týsdagur 21. oktober 1997síða 19

Nr. 200 — 21. OKTOBER 1997 tidindabladid i | 19 Tjóðveldisflokkurin g framtíðin Politiska 6nøgdin millum rikispartarnar orsakað av bankakanningini verður misnýtt av tjóðveldisflokkinum til at sáa ódámligan tjóðskaparligan illvilja móti dønum og ríkisfelagsskapinum annars Tjóðveldisflokkurin ger sær dælt av ótryggu viðurskift unum millum Feroyar og Danmarkar í løtuni Ein væl tilrættislagd her ferð í fjólmiðlunum er farin fram hesa síðstu tíðina, har sátt verður eitt mivist mis álit til alt sum hevur við rík isrættarhigu stóðu Føroya at gera, og vápnini fevna líka frá at venda aftur til fólka atkvøduna í 1946, ul at skammrósa íslendingum fyri hvussu væl stendur til har og hvussu væl teir hava megnað at styrt í egnum landi, síðani teir tóku loys ingina í 1944 (veruleikin er hann, at bert Grikkaland Portugal hava lægri lønir í øllum Europa enn islend ingar'), og so sjálvandi at válka sær í bankakanning ini, sum annars hevur verið við til at forða fyri einum normalum og konstruktiv um politiskum arbeiði á Føroya Løgtingi, fyrst og fremst takkað verið eini sera óhepnari hond frá danskar stjórnarsíðu, saman við ein um løgmanni, sum heilt týðiliga ikki megnar uttan rikispolitiska leiklut sín sum vit øll sjálvandi harm ast um! Men líkasum hetta ikki var nógmikið. Nei, nú steig Finnbogi Ísakson fram undir fíggjarlógarviðgerð- ini, í eini roynd at vera ser! øsur, og fyri einaferð skyld at seta tel á loysingina, og greiddi hann frá, hvussu væl tað lá fyri at kvetta á stokk- inum nú, tí rentan uppá góð- ar 400 mill., sum skal fáast uppá pláss í komandi ári, saman við afturgjaldingini av uttanlandsskuldini í milliardaklassanum, - í upp- skoti er nevnt eitt tal uppá 300 mill. um árið í aftur gjalding - hesin peningur kom, bara heim á Gjald stovuna at venda, fyri síðani at vera sendur niður aftur til Danmarkar ødrum orðum, góð 70% av blokkstudilinum úr Dan mark fór als ikki út í pen Í bar ella sagt við ngarensl okka nu var myguleikin har fyri loysing ini, um vit føroyingar søgdu nei takk til blokkstudulin, og danir so afturfyri guldu okkara uttanlandsskuld - so skuldi, sambært Finnboga Ísaksyni, verið møguligt í hevuðsheitum at gjørt upp landanna millum Uppgerð millum Feroyar og Danmark Og hann hevði líkasum hug at halda fyri, at so lagið tað ljóðaði, so var tað kreppuni fyri at takka, at vit nú fingu eitt verunligt høvi til eina uppgerð við Danmørkina Ja, soleiðis kunnu skifti tvinnast saman, ein bankakanning. sum vit ikki kenna úrslitið av enn, ovur stóra uttanlandsskuld okk ara og so hin grundlegg)j indi spurningurin, um før ovingar í framtíðini skulu siga farvæl til alt sum eitur viður vælferð og trygd hjá ti em staka borgaranum í hesum landi og velja óvissu loys ingina í staðin? Vit nýtast ikki at gera okkum stórvegts hevuðsbrýggj fyrr at:sláa fast, at her verða leysir på standir hjá Finnboga gjørdi til veruleikar. hóast doku mentasjónin er ógvuliga ivasom! Hetta við rentum verður ikki galdandi longri enn sjálvgjórda skuldin utt anlanda er eim verulerki sum vit sjálvandi mega síggja í eyguni, og tað er upp til okkara at avgera hvussu skjótt, og serliga hvussu nógv, vit vilja fara undir at gjalda aftur. Lands bankastjórin, Sigurd Pouls en, heldur, at vit skulu fara undir afturgjaldina sum skjótast, tí rentan úti í heimi fer møguliga at hækka aftur, og tað kann blíva dýrt fyri okkara viðkomandi, men hesin álvarsami figgjar- spurningurin var líuð og einki vidgjørdur av ting- fólki undir fíggjarlógarvið gerðini, men sum ikki eina ferð so var tað >stórmál<, sum td. Tórsvellur contra Svangaskarði, sum politik arar í staðin fyri nýttu tíð at viðgera! Aftaná at uttan landaskuldin einaferð er aft urgoldin, tá fer blokkur:n aftur at vera tað, sum hann einaferð var roknaður til, neyniliga grundleggjandi tingini, sum rakar hvørt ein asta heim í landi okkara, so sum eitt vælvirkandi al mannaverk, sjúkrahúsini og skúlaverkið vm hóast einki er givið fyri ævir allar við blokkinum Renna undan skuld Fe fråbidj mær at teljast millum teir »mætu« tjóð skaparføroyingarnar, sum síggja tað sum teirra fremstu uppgávu at renna undan eini skuld uttanlanda, sum ongum ødrum er fyrr at takka enn okkum sjálvum óvurmarglæti okkar aí 80 unum. At spæla uppá eina almenna ónegd í løtuni millum ríkispartarnar báðar, og siga at danir hava allan feilin. og harvið vinna ein lættkeyptan polttiskan sigur á valinum, sum stendur fyri framman, er lítið sømuligt fyri tjóðveldisflokkin, sum mátti havt okkurt frægari í skildi sínum enn at såa ema misnøgd í føroysku fólka vend móti øll um ti At leita eftir syndabukkum fyri at sálina, sum et ið danskt er sleppa undan egnum evna y fellið ikki fyri teir freistingini - tað hevur søg urnar gongd víst í ólukku mát. at:tað er ein hin hætt hitiska leiðin at ge tit eru tíverri væl shgastaå pe ganga Blokkurin krevur góðan rygg Feroyingar hava merkt snertin av hvussu okkara politikkarar hava havt hug at »svansad« við pengun um, sum koma heim úr Janmark yvir blokkin. Før oyskir politikkarar hava ju allan avgerðarrættin yvir hesum pengum, og tað krevur góðan rygg - men heldur ikki her hevur tjóð veldið nakrantíð víst á nak að ítekiligt dómi, hvar vit kunnu vera henda ríkisstuð- ul fyriuttan - tað sigur nakað um ålvaran í upplegg! teirra - the show must go on! Okkara fólkavaldu politikk- arar hava brúkt partar av blokkinum til jåttanar, sum ikki eru í samsvar við upp- runaligu ætlanina við hes- um donksu ríkisveitingum, sum t.d. til upphøggingar- stuðul v.m., í staðin fyri at ganga eftir meginregluni í blokkstuðulsskipanini sum m.a. ganga út uppá at tryggja børnum okkara góð an skúla, at hava eitt sjúkra húsverk. sum er á hædd við tað besta í grannalondum okkara, og at vit fáa tær pensjónir, sum nú fólkið einaferð hevur roknað við at fáa á ellisårum ella av sjúkraávum. uttan at nakar smartur landsstyrismadur finnur uppá á koma við nøkrum heilt ødrum o.s.f Trý bein at standa á fíggjarliga Einaferð tosaði ein figg) armálaráðharri um tær 2 síðurnar á fíggjarlógini - ein útreiðslusíða og ein inn- tøkusida - og fyri at blíva verdi í hesum orðavalinum, so hevur landskassin í høv- uðsheitum bert 3 bein at standa á á inntøkusiduni, og tey er 1. skattur, 2. tollur (MVG) og 3. rikisstudulin Og vit kunnu als ikki vera hetta mest álítandi av term um øllum, neyniliga >ríkis beinid« fytriuttan, væl at merkja um ætlanin er at hava nøkurlunda sama livi fót í landi okkara. sum erannatjóðir okkara hava Loysing = hækkaðan skatt Hinir møguleikarnir ”g hvørgin er mjúkur at stråka ru: hækkið skattin og tol lin vid 923 mill 14.000, kr. pr omanå núverandi skatta rokning') ella lat livsmøgu leikar fólksins lækka mun andi. Hetta er hin beiski veruleikin, sum Tjóðveldis flokkurin ikki torir at greiða føroyingum frå, men kemur heldur við úttalilsum, um tað neyðuga álitið á egnan mátt og megi, sum effekt ivisering, um ekspansivan figgjarpolitikk o.s.fr. og har við bjarga tjóðini frælsi tóm orð, frá Finnboga, sum vanligt, ikki kundi vísa á við einum tí einasta uppskot, hvar kundi sparast á kom- andi fíggjarlóg! Tjóðveldið er og verður ein andsøgn, eitt paradoks, vit skulu liva og láta, sum eru vit í para- dís, men ikki eitt orð um hver skal gjalda gildið! Sambært Pauldan Møller, buskaparserfrødingi, å fundi i Nordurlandahusin- um, so lækkar livifóturin alt fyri eitt uttan nakran ríkis- stuðul við einum tridingi, uppá sikt, aftaná at figgj- arligu = ringvirkningarnir hava gjørt um seg. so verður talan um eina lækking í livi korum fólksins við einum 50-60% - og hver vil tað? Eingin við sínum fullu fimm. heldur ikki tjóðveld íslólk, tí hetta merkir at fólk fara at flyta í túsundatali, samanber ógvusligu fólka flytingina árini framman undan, tá kreppan rakti, og hver kann siga tey ring fyrr tað? Vit e eisir tt hav a cf 3TT18% } milliónirnar, sum koma inn í skatti um mår. í hesum landi, koma frá vanliga løn móttakaranum, meðan tær síðstu 4-5 mill. koma frá vinnulívinum, sum tiverri kastar alt ov lítið av sær, í hvussu so er sambært skattarokningini! So byrðan er og verður løgd á lønmåt- takararnar, og hetta eigur borgarin at gera sær greitt i Skyldan hjå politikkarunum Og at gera eitt komandi val til eitt mótmælisval moti dønum, tænir ongum enda máli, tað er heilt einfalt ov bíligt. Tí vit eiga at hava í huga, at fremsta uppgáva politikaranna í einum demokratiskum landi, er at greiða fólkinum frá verun ligu støduni í landinum, so borgarin kann taka stóðu út frå givnum politiskum for- treytum á haldgóðum, veru leikakendum grundarlagi til at liva eitt mannsømandi og trygt lív í landinum, og ikki verða førd út í eitt politiskt eksperiment, sum ongin er førur fyri at greiða okkum borgarum frá, hver endin verður á - vit orka ikki meiri av hålvkvøddum visum og mjørkakendum túnatosi um grundleggjandi viðurskifti hjá fólki okkara, og so als ikki meiri av hasum >kon- strueradu« roknistykkinum hjá Finnboga, í 1993 skuldi hann nýta ríkisstuðulin út Danmark til afturgjalding av rentum av lånsskuld landskassans, og nu i 1997 skal rikiskassin nytast til at gjalda landskassanum låns- skuld vid rentum, og aftur fyri skal rikisstudulin til landskassan falla burtur! Fólkafloksfidus Í 1993 var ein sovorðin ysn, kallað av Finnboga sjálvum, fyri ein fólkafloks fisus, men í dag er sama fidus loysnin av øllum sjålvstyrisspurningi føroy inga, sambært henda sama Finnboga og skiljið tað hvor, ið skilja vil, eg geri tað ikki! At so folkafloks- menn standa á síðulinjuni og spæla fornermaðir, ti teir vóru teir fyrstu at taka hug- skotið hjá Pauldan Møller til sín - og so kalla tað eina »føroyska loysn« - tað er Johan Samuelsen: — Annars fari eg at takka Jóannesi Eidesgaard, formanni javnaðarfloks- ins, fyri, at hann undir fíggjarlógarviðgerðini alment sló fast, at fremsta uppgávan hjá javnaðarflokkinum er at sláa ring um vælferð fólksins, og at javnadar- flokkurin framhaldandi fór at vera við í oddinum at verja vælferðar- samfelagið kanska ikki so nógv at siga til. Annars tók eingin í Dan- mark undir við tankanum hjá Pauldan Møller um kap- italiseringina av blokkinum - tað sigur ikki so lítið um undirtøkuna har niðri. Annars fari eg at takka Jóannesi Eidesgaard, for- manni javnaðarfloksins, fyri, at hann undir fíggjar- lógarviðgerðini alment sló fast, at fremsta uppgávan hjá javnaðarflokkinum er at sláa ring um vælferð fólks- ins, og at javnadarflokkurin framhaldandi fór at vera við í oddinum at verja vælferð- samfelagið Tórshavn 19. okt. 1997 Johan Samuelsen