leygardagur 28. juni 1997síða 16

16 tidindabladid SOSU Nr. 121 — 28. JUNI 1997 Jógvan Arge, útvarpsmaður og rithóvundi: skúlin í Føroyum -Sjómansskúlin he skúlin í Føroyum, og tað er umráðandi, at útbúgving vur verið og verður framvegis ein tann týdningarmesti arnar higani eru á besta stigi. Royndirnar, sum fóroyingar hava gjørt sum siglandi menn, eru góðar. Útlendingar taka til okkara sakkunnleika, og okkara fremstu dygdir, sæð í mun til eina komandi oljuvinnu, e Jógvan Arge, útvarpsmaður og rithóvundi m.a. í gestarød skipararnar og skipsfórararnar á Fóroya Sjómansskúla herfyri. Hann segði: Tað kom eitt sindur óvænt- að, tá stjórin á Sjómansskúl- anum bað meg til gesta- rødara her í dag, tí satt at siga havi eg bara verið 11 dagar til skips, og eg havi lítla hóming av navigati6n og aðrari siglingarfrødi Tað lá best fyri hjá mær, tá stýrast kundi efur blomstrinum, og ongan dag var lagið so gott, sum tá vit sigldu inn aftur Tá vit settu eitt hóskveld, høvdu vit nakrar fáar tómar tunnur eftir, og drógu vit ikki kølsvart, so vóru vit inni aftur áðrenn sunnudag- urin kom, og tað ráddi nógv um hjá mær, tí landsdystur thólti skuldi vera Gundadali millum Føroyar Vit sóu nóg illa boyurnar, upp ta vit KOMU friggja morgun. Í miðal fingu emar tvær tunnur uppa garnið, og spurningurin var nú, um vit blivu lidnir at draga og fáa alt til høldar í so hampiligari tíð, at eg náddi landsdystin Tunnurnar vórðu skjótt fyltar, dekkið varð rokað, og 30 vånalig hampgørn vid 60 tunnum í vórðu latin einum ðrum skipi. So varð siglt inn í góðum hýri og hampi ligum veðri »Gulenni« fekk tey sein- astu gørnini frå okkum, tí veðurmaðurin hevåi hótt við einum frískum loti. Út á leygardagin fóru vit um Eystnes, og tá minnist eg, at tað læt í skiparanum Ola Hans í Gøtu: Oluksåligt, at eg ikki tók alt! Sekshundrað vóru tunn- urnar, og tá avrokningin kom, hevði eg gjørt mítt størsta kvett fekk 1145 krónur fyri 11 dagar — og livdi væl av teimum í eitt heilt ár Landsdystin vunnu vit 6 Eg hugsi ikki, at tað vóru hesar royndir, sum gjørdu at stjórin bað meg til gesta rødara her í dag. Tað mundi meira vera ftrivid hjá mær at skriva um eitt nú fiski vinnu og siglingarmál Í tí sambandinum var eg so heppin, at eg bleiv biðin at skriva 100 ára søguna hjá tykkara felag, Føroya Skip ara og Navigatørfelag Hetta gav eitt gott innlit í viðurskiftini hjá fiskivinn Fleiri av bestu næming- unum fingu handað virð- islønir, eitt nú Janus Páll Rein, skipsførari Hann fekk ur frå reiðarínum Á Møller ru royndir okkara umborð í skipi segði Ju síni til nýggju Myndir Alvur Haraldssen uni og siglingini sum heild, men tað, sum kortini hug tók meg mest, vóru royndir nar at ganga nýggjar leiðir Um enn teir sigldu við nøkrum gomlum dangum yg motorurin ikki var fræg ari enn ein knallertmotorur um teir yvirhøvur høvdu motor, so fýrdu teir ikki fyr a ita upp nýggjar fiski Hetta vóru tær feroysku uppdagingarferðirnar, og endamálið við teimum var at vita, um tað ikki bar til at tryggja eitt betri lív í Før oyum Júst í ár eru 100 ár síðani føroyingar løgdu ætlanir um at royna aðrar leiðir enn grunnarnar undir Føroyum og tær kendu miðleiðirnar undir Íslandi og við Rock All Bretskir trolarar vóru lagstir á Føroyagrunnin, og vinnulívið bar ótta fyri, at her fór ongin fiskur at verða eftir Hugsað varð longu tá um at sleppa til Grønlands, Ný Foundlands, Svalbard og Hvíta Havið. Sekt varð beinleiðis um at sleppa til tað ste ngda Vesturgrønland i men donsku myndugleikar r eftirlíkaðu ikki INSoOKI ni Í 1906 fóru tey fyrstu før Í 1916 helt Kvívíkstumm is leiðina til Ný Foundlands 10 sluppini Streym ynni<. Tað eydnaðist held ur ikki nog væl Ikki fyrrenn í 1925 kom gongd á fiskiskapin í Grøn landi. Norska skonnartin »Faustina« við tveimum førovingum umborð hevði fingið góða veiði í 1924. og árið eftir hildu trý føroysk skip avstað, og fingu væl burtur úr Tó at skipini eisini fóru eystureftir at fiska i triati- árunum, til Bjarnoynna, am * | * 4 #4 i + 383 i 83 ; Jógvan Arge var gesta rødari á Føroya Sjómans —— álkd skúla Svalbard og Hvíta Havið, so fekk grønlandsfiskiskapur in alstóran týdning fyri Før var í tíðini, sum kom Fyri at reka hendan fiski skap nøkurlunda skynsami liga var neyðugt at pilka vi cinkarrættindini hjå danska statinum i Grønlandi 3 Skuldu føroyingar reka lønandi fiskiskap, vildu teir hava eina stød, har teir kundu leggja útgerð og veiði upp á land, og har teir kundu kroka undan ódnar veðri. Í 1925 høvdu teir onga stød, men í 1926 Framhald a síðu 18