hósdagur 2. oktober 1997síða 10

10 tíðindablaðið SOS) Nr. 187 — 2. OKTOBER 1997 RANDI JACOBSEN Í nógva vindinum miku- náttina reiv ein plåta av | úthanginum á býráðshús- P tan for 5 ndar Plåta reiv av býráðshúsinum Slekkiliðið fekk sum vatn uppgávuna at hjálpa upp á skaðan Annars er ikki frætt um aðrar vinskaðar í landi num hesa nåttina, sjálvt um vindurin var heilt nogvur Ryktu åt eftir starvsfelaga arnir fóru ýlandi oman av Oyggj mum vid kós Handverkarar langan sáttmála hj Fer K j ou 14 | vid Føroya Arbeidsgev- arafelag og Føroya Hand | verksmeistarafelag Sjáldan verða sáttmálar gjørdir nú fyri meira enn eitt ella tvey ár, men hesin sáttmálin er galdandi fýra tey næstu árini 1. apríl næsta ár hækkar timalønin hjá handverk- arunum 1% og verður 86,65 kr. 1. oktober 1999 koma 50 uppá timalønina aftrat, og 1. oktober ár 2000 hækkar lønin aftur 1% og verður tá 88,02 kr Handverkararnir hava eisini fingið aðrar åbøtur á sáttmálan Frá Í. oktober í ár rinda meistararnir 1% av løn- ini í ein eftirlønargrunn, og |. januar 1999 hækkar eftirlønarprosentid úr | 07 upp 1 £X Frá |. oktober í ár tekur 55%-yvirtíðin hjá bakar- unum við frå kl. 02 i stað- in fyri kl. 03 1. oktober 1999 lækkar 1. yvirtidarsatsur úr 40 niður í 35%. Tá vit fara inn í nýggju øldina, rinda meistararnir 0,75% av lønini í grunn, ið skal brúkast til at gjalda handverkarum løn á pásk- um og/ella á jólum fyri halgidagar, ið ikki falla á sunnudag, te. skeivar halgidagar. |. januar ár 2001 fer hetta gjald upp í 1% av lønini. Tad bar i gjår ikki til at fáa orð á formannin í Før- oya Handverkarafelag fyri at spyrja hann, hví handverkararnir = hava gjørt sáttmála fyri so langt tíðarskeið. Men formaðurin í ag Eyðfinr I erser heidur ta ti hann heldur tað vera váðaverk at binda seg ein sáttmála fýra ár Setir fót fyri teirra eftirlønargrunni Hann er ikki sért knottin inn á, at meginfelagið hevur gjørt avtalu við meistararnar um ein fel- ags eftirlønargrunn fyri handverkararnar. Havnar Handverkarafelag hevur leingi arbeitt vid ætlan um eftirløn fyri sínar lim- ir, og nå er formadurin bangin fyri, at nyggi grunnurin fer at beina fyri ti ætlanini. Tad er hann harmur um, tí Havnar Handverkarafelag eigur so mikið, at teirra grunn- ur beinanvegin kundi byrjað at goldið út Eyðfinn Petersen sigur, at teir onga ávirkan hava havt á sáttmálasamráð- ingarnar, sum endaðu tyskvøldid. Havnar Handverkarafelag góð- kennir nevniliga ikki nevndina í Føroya Hand- verkarafelag og møtir ti ikki. Havnar Handverkara- felag bad fyri nøkrum månadum sidan saman vid felagnum å Tvøroyri og felagnum i Vågi Fø- roya Handverkarafelag kalla inn til eykaaðal- fundar. Tað kunnu tey krevja, men bara ikki sjálv kalla inn. - Okkum varð lovað, at eykaaðalfundurin skuldi verða 27. september, men hann varð útsettur við ongari nærri grundgev- ing, sigur Eyðfinn Pet- ersen. Harðskapur er so nógv Tað tekur ofta fleiri ættarlið já teimum, sum eru uppvaksin við harðskapi, at leggja lívið um og fáa eyga á onnur virði, sigur Tulle Koefoed, sum hevur verið og vitjað Kinnuhúsfelagið RANDI JACOBSEN Í seinastu viku hevði Kvinnuhúsfelagið vitjan av Tulle Koefoed úr Danmark, sum bædi helt almennan fyrilestur, vitjaði í felagnum > var á skúlum og greiddi Tulle er útbúgvin lærari, men hevur haraftrat drúgvar royndir í at hjálpa børnum, hevur savnað inn vitan um prostitution og seinastu try 1i hevur hon verði leiðari num stuðulsstovni fyri ffur og hevur ráð sum hava verið fyr harð t harðskapur var evn tosaði um, tå Drúgvar royndir KKI ZransKari, men akið harðskapur er era umfatandi, tí tað finst bæði likamligur, sálarligur g sexuellur harðskapur, og so veldt aftur um. hvar hann verður framdur Harðskapurin, sum mest hoyrist um, er tá onkur verður álopin á vegnum ella td. við dansistødini, ella onkur leypir á starvsfólk á almennum stovnum Tað er tann meira almenni harðskapurin, sum ger, at fólk verða bangin fyri at ganga út á vegnum einsa- møll um kveldið. Hetta er tann meira sjónligi harð- skapurin, sum skapar ótta. Nógv offur Men tað er so nógvur annar harðskapur til, og sum t.d kemur til sjóndar gjøgnum arbeiðið í Kvinnuhúsinum Børn, sum eru offur fyri harðskapi hjá foreldrum ella ødrum vaksnum. Kvinnur, sum eru offur fyri harðskapi hjá hjúnarfelaga ella sam- búgva. Foreldur, sum eru offur fyri harðskapi hjá børnum, ungum og vaksn- um. Menn, sum eru offur fyri harðskapi hjá kvinnum. Nógv vitni Hesin harðskapur er í Tað er stór uppgáva sum Kvinnuhúfelagið he ir tikið í seg, at hjálpa harðskapsfamiljum, sígur Tulle Koefoed sum hevur drúgvar royndir í slíkum arbeiði Mynd: Jens Kr. Vang grundini ikki heilt ósjón- ligur, um hann so fer fram innan fyri teir fýra vegg- irnar, tí tað kunnu vera fleiri vitni, m.a. børnini, sum eru so trúgv mótvegis foreldr- um sínum og ansa væl eftir, at eingin fær nakað at vita. Í hverjum einstøkum før hevur harðskapurin sína egnu søgu. Viðvíkjandi harðskapin- um í familjuni hava vit mest hoyrt um, tá menn hava verið harðligir móti kvinn- um, og orkan er løgd í at fingið hesar kvinnur úr úr harðskapinum - Eg taki eisini við tann harðskapin, sum verður framdur móti monnum, tí hesin harðskapur er minst líka torførur at koma til livs, av tí at fár menn tora at fortelja, at konan ger seg inn á teir, sigur Tulle. - Vit vita nógv um henda harðskap, men nógv er eftir at fáa at vita, og spurning- urin er, um vit viðgera hetta mál rætt, og hvat vit kunnu gera ødrvisi. Duga íkki at umsita kærleika Tey neyðars børn, sum síggja harðskap heima, eru sjálv í vanda fyri at gerast offur fyri harðskapi, tí tey hava ikki lært at umsita kærleika. Tey hava ikki álit á nøkrum, tora tí ikki at siga, hverjum tey hava ver- ið fyri. Alt verður burtur- forklarað, og tað skaðar tey nógv. - Tað er ein stórur biti hjá Kvinnuhúsinum at hjálpa kvinnum, sum hava verið fyri harðskapi í heiminum, tí líka so neyðugt er at taka sær av børnunum, og mann- inum tørvar eisini hjálp Góð Tulle heldur nýggju donsku lógina, sum setir forboð fyri at slåa børn, vera eitt stórt framstig, tí tá foreldur sláa børn, er tað tekin um, at tey ikki eru før fyri at uppala tey. Tá bern terrorisera Fleiri foreldur hava stórar trupulleikar av børnum, ser- ligum synum, sum ikki flyta heimanifrá, fyrr enn ter eru hálvgamlir. Nógv dómi eru um foreldur, sum verða bæði kroyst, tvingað og bukað av vaksnum sonum Bæði mamman og pápin - Tað er ein ræðulig stóða hjá foreldrum at koma í, tí hetta er torført at viðganga fyri ødrum, av tí at tað er so pinligt, og nógv skal til, áðrenn tey biðja um hjálp Tað krevur ómetaliga styrk! pg stort aft ti teirra, sum bið rða um at:hjálpa Torfort at broyta lívið ri 1 i r Ø i I 1 } | i b Tad ber til broyta mynstrið, men tað tekur fleiri ættarlið, tí tað er ómetaliga torført hjá hesum fólkum at leggja lívið um og liva etir ødrum reglum Tey missa nakað, standa einsamøll og kunnu ong- antíð venda aftur til familj una, um broytingin skal henda. Tað tekur tíð at finna nýggjan tryggleika. Hesi fólk mugu igjøgnum nógv, ofta kenna tey seg avvíst, tí tey eru so viðkvom, og tey venda nógv eisini bara aftur til tað gamla. T.d. hendir tað oftari, at tey venda aftur, um hj'unarfelagin býr nærindis. - Eitt eyðkenni fyri fólk, sum eru uppvaksin við harðskapi er, at tey laga seg so nógv eftir tørvinum hjá ødrum og hugsa minni um egnan tørv. Her hava vit Ld kor.urnar, sum fegnar átaka sær uppgåvuna at fáa menn at leggja av at drekka - I øllum slíkum málum ræður um, at tey professio- nellu finna saman og í felag gera sær greitt, hvat tey skulu gera og nær, sigur Tulle Koefoed. SVF bjóðar skrubbuvinnarum til Íslands DAGNY JOENSEN Tað kom dátt við hjá SvF, tá farið varð undir skrubbu- spælið. Ein feilur f plátu- num gjørdi, at alt ov nógv fólk vunnu. Higartil hava 24 vinnarar í skrubbuspælinum vent sær til SvF, og teir verða bodnir eina ferð til Íslands við maka og 5000 krónur i lummapeningi. Tróndur Djurhuus, sjón- varpsstjóri, sigur, at stovn- urin hevur fingið samstarv í lag við Atlantic Airways. Eftir hvat stjórin hevur frætt higartil, so verður hetta ein óluksáliga stuttlig ferð, við tilboðum um at síggja land- ið og td. at fara til ymisk, åhugaverd og stuttlig tiltøk í Reykjavík. Hann nevnir dómi um eitt gallashow og serligar út- ferðir. Feilurin á skrubbuplátu- num kostar SvF við hesi ferðini einar 300.000 krón- ur. Tað er harmiligt, men gerst ikki við, heldur Trónd- ur Djurhuus. Hann er tó hugagóður, tí skrubbuspælið gevur yvir- skot. Gravgangur er eftir skrubbuni, men tað stendur á at fáa nóg nógvar skubbur at selja. Eitt nú eigur Postverkið ongar skrubbur í letuni. Nýtt upplegg verður kortini prentað fyrsta dagin. Spurdur, um slíkar pakka- ferðir frameftir verður vinn- ingur í skrubbuspælinum, sigur stjórin í SvF, at tað veit hann ikki í løtuni,men vónandi ikki sum hesaferð - orsakað av einum feili.