týsdagur 22. juli 1997síða 18
‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
tíðindablaðið
Nr. 137 — 22. JULI 1997
Anker Jørgensen
75 år
juli varð Anker Jørgensen, fyrr
forsætismálaráðharri Danmarkar formaður í
<
arflokkinum
ofta
arbeiðsmaðurin, sum gjørd
stóra Dansk Specialarbejderforbund
i forsætismálaráðharri í 10 år, hvønnmanns
vinur. ella sum danir taka til. dus við fólkið. Tá
danir siga Anker, vett hvert mansbarn
um Anker Jørgensen
Sjálvur Javnaðarflokkurin heiðraði Anker við
Thor
af
inker Jørgensen er nevndur lítli maðurin
at talan er
móttøku 14. juli
valdsensvej 2 í Keypmannahavn
Trúgvur móti siðvenjum sínum ynskti Anker Jørg
stórar! á floksskrivstovuni
ensen ongar persónligar føðingardagsgávur. men
vildi onkur lata nøkur oyru til: Muskelsvindtonden
girokonto 5 00 20 95. merkt: Anker 75. so
takksamur
Sjålvan fødingardagin var Anker saman við
familjuni í summarhúsi teirra. Konan Ingrid er illa
sjúk og Anker er nógv um hana. Hon hevur sklerose
ger. at vøddarnir svíkja. Tá hon tosar,
er hon hás á málinum, og ofta er ilt at skilja hana
Men hon hevur eina teldu, so hon kann skriva. Ein
blokk hava vit altíð liggjandi í bilinum, tá vit koyra
tað ger. at vit altíð kunnu hava samband, sigur
Anker
Stødugt er Anker virkin, fimm. seks fyrirlestrar
hevur hann vikuna: í kirkjuráðum. floks- og
fyrilestrarfeløgum, hjá pensjonistum, I efurlønar
klubbum. er hann serliga eftirspurdur
Í stórari fødingardagssamrødu i Det Fri Aktuelt
hevur Anker sagt sina hugsan um mong og ymisk
viðurskifti. hann sigur seg hava virkað so nógv I
organisasjónsarbeiði og politikki, nátt sum dag. og
heldur tað nú vera hugnaligt at spæla eitt sindur
free-lance. Hann er ikki beinleiðis uppi í eldrapoli
tikki vir eldri politikarar, men hann kemur
egin, tá hann verður biðin
Anker Jørgensen kom úr smáum korum, sum
var hann
eitt slag. sum
a Í
um
sum nog
”
smådrongur gjørdist hann foreldraleysur og vaks
upp á Vejsenhusinum, forsorgarstovnur í ter tíðini
Politikkinum hevur hann tó ikki púra slept. ofta et
hann í politiskum feløgum
Tad er Anke hevur im teir Radikalu
Det Radikale Venstre er som et stykke sæbe. I
holde på«. Tað mundi
í 1 matt: leggja stjornarteymin
1982: teir Radikalu vildu ikki meira stuðla
minnilutastjórn hansara
sing
i SIÐI
Sum forsætisráðharri var Anker Jørgensen nakrar
rðir i Føroyum
Hann kom úr smáum korum, gjørdist forsætis
ráðharri. sum stødugt er høgt í metum. »dus med
TRANSPORT
Tlf. 19192
— tå okkurt
skal koyrast
ella goymast
Nu skal jørdin forerast
Ætlanin við stýrisskipanarlógini at avtaka tey gomlu ráðini og leggja teirra
fyrisitingarligu øki undir okkara demokratiskt valdu stjórn er ein hóttan ímóti
víðkaða sjálvstýri bøndana. Jølatrøllid úr Kirkjubø skal nú vinna bøndrunum
hetta korporativa sjálvræði aftur.
Jólatrellið úr Kirkjubø
Fyri nøkrum døgum síðani
komu bóndin og
andaligu trælir eystur
Reynið við einum fýra vetur
gomlum jOlatrøll: í hølu
num. Hetta væl mannaða
húðaskógvalið heyði í sam
full fýra ár bølt á einum álit
um landbunadarpolitikk
Og tá Don Paturson ger
ein verr. er Sancho á Kletti
ikki semur. Eg freistist, at
síga sum Dimma segði 5
mars 1921 hans trofaste
Tjener og lydig Talsmand
for de Anliggender
hver hr. Paturson pá Hjert
ce." I teigimnum "heimatíð
hansara
um
som
tónar skutilssveinur
tarans reimt flagg
Nú verða tað bóndurnir
ið stýra sjálvir - kanska - í
einum brúksráð gera av
skal
hvussu framleiðslan
fara fram og mennast
Sambært nýggju styris
skiparlógina er tað eftir $1
og $35 nevniliga undantak
ið. at umsitingarvaldið
verður latið ráðum og
nevndum upp í hendi. Flest
u ráðini - eisini jarðarráðið
stava frá tíðini undan
heimastýrislógini, tá fingu
føroyingar ávirkan á amts
umsitingina igjøgnum hest
ráð
Tiverri vóru tað ikki tey
í fjórðu fóru, ið fingu um-
boð í hesi ráð. Bøndur eru
nevniliga, sum landsstýris
maðurin sjálvur vísur á, sera
ídnir. Serliga ídnir hava teir
verið í valfeløgunum. Tað
er ongin flokkur. sum ikki
hevur festarar á listanum, tå
uppstillad verður. Sjålvdan
faa teir tær nogvu stemm
urnar, men sum yrkjarin sig
ur ; i
tey bein, sum í nøsini
mangla, tey fært tú í ting
inum fleirfalt at gnaga, og
|
sært tú: tað snýr seg um ål
boga og ambition
og ongin spyr um nakra
kvalifikation
- So lá er ongin
ti.”
vandi við
allir kandídatar fáa síni
bein - bøndurnir fáa sess í
jarðarráðnum. Sama hver
vann á løgtingsvalinum
bøndurnir báðu
mugin borðið og telvaðu i
moti sær
skipanarlógin 335
forðar to
sessaðu
sjálvum. Styris
gamla byunum av
sessum ímillum legting
flokkarnar; bøndurnir ha
tí mist frúnna og leypa nú
um borg í eini roynd at fáa
remis
Tå ongin annar sigur
stort, so bidi eg um
ordid
Sjálvt ávegrsáltið er grunnt
tendentøst og so Tull av ø
sannindum, at eg fari i hest
nøkrum
nøkrum
landsstyris
grein at koma við
rættleiðingum
áhettanum á
mannin. áðrenr
á lerstum fyrr lergulen
um skattgjaldarans
Hóast nógvir eru frægari
menn enn eg at taka til orð
ana. kenni eg eina skyldu
at gera meg galdandi á min
vænta hógliga hátt. av tí at
greinin hjá mær (í Diminu
7/3-95 í Sostalinum nakrar
dagar seinni) endaði orða
skiftið um landbúnaðarvið
urskifti í 1995 og stendur
til denna dug ósvarað
Her nortið
skeivleikar í ávegtsálinum
ógreiddar spurningar,
seinni verður lagt fram ettt
verður við
uppskot um verðuliga pri
atisering og ikki minst li
eralisering av tøroyska
landbunadinum
Festistøddin
Fann. ið ikki vert betur, fær
ta fatan av åhtinum, sum
avskrivað er í "heimatíð
indum”, at kongsjørdin er
býtt í nøkur stór festi, og so
eru annars nakrir løgnir
stavnar, ið framleiða “eitt
krov ella bæði tvey". Veru
leikin er ein annar
Festistødd (merkur)
Festital
0 - I mørk 117
Í - 2 merkur 64
2 - 3 merkur 43
3 - 4 merkur 50
4 - 5 merkur 30
5 - 6 merkur 43
6 - 7 merkur 9
7 - 8 merkur 15
8 - 9 merkur 3
9 - 20 merkur 13
Kelda Aftur og Fram
Eini 270 festi eru sostatt
niðanfyri ta stødd, nevndin
leggur upp til (4-6 merkur)
Umframt festararnar eru
fleiri hundrað, ið hava leig-
utraðir um hendi, bæði frá
jarðarráðnum og býráðnum
í Havn. Harafturat kemur
at bert ein líti! partur av fest
unum hava mjólkarfram
leiðslu av týdningi, tó at å-
litið byggir á ema fortreyt
um mjólkarframleiðslu sum
tann heilt týðandi táttin. Í
veruleikanum standa vit
óðalsmenn. traðarmenn og
seyðabóndur fyrr tí stórra
partinum av jardarbruki-
num. Vit vænta ti, harra
landsstýrismaður. at vit fáa
sømu umstødur sum henda
neyndin at gera okkara ál
Felagshagarnir
Hvussu eru vit óð
og smærru festarar so skip
aðir? Ju, vit hava, frå tí vit
flýddu úr Norra, skipað
framleiðsluna í hagapartar
i ut meta sum parta
størsti parturin
ilsmenn
earðsjórðini - kongs
al - verður ríkin sum
stór felags brúk á henda
hátt. Vit hava eina haga
stevnu (aðalfund). ertt haga
stýri (ncynd) seyðamenn
(stjórar) eins g partafeløg
Markatal er áljóðandi
virði á partapeninginum
Í hagapartinum Ut í Haga
á Bjørgum eru vit td. 16
eigarar/festarar um 5 merk-
ur = 80 gyllin (partabrøv)
við ímillum I og 16 gyllin í
part
Meginreglan er, at áseyð
urin er í felag, og tøkan
verður býtt um heysti (vinn-
ingsbýti). Til ber tó eisim
at hava seyðin í kenning, te
at hver eigari eigur ávísar
ær
Hver eigari/festari hevur
skyldu at lata hoyggj. gjalda
pening til raksturin, ella lata
fjallfólk alt eftir hvussu
nógvar gyllin, hann situr
við. Men raksturin ávirkast
íkki av ognarvidurskiftu
num. uttan so al avísir €ig
arar koma at
nógvari jørð - og tí íkki klár
a skyldurnar - ella lutirnir
ikki eru í heilum gyllin, tí
tá kann býtið gerast nakað
flokt
Innangarðsjórðin lá fyrr í
felag, men er síðani løgd til
hvønn eigara sær. Hetta gav
ávísar trupuleikar. tí ongar
reglur vóru fyri manstu
stødd av lutum innangarðs
Í dag forðar tann stirvna
matrikkulloggåvan fyri
keyp og sølu i hóskandi
grundeindum
Hagalógin trongir til á-
bøtur, men fyrst og fremst
mugu vit skilja innangarðs
og uttangards sundur og
tryggja eina lagaliga um-
seting av jørdini - utt
angarðs í heilum gyllin
innangarðs í hóskandi bø
stykkjum
sita við ov
Búskaparlig vælferð
Fremsta orsøkin hjá Føroya
fólki at berjast ímóti hesum
jolatrølli er tó tann búskap
arliga misfatan, álitið bygg
ir á
Fad hoyrir í dag til mest
grundleggjandi = almenna
skúlalesnaðin at kenna til
Adam Smith og David Ric-
ardo. Teir vístu hvor í sínum
lagið á, at búskaparlig fram
gongd byggir á, at lond ikki
framleiða allar verur sjálvi
og at:tað altíð er eim fyri
munur við altjóða fríhandli
Hetta merkir, at føroyski
búskapurin verður tyngdur
av, at vit framleiða mjólk
dýrari, enn tað ber til at inn
flyta hana. Taka vit sum
púra tilvildarligt dómi eini
hjún við børnum, ið arbeiða
á einum altjóða kappingar
fórum føroyskum rækju
virki; so merkir hetta, at:tað
tyngir um kostnaðarsteði
hjá virkinum, at hesi hjún
skulu keypa fimm ov dýrar
mjólkarpakkar um dagin,
umframt igjøgnum skattin
lata studning og ígjøgnum
jarðargrunnin binda hundi
atals milliónir krónur í hesa
innu. sum gevur eitt nega
mt íkast til føroyska bú
skapin
Sum sjálvur
segði herfyri
Kappingin tryggjar van
liga føroyska brúkaranum
matvørur… Fáa bøndurnir
Sosialurin
monopol uppá at framleiða
okkara matvørdur, vita vit,
hvat ið hendur við prísun
um
Men vón er fyri stavn
Nýggja kappingarlógin
forðar ”avmarkingum av
vinnufrælsinum og ødrum
skaðiligum árinum og kapp
ingaravmarkingum” smb
kappigarlógini $1. Fer lógin
at virka sum ætlað, ber ikki
longur til hjá mjólkarvirki
num at:áseta mjólkarkvotur.
tí kappingarráðið kann geva
boð um ógyldan av handils
treytum smb $11 og áseta
prísir smb $13. Verður hetta
so, fara teir kappingartéru
bøndurnir skótt at utkonk
urrera hinar. Ti er neyðugt
at privatisenngin umfatar
sølu av nøkrum risagørdum
við nóg nógvum bør til fleiri
hundrað neyt
Herja fram mót
trøllum
Fil samanberingar hevur
trøllið uppskot um “land
búnaðarligt = sjålvjargni”,
”utjavningaravgjald” á út-
lendskar verur, skuldareft
irgeving og tekninskar
handilsforðingar
Eg hugsi, at muran í hes-
um ravnaslag best kom
fram, tá MBM-formaðurin,
bóndi í Studningsstovunt á
Sandi, fyrr í ár segði, at fóru
handlarnir ikki at selja meir-
a av føroyskum neytakjøli,
so foru teir at geva Unginum
boð um at leggja innflutn-
ingstoll á útlendskt neyta-
kjøt. Ein ótrúlig vannvirð-
ing av umboðsmonnum
Føroya fólks!
Lat meg gera honum og
vørum leigulendingum
skattgjaldarns púra greitt
tað eru vit, brúkararnir,
stoltu eftirkomarar Snæ
bjørns - sum dømdur varð
fyri at keypa frá loynihand-
ilsmonnum - ið íkki vilja
ganga undir einahandils
treytir og keypa tykkara
geilatíkar fyri okursprís
Lat okkum tí fáa eina bú
skaparliga metan av nevnd-
arálitinum, eina frágreiðing
frá landsgranskoðaranum
um, hvat studningssvansið
higartil hevur kostað okk
um, og lat okkum hoyra
rødd skattgjaldaranna,
brukaranna, tradarmanna,
smálestaranna og
nanna
óðals
stud. jur.
Kári á Rógvi Olsen,
óðalsmaður, hagastýris-
limur.
Buntmagervej, 6, 1, th
DK-2400 København NV
Tlf.: 35 85 55 74