirkanna Mynstrutir og slættir upplýsingarnar í henni —Eg skal ikki,at tað er so, men soleiðis fyrikemur henda frágreiðing mær, sig- ur Jógvan Sundstein Hann sigur, at eftir hans- ara tykki skínur tað so týði- liga igjøgnum, at hon er skrivað í skundi. Og av tí sama er hon báði ov grunn og full av so- vorðnum sum er so sjálv- sagt, og sum øll vita framm- TRÚLOVILSIS INGA sTORPB URVAL + SKJÓT LEVERING Prísir fyri parið úr kr. 600,- anundan Búskaparráðið ger rætt- iliga nógv burturúr fiski- vinnuni á sjónum, men næstan einki burturúr øllum ødrum, og tá serliga fiski- vinnuni å landi. — Av ti sama fær hon bædi slagsíðu, fer ikki nóg djúpt og er merkt av at verða gjørd í skundi og ikki nóg væl gjøgnumarbeidd held- ur grannskodarin og fyrr- verandi topp-politikarin. Harafturat hendi so tad pinliga, at beinleidis mistøk eru gjørd. M.a. skrivar Buskapar- ráðið, at almenna umsiting- in er vaksin 900 størv síðani 1994. Seinni kom fram, at hetta eru eini 600 ov nógv av tí at tey hava gloymt at talt tey 600 pensionistarnir frá, sum fingu útgjald úr samhaldsfasta. — Tá ið mistøk sum hesi verða gjørd mugu vit spyrja okkum sjálvi, hvussu frá- greiðingin annars er. Hava roknað skeivt Búskaparráðið sigur at verður tilmælid frå lces fylgt, og vit skerja fiskiskap- in undir Føroyum 25.000 tons, m.a. eftir toski og ups- a, fer inntókan hjá lands- kassanum at minka 25 milli- ónir. Í sjónvarpinum ivadist fíggjarmálaráðharrin, An- finn Kallsberg í hesum Hver er tín meting sum tal- konur? - Eg fái tað heldur ikki at passa. Eftir míni besti sann føring verður missurin hjá landskassanum helst hundr- aðtals milliónir. Jógvan Sundstein sigur, at verður fiskiskapurin mink- aður 25000 tons, missur samfelagið einar 300-400 milliónir í útflutningsinn- tókum. Jógvan Sundstein sigur, at eftir hansara tykki hevur Búskaparráðið grovliga undirmett, hverja åvirkan ein niðurskurður í fiski vinn- uni fær fyri avleiddar inn- tøkur, tvs inntøkur aðra- staðni í samfelagnum, og sostatt á broytingarnar í for- brúkinum og, harvið nýtslu- gjøld til landskassan --Mín meting er, at inn- tøkumissurin hjá sjálvum landskassanum verður út í- móti tí sama, sum mista út- flutningsvirðið, tá ið alt verður talt saman, heldur Jógvan Sundstein. --Missurin í útflutningin- um fer at føra eitt sindur økt arbeiðsloysi við sær, men tað verður kanska íkki heilt so ógvusligt, sum Búskap- arráðið heldur. Jógvan Sundstein sigur, at verða fiskirættindini skerd, kann henda, at tað verður eitt sindur mótvigað av. at lutfallið ímillum tað. sum fer óvirkað av landinum og tað. sum verður virkað í Føroyum, fer at broytast, so at føroysku flakavirkini ikk) fáa heilt so någv minni at gera enn tey høvdu fingið, um 1/3 av fiskinum fram- vegis fer óvirkaður av land inum Verður minni fiskur. fer tað helst at trysta prísirnar upp i Føroyum. Tvs, at vit kunnu vænta, at lutfalsliga minni fiskur fer ovidgjørdur av landinum. Tvs, at ar beiðsloysið fer at vaksa minni, enn tað annars heyði gjørt — Men tað var m.a. slíkar metingar, Búskaparráðið átti at gjørt Av ti, at fólk í ávísan mun fara frá tenarinntóku til ALS, fer landskassin at missa skattainntøkur av ti at studulin frá ALS er lægri enn lønin Jøgvan Sundstein heldur, at her er lítið at smilast at -Hetta var betri ågjørt. Heldur enn at skunda sær vid eini so grunnari og lítið gjógnumar- beiddari frágreið- ing, átti Búskapar- ráðið at bíða til í heyst og so komið við eini frágreiðing við vekt í og sum gav politikarum eitt veruligt amboð at arbeiða við, sigur ríkisgóðkendi grannskoðarin og fyrrverandi topp politikarin — Harafturat kann tad henda, at landskassin verdur noyddur at spjada til ALS, um arbeiðsloysi Økist. - Men ríkisgóðkendi grannskoðarin heldur, at ein avleiðing av øktum arbeiðs- loysi kann væl verða, at fólk aftur fara at flyta av landin- um um enn kanska ikki í so stórum stíli fyri fyri nøkrum árum síðani. — Men ein fråflyting fer so aftur at føra til lægri skattainntøkur og lægri nytslu, og harvid eisini lægri nytslugjøld til lands- kassan. Búskaparráðið sigur, at verður ICES tilmælið fylgt, fara manningahýrur, inntøk- ur hjá fiskafólki og avleidd- ar inntøkur at minka 160 milliónir. — Eg haldi, at missurin av teimum avleiddu inntøk- unum er alt ov lágt sett. — Vit hava t.d. sæð, hvuss- u stóra ávirkan betri fiski- skapur hevur - Tá ið fiskiskapurin veksur, fáa sjómenn og fisk- afólk meiri inntøku, tey brúka meiri og tað gevur so aftur øðrum fólkum arbeiði. Jógvan Sundstein sigur, at tær avleiddu inntøkurnar hækkaðu nokk so skjótt, tá Nr. 133 — 16. JULI 1997 ið fiskiskapurin batnaði. Hinvegin fara tær eisini at lækka skjótt, um fiski- skapurin verður skerdur. Broytingar á einum so týðandi ski, merkjast skjótt í øllum samfelagnum. sig ur hann Einaferð herfyri tá ið eitt stórt virki í einum donskum býi varð afturlatid, høvdu talkøn roknað seg fram til at fyri hvert arbeiðspláss tey mistu á virkinum, fóru tey at missa tvey arbeiðs pláss aðrastaðni í býnum er tað hetta sama, sum fer at gera seg galdandi í Før ovum, um fiskivinnan verð ur munandi skerd Ja, tað er nakað í tann stílin, sígur Jógvan Sund stein Búskparráðið sigur. at landskassin fer at missa 10 milliónir í nytslugjøldum og tað heldur Jógvan Sundstein verða alt, alt ov lágt sett Hann sigur, at alt í alt roknar hann við, at misserin hjá landskassanum verður út ímóti teimum 300-400 milliónunum, sum útflutn ingsvirðið minkar við Tvs, um fortreytirnar eru tær somu sum nú, at 1/3 av fiskinum famvegis fer Ó virkaður av landinum — Men verður lutfalsliga meiri virkað í Føroyum, verður negativa árinið tað minni Hann sigur, at útflutning- urin skapar ein ringvirkning í samfelagnum Útflutningur uppá 300 milliónir skapar ein ring- virkning í samfelagnum uppá kanska 600 milliónir Næstan helvtin av ti hevdi farið í landskassan í skattum og avgjøldum men tað missir landskassin so Fylgi ikki ICES Annars ávarar grannskoð arin og fyrrverandi ímóti at fylgja ICES tilmælinum blint Vit hava fingið eina fiskidagaskipan og tað skip- anina eiga vit at fáa at virka eftir ætlan, áðrenn vit loypa framav og broyta hana aftur — Hinvegin er tað ikki tonsatalið, vit fiska, sum er avgerandi. Tað avgerandi er talið á fiski, vit fiska. - Tað er smáfiskurin, yngulin, sum hevur týdning Tí heldur Jógvan Sund- stein, at ein fiskidagaskipan, við friðaðum økjum og ødr- um avmarkingum er tann einasta og tann besta skip- anin í Føroyum. Jógvan Sundstein hevur einki álit á umsetiligum kvotum, ella á kvotum yvir- hevur. — Hinvegin kann tað væl verða at fiskidagarnir kunnu gerast umsetiligir, seinni, tá ið skipanin er fÁngin at virk- a eftir ætlan. Skuldu havt bíðað Jógvan Sundstein heldur, at Búskaparráðið skuldi held- ur havt bíðað til heyst og so givið eina betri og „djúpari“ frágreiðing út. --Álitið á Búskaparráðið hevur fingið eitt skot fyri bógvin. Og skal álitið á tað endurreisast, skal tann næst- a frágreiðingin verða so mikið nógv betri enn henda, sigur Jógvan Sundstein.