týsdagur 7. oktober 1997síða 21

Nr. 190 — 7. OKTOBER 1399. Jóanes Nielsen, nevndarlimur í Rithøvundafelagnum Feðingardagsheilsa til Steinbjørn B. Jacobsen Gummistyvlarnir komu til Føroyar tað sama árið sum sementið kom. Tann fyrsta stoypta húsagrundin í Havn var stoypt í 1924. og tað var grundin hjá skómakaranum Jóan Jakku. Tann fyrsti ið átti gummistyvlar, var eim 8 ára gamal tvørådrongur, og hann kallaðist Hjørleif Enni. Hver ið hevði tær fyrstu forlornu tennirnar í okkara landi, tað veit eg ikki. Men allar fyrstu ferð eg sá eina joggingdrakt, ella treningsdrakt sum tikið var til tey árini, tað var í 1965, og maðurin í hesi góðu drakt, tað var skaldið Stein bjørn B. Jacobsen, Um tað mundi var hann eisini lærari við Sankta Frants skúla í Havn, og hóast eg ikki Heildarsayninun Tinna og hevði hann ul lærara, gloymi eg aldrin hesa bláu joggingdraktina millum all ar teir grålittu og skróvandi nonnuserkarnar Hansara fyrsta yrkinga savn »Heimkoma«, kom út í 1966. Nakrir av hansara skaldabrødrum um tað mundið, vóru Poul F. Joen sen, Chr. Matras, Hans Dalsgárd, T. N. Djurhuus og Glerfoss, og teir brúktu allir rímið, meistraðu tað hålvg um til deyðis. Men tann 29 ára gamli sandvíksingurin var ikki við á rím-liðinum Sum Regin Dahl og Líggjas í Bø og Gurið Helmsdal, leitaði hann aðrar leiðir hvat formi og myndamáli við víkti. »Stjørnur á tróður hvålv, endaði hann yrking ina >Sól og grigva«. Bílæt- ið var orginalt, men hóast tað, so høvdu bæði Gutt- íðindablaðið 21 - Tú skalt vera kletturin aftanfyri orðini Á hátíðarhaldinum í Norðurlandahúsinum, helt Jóanes Nielsen, rithøvundi róðu fyri fóðingardagsbarninum, sum vit prenta her ormur í Múla og Nólsoyar Páll kunna nikka samty kkj andi til bílætið Nýtti haikuformin Tvey ár seinni. tá savnið Fræ< kom út, hålær tann fsroyski lesaraskann tí sandvíksingurin vágaði sær at draga tann japanska harku formin inn í førøyskan skaldskap. Er maduri svakur heldur hanr okkum fyri tað turra spott spurdi lesarin í rámasta álv ara. At Steinbjørn í veru leikanum var djarvur og vidskygdur bókmentaliga tað fekk lesarin eyguni upp fyri í 1972. Tá góvu fød ingardagsbarnið og Heðin M. Klein út antologiina »Flytifuglur«, og fyri okk um blaðungu var antologun ein holl innføring inn í mo dernaðan skaldskap Tað er eitt annað sum eg í hesum sambandinum sum eg eisini vil nýta høvid at leggja áherðslu á, og tað er tann serliga ekstremistar asan sum vit hava í Føroy um. Fyri at:lýsa hetta fyri ella brigdi, um eg kann brúka tað orðið, so lat meg neva nøkur nøvn Ein av ekstremistunum er listarmålarin Ingålvur av Reyni, í 60'årunum hendi okkurt við hansara málning um, og hóast eg ikki kann prógva tað, so giti eg at tor an er sligin niður í hann, tí hann var ikki longur sun aðrir féroyskir listamålarar Sunnudagsskúla- lærarin í Ebenezer Tað var sum málaði hann út sólarinnar varma og kulda mánans, sum drap hann pensulin niður í tað til farið har sjónirnar hava sítt upphav, bæði tær sváru men eisini hinar lukkuligu og stórslignu, og við ógv usligum strokum, opnaði hann ein heim ið púrasta tók fólk av fótum. Hetta gjørdi ein sunnudagsskúlalærari úr Ebenezer, maðurin sum hverjar páskir í nógv ár sang teir yndisligu passiu sálmarnir hjá Hallgrími Pjeturson í útvarpinum Ein annar ekstremistur var Knút Petersen, kanska betur kendur sum lítli Knút Hann livdi eitt av hesum lívum, sum eins og hver við 100 prosents vissu stem doyr av. Men tað sum hann lat okkum uppá gott og ónt er langtsíðani komið inn í Havnar motologuna Djóni í Geil var eisim ekstremistur. Hugst tykkum at fara undir at planta havar í einum træleysum býi. Tað er ein líka ørandi tank mur Háskúlastjórin í joggingdrakt Og uppí ættartalvuna hjá hesi rasu, vil eg knýta navn ið á manninum sum í 1970 tók við starvihum sum há skúlastjóri. Eitt ynda mið hjá ungum sjarmerum tey árini, tað var nettupp skúlin úti á Frælsinum. Ungir hár ar plagdu at herja innanfyri tað erotiska 12 fjóðringa markið, og at verja stovnin av ungum bygda- og havnar gentum, tað var uppgávan hjá stjóranum. Og tað var ikki bara sum at siga tað Okkurt bonskt og ófantaligt fylgdi okkum fta tey veidukvøldini, og serstak liga um onkur royndi at tálma ella stødga okkum Ein okkara heyði tað tå verandi metið í vektlyftara felagnum »Bragdi« upp á 220 pund yvir høvdn, og hinir smæddust ikki burtur ímillum. Men maðurin í bláu joggingdraktini stødg aði okkum. Ikki vid at lova ilt ella vid at håtta vid løg regluni Tað var ikki hansara stíl- ur. Ja, satt at siga, so veit eg ikki hver hansara stílur yvirhøvur var. Men tað var okkurt við manninum sum spekti okkum. Vit blivu góðir við henda tætta lág- vaksna sandvíksingin Undergrounds- felagskapurin Saman við D. P. Danielsen, Kjartan Hoydal, Aksel Skovbo, Heðin M. Klein, og nógvum ødrum góðum fólki. var Steinbjørn við at mynda Fólkafylkingina móti EEC. Men ein prakt ískur trupulletki hjá øllun t ØR T Í m stað at fundast í. Yvirhøvur t Í k i ta 4 Í Ik k r nog høgt Og tað kkur hava haft í Føroyum. At hetta hevur verið við til at flutt Háskúlan aftur til sínar undergroundsrøtur, tí 1Vist eg ikki í. Og m.a. hetta eigur at vera lagt afturat 60 ára fødingardegnum Madur at standa aftanfyri ordini Lat meg enda hesa heilsu við eimi lítlari søgu. Ein dagin í 1976, spurdi eg há skúlastjóran um tað ikki hevði ligið fyri hjá honum at hugt uppá nakrar yrkingar sum eg í longri tíð hevði roynt at fingið at sitid. Tað sum eg serliga festi meg við í hansara svari, var at hann spurdi meg, um eg stóð aft- anfyri tað sum eg hevði fest á blað. Ella stutt sagt, um eg var maður fyri míni orð Tað snúði seg serliga um eina yrking sum eg hevði vígt útróðrarmannaverkfall- inum í juni mánað í 1975, og yrkingin endaði við orð- unum >...men dynamitti + uppfunnið< - Ert tú sinnaður at brúka dynamitt, segði hann, tað er tað sum málið snýr seg um Tú kanst ikki brúka stór orð uttan at vera kletturin aft- anfyri tey. Annars kemur ein falskleiki inn í tín skald- skap ið fer at korrumpera alt ið tú ger Eitt sovorðið svar heyði eg ikki væntað at hoyrt frá manninum ið man hava ver- ið ein okkara mest nýskap andi yrkjari, og hugtakandi brag hvers mest d efur mín um tykki var sjónleikurin Skipið frá 375. Men í rakti í plc Tað var [sit klinisk ivr uttanumsnakk tup I i að tit nær Við hesum orðum fari eg "na Rithevundafelagið at ynskja fødingar Wir Jóanes Nielsen