fríggjadagur 19. september 1997síða 5

EI Nr. 178 — 19. SEPTEMBER 1997 — Prísurin á ídn- adarfiski er so góður sum ong- antíð fyrr. Men tað er álvarsamt um vit ikki klára at fiska kvotuna upp, sigur Eiler Jacobsen AK! BERTHOLDSEN Seinastu tíðina hevur rætt mgt rokfiskari verið eftir sild verið norðanfyri Tad er so nógv sild at fáa, at tosað verður um eitt ver uligt. nýtt sildaævintýr Teir siga, at tað er so nógv sild at fåa sum tað ikki hev ur verið í nógv ár Men tað er ikk: bara fiski skapurin, sum líkist einum ævintýrið Eisini prísurin er ævintýr kendur, tí prisurin ídnaðar stld er so góður, sum ong antíð fyrr Allir teir føroysku nóta bátarnir eru nú norðanfyri í sildini, umframt einir tríggir trolarar, sum royna seg Eiler Jacobsen, reiðari á Norðborg og Krúnborg sig ur, at fiskað verður heilt norðuri igjøgnum á 74 stig um og á 14 stigum eystur Hetta er í norskum sjógvi har føroyingar hava eina kvotu uppá 36.000 tons Eiler Jacobsen sigur seinastu tíðina hevur verið rokfiskari T.d. fekk Krúnborg 1800 tons í tveimum hálum Ein norskur nótabátur fekk nú ein dagin 1000 tons í einum háli Hann sigur, at:tað klára bátarnir ikki at:taka sjálvir Tå ið teir hava fylt seg taka aðrir bátar avlopið Rokfiskiskapurin hevur ført við sær, at:tað knipur hjá virkjunum at taka ímóti allari sildini Í Norðurnoregi fylla norsku skipini sildavirkini Tí verða vit av og á noyddir at sigla fyra-fimm dagar líka suður til Bergen, og Alesund at avreiða At sigla til Føroyar er eingin møguleiki Prísurin slær øll met Tá ið so nógv er at fáa, skuldi ein vænta, at prísurin fall í botn Men so er ikki Eiler Jacobsen sigur tvørturímóti, at prísurin á sild til ídnað slær øll met nú Tað er næstan ongin munur á prísinum á sild til matna og sild til ídnað Prísurin á matsildini ligg- ur um 1,60 - 1,70 norskar krónur Fyri ídnaðarsildini fáa vit heilvt upp í móti 1,46 norsk Krúnborg. og hini skipin: hava rokfiski skap norðanfyri og prísurin á sild til idn ad slær øll met ar krónur kilo, og tað er tað grovasta, hann veit um, sig ur reiðarin í Havn Hann sigur, at hann veit ongantíð um, at prísurin á sild ul ídnað er komin uppá eima krónu fyrr, og tíðans heldur at hann nærkast I 50 Eiler Jacobsen sigur, at orsøkin til, at prísurin er so góður, er, at sjógvurin utt anfyri Kili og Peru hevur verið so heitur í seinastuni at fiskurin er rýmdur tíðindablaðið | i Fekk 1800 tons i tveimum kastum Ti eru fiskamjølsvirkini har í dyrastu råvøruneyd, og tað trýstir prísin upp íí loft her hjá okkum Klára neyvan kvotuni Sum sagt hava føroyingar eina kvotu uppá 36.000 tons í norskum sjógvi Eiler Jacobsen sigur verð ur gongdin tann sama í ár, sum í fjør, fer ikk tat bera tilk at fiska longur enn henda mánaðin út, tí so fer síldin inn um 12 fjórðingar og har sleppa skipini ikki Tíu heldur hann, at tad fer at knipa, at vit fara at klåra at fiska kvotuna upp Og tad heldur hann er er eim vanlukka Báði tí at vit hava ikki ráð at lata kvotuna fara Og ikki minst kann tað ávirka okkara rættindini framyvir Klára vit ikki at fiska okkara kvotu, kann krav verða sett fram um, at hon verður minkað og latin onkrum ødrum, sum klárar at fiska hana Eiler Jacobsen sigur, at tað tí krevst, at fylgt verður sera gjølliga við fiskiskap inum, so at onkur skip ikki noyðast at gevast tí teirra kvota er upp, samstundis sum onnur skip kanska ikki klára at fiska sina kvotu Kvotan hjá skipum sum ikki klára at fiska hana, eigur at verða latin ødrum skipum, heldur Eiler Jac obsen Krevja somu sømdir frá Edmund og John — Heldur henda gongdin fram, verður skjótt, at heldur ikki vit klára okkum. Kósavirkið og Gøtu Fiskavirkið krevja somu sømdir frá løg- manni og fiski- målaharranum, sum Fiskavirking og Fiskasølan fåa AK! BERTHOLDSEN Fortreytirnar mugu vera tær somu. Sum nú er, er kappingarjavnvágin farin av lagi, og heldur hetta fram, verður tað skjótt. at vit ikki klára tað longur Kósavirkið í Klaksvík og Gøtu Fiskavirkid fýlast á, at tey ikki fáa somu sømdir frá tí almenna, sum Fiskavirk- ing og Fiskasølan fáa Stjórin á Kósini, Johan Páll Joensen, og stjórin á fiskavirkinum í Getu, Odd- fríður Gregersen heittu tí í gjár báði á løgmann og fiskimálaráðharran um at geva allari fiskivinnuni somu treytir at virka undir. Tað er penganeyðin hjá Framtaksgrunninum, og ætlanin at umskipa eitt sindur av lánunum til til eginpening, so at hann lýkur krøvini, sum hava fingið teir báðar vinnulívsmenn- inar at tala at og biðja um somu sømdir, sum høvuds- fyritøkurnar hjá Framtaks- grunninum, Fiskavirking og Fiskasølan, hava fingið Teir siga tað nú eru fýra ár síðani, at tey 22 flaka- virkini í Føroyum vórðu samskipað i Føroya Fiska- virking við heilt fáum und- antøkum - Síðani tá hava vit, sum eru í fiskivinnuni á privat- búskaparligum grundarlagi, roynt at klára okkum sum frægast. Ein stórur bati var tað, at Fiskamarknaður Før- oya varð stovnaður, ti tå blivu fortreytirnar fyri vanl- gum marknaðarbúskapi betur Men síðani 1993 hevur Fiskavirking verið ein høv- — - Sumba Nemme, — So ringt sum ongantíð fyrr ÁKI BERTHOLDSEN Sumnbingar lata sera illa at nátatíðini í ár Sumbingar plagdu vera ímillum teir allar raskastu at stíma eftir nátungum og tað er í fá um bygdum, so nógv verður tikid sum har Men í ár lata teir sera illa at Í ár hava ungarnir báði verið nógv færri, og nógv verri í år, enn vani igt, sigur Sjúrður Vester gaard í Steinhúsinum í Sumba Sjálvur er hann komin væl til árs og hann hevur altíð stíma eftir nátung um Í ár fingu teir íkki meiri enn 500 nátungar til båtin, og tað er minni enn helvtin av tí, teir vanliga fáa Teir plagdu at liggja uppí 1500, ungar um árið, so í ár var heilt ringt Sjúrður sigur, at tað er ikki bara, at nátungar eru nógv færri, enn vanligt Teir eru eisini so nógv verri Hann sigur, at tann eina dagin fingu teir 150 nátungar 35 tveittu teir í havið aftur, tí teir vóru so rak Og tá ið teir skoldaðu fóru 10 afturat sama veg Afturat tí sigldu teir framvið einum hópi sum teir sóu lógu so úss aligir í sjónum at teir vitstu, at tað loysti seg uðstrupulleiki í fiskivinnun | Teir báðir stjórarnir siga, at trupulleikin er ikki Fiska- virking sum so Men tað er skipanin við almennum og hálvalmennum pengum í Fiskavirking, sum órógva viðurskiftini og hevur gjørt, at kappingin er ikki á jøvn- um føti Síðani tá er Fiskavirking sanerað tvær ferðir Avleiðingin er, at láni- skyldurnar hjá Fiskavirking er næstan ongar og rentu- útreiðslurnar heldur ongar. Seinast, Fiskavirking varð sanerað, arbeiddi tað leingi í gjaldssteðgi og hevði tí bara vanliga rakst- urin at hugsa um Alt hetta hevur skert møguleikarnar hjá okkum uttanfyri munandi at kapp- ast, tí vit hava framvegis stórar lániskyldur at svara Samstundis hevur Fram- taksgrunnurin eisini bjargað Fiskasøluni. — Ti må tad vidgangast, at tey størstu feløgini verða styrd politiskt. Dagliga sæst hetta ikki so væl, men hverja ferð å- stendur, er politiska maktin ikki at taka teir Sjúrður í Steinhúsin um sigur, at tað var skjótt. teir varnadust, at tað sá onki serligt út, tí teir sóu. at:tað var lítil reyðáta í tí hann spýði Tad er tann besta fød in, og tá ið hann ikki fær tað besta, er standurin hareftir Hann sigur at av ti sama hava sumbingar slett ikki stíma eftir nåt ungum í sama mun, sum teir plagdu, tí onki hevur verið at farið eftir Hann sigur, at sama skilið hevur verið í berg inum Teir vóru tríggjar ferðir í vár á Hestinum og fleygaðu, men teir sóu at kalla ikki ein ein asta náta í berginum, hó ast besta ætt var Og tað sama ger seg galdandi úti á Hann hevur róð út men tað sæst ikki náti eftir ti, tveitt verður fyri borð, táið kruvt verður Hinvegin var fitt av ritu og svartbaki Hann heldur, at tað er ov lítið av átu í sjónum og at nátin er rýmdur út á hav aftaná fødini, tí her fær hann onki at eta Sjúrður sigur, at eftir sum hann hevur tosað við fólk aðrastaðni er stødan líka ring um alt landið til reiðar við saneringum og nýggjum kapitali, sum javn að hallið Ieir báðir vinnulívs menninir siga, at higartil hava teir klára seg so dánt Men so ójavn, kapping in nú er, koma vit skjótt í tað stóðu, at vit klára okkum iiki longur. Serliga ikki um henda gongdin heldur fram, at Fiskavirking og -sølan bara kunnu skrivað hallið uppá onnur hverja ferð Teir báðir frykta fyri at stødan fer at versna, nú virkini koma undir stórar útreiðslur til heilsufrødilig- og umhvørviskrøv --Betalir Framtaksgrunn- urin hesar útreiðslur fyri Fiskavirking átti hann eisini at gjørt tað fyri hini virkini, siga Johan Páll Joensen og Oddfríður Gregersen — Fortreytirnar mugu vera tær somu, leggja teir afturat Tí heita teir á løgmann og fiskimálaráðharran um at bera so i bandi, at fiskiidn- aðurin í Føroyum sær allur somu sømdir, so at tey, sum hava hug, evni , og møgu- leika annars, sleppa at virka í vinnuni, til frama fyri tey sjálvi og samfelagið ..