mikudagur 8. oktober 1997síða 2

Randi Jacobsen Blaðfólk: Aki Bertholdsen, Eiríkur Lindenskov, Edvard Joensen Jens Kristian Vang Utgeute). uppaeting eg prent: Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Tosa um folkatings- val í ótíð Oddagrein TAÐ er okkurt ella kanska heldur mangt, sum bendir á, at tað verður fólkatingsvai í ótíð OG tað er heldur ikki so óvanligt, at tað verður skrivað út nýval í Danmark, áðrenn eitt skeið er fullrunnið SÍÐANI Nyrup-stjórnin gjørdi vart vid, at hon fór at leggja uppskot fram, sum skulu skerja nýtsluna, hevur verið gitt, at tað meguliga fór at verða útskrivað nýval EFTIR úttalilsum frå andstøduni um komandi fíggj- arlógaruppskot við teimum ætlaðu skerjingunum, verður nú roknað við fyri vist, at tað verður nýval HETTA kann so gerast veruleiki longu í november í ár tvs. knapt eitt ár, áðrenn skeiðið er útrunnið. HVUSSU ein komandi stjórn fer at síggja út í Danmark eftir eitt nýval er sjálvandi ilt at meta um. Men sjálvandi er meguleiki fyri, at verandi minnilutastjórn heldur fram. Tó er eisini møguleiki fyri, at „miðflokkaeffektin“ frá Noregi ger um seg. Tvs. at flokkar í miðjuni og til hegru skipa eina minnilutastjórn. Men fyri at hetta skal lata seg gera, so mugu teir Radikalu slíta við javn- aðarflokkin. Og tað er hetta, sum ilt er at meta um TAÐ vilja altid vera ymsar metingar um, hvørvitt eitt fólkatingsval hevur nakra ávirkan á støduna her í Før- oyum ella á viðurskiftini millum Føroyar og Danmark VIT teljast millum teirra, sum eru stak 6nøgd við poli- tikkin, sum danska stjórnin hevur rikið mótvegis Før- oyum, og tað er okkara hugsan, at Nyrup hevur ikki roynst nakar Føroyavinur. Avgerðin ikki at taka av innbjóðing at vitja her og tegn Nyrups um somu inn- bjóðing síðani er ikki við til at økja um álitið á danska forsætisráðharran. At Nyrup gjørdi av at avlýsa vitj- anina á sinni er so eitt. Men var hann ein maður, so hevði hann síðani tað havt tíkið stig til at koma til Føroyar fyri á tann hátt at tosa út um tingini HVOR enn sítur við valdið í Danmark, so eigur við- komandi at royna at hava góð viðurskifti til Føroyar og Grønland, soleingi hesi oyggjasamfelegini eru part- ur av ríkinum. TEIR borgarligu í Føroyum fara skeivir, um teir hugsa, at bara vit fáa Nyrup vekk, og eina borgarliga stjórn ístaðin, so verður stødan ein onnur. Uffe Ellemann hevur verið júst líka so stívrendur móti Føroyum í sínum úttalilsum sum aðrir, so her er einki gott í væntu. Tað vit seta okkara álit til er, at aðrir politikarar í danska javnaðarflokkinum so sum fólkatingsins formaður Er- ling Olsen, fáa størri vald í flokkinum. Við slíkum monnum á odda í flokkinum hevði borið til at bøtt um tað, sum er niðurbrotið av núverandi leiðsluni í flokk- inum. Erling Olsen og aðrir danskir javnaðarmenn skilja og eru fullgreiðir yvir, at tann stívrenda og kalliga stødan, sum leidslan í flokkinum hevur vist foroyingum í 90-unum, hevur bert givið bakslag. Og kann nú loks- ins vera tann boomerangin, sum fær stjórnina at falla VIT seta tí við eitt komandi val okkara álit á tær fram- skygdu og skilagóðu kreftir í danska javnaðarflokk- inum, sum kunnu vera við til at venda skeivu gongdini umframt teir politikarar í oðrum flokkum, sum - íkki fyri sína egnu politisku skyld - men tí tað tænir viður- skiftunum millum londini bæði - vilja handfara foroy- ingar á ein meira sømiligan hátt enn leiðslan í javnad - arflokkinum. Ein foroyskur javnaðarmaður á danatingi vil so eisini vera ein garantur fyri, at trýst verður lagdur á floksfelagarnar har. TAÐ tænir ongum endamáli at kappa á stokkinum, tí vit hava við eina politiska leiðslu at gera, sum ikki vil síggja veruleikan í eyguni. Vit mugu aftur og aftur brúka okkara kreftir og góð fólk í Danmark til at sannføra eina komandi leiðslu á Christiansborg um, hvat tænir framtíðar samstarvinum millum Føroyar og Danmark best. Komandi tíð verður avgerandi . . Sosialurin Viðmerking Ov gamal at | Undirritaði telist millum tey, sum eru fegin um og meta høgt tað arbeiði, sum målnevndin ger millum år og dag. Faldarin Orðafar kemur væl við, og tað sama ger stutti tåtturin í Utvarpin- um hvønn gerandismorgun å vetri. Ju, mangan kennist tað, ið kemur frå Målnevnd- ini sum ein viti og vegvís- ari í hesi mangan myrku oyðimarkargongd millum føllini og kynini. Vit eru mong, sum eru komin í rasshaft av avleiðingunum av hvørjumfall-ismuni, ið stakk seg upp her á landi fyri 25-30 árum síðan. So líðandi bleiv tað soleiðis, at alt skuldi sigast og skrivast í hvørjumfalli. Tey navnorð, sum plagdu enda við -ina, skuldu nú enda við -ini Brátt bleiv alt ein peruvell- ingur millum hvønnfall og hvørjumfall. Vavsturin mill- um føllint hevur breitt seg víða um, ikki minst í fjøl- miðlaverðini, men eisini milllum lærarar á snøgt sagt øllum skúlum í landinum er hesin trupulleiki at finna Og stórt betur stendur ikki til, tá tað snýr seg um kyn- ini. Annað hvert orð, sum vit hava hildið verið hvørki- kyn, verður nú avdúkað sum antin kall- ella kvenn- kyn. Hesir og eitt ótal av ðrum trupulleikum so sum nær orð skulu samanskriv- ast og nær tey ikki skulu tað o.m.a. stinga seg støðugt upp hjá nógvum okkara, ið skriva dagliga Tá neyðin hevur verið stór, hevur ein ringt til per- sónar við innlit í mållæru og/ella málnýtslu, og onkur vanlukka er fyribyrgd á tann hátt, men neyvan er hetta gongda leiðin, um ein ætlar sær at teljast millum tey,“ sum skriva rætt føroyskt og duga at málbera seg. Spurn- ingurin er so, hvussu fólk um miðjan aldur kunnu ogna sær nevnda førleika Sum sagt eru Ordafar og tátturin vetrarmorgnar i Ut- varpinum góð hjálp í hesum sambandi. Ætlar tú tær hin- vegin at fáa viðkomandi undirvising, eru møguleik- arnir skerdir. Her verður hugsad um ta undirvising i føroyskum, sum Fróðskap- arsetrið hevur fyriskipað við hepnari hond í fleir år Hesa undirvísing hevur set- ursleiðslan valt at niður- leggja, meðan undirvísing- in í enskum máli stendur við. Við hesum hevur set- ursleiðslan boðað frá, at hon heldur tað vera av størri týdningi, at ríkmansfrúur, pensionistar og ágrýtin starvsfólk skulu fáa møgu- leikan at tosa annað enn fingra- og kropsmál mót- vegis útlendingum, og geva ágrýtnum starvsfólkum loyvi til at droyma seg inn longur inn í oljuhimmalin Setursleiðslan tykist ikki hava ampa av, at so ómeta- liga nógvir føroyingar eru við skerdan lut, tá tað snýr seg um at skriva rætt og málbera seg — á føroyskum Ella er aldursmark ásett fyri, nær ein kann læra seg før- oyskt? Eg skal ikki síga eitt ein- asta ilt orð um, at Fróðskap- arsetrið bjóðar føroyingum at læra seg enskt mál, men eg haldi tað vera burturvid, um undirvísingin í enskum vinnur á teirri í féroyskum, um tíð og pengar bert eru til ta einu lærugreinina. Eg loyvi mær ti vid hesum at heita å setursleidsluna um æra føroyskt rer at taka upp aftur nevndu undirvising í føroyskum Skal ikki í hesum viðfangi nema við leiklutin hjá fólka- skúlanum í sambandi við førleikan hjá fólki í at skriva og tosa féroyskt, men átti hesin at verið bæði við- gjørdur og endavendur fleiri ferðir. Tilboðið um undir- vísing í føroyskum í kvøld- skúlunum skal heldur ikki verða nidurgjørt á nakran hátt, tí tað er so avgjørt kær- komið og viðkoandi, men eg síggi tilboðið hjá setrin- um sum eitt stig longur fram á leið Og eg havi í sama við- fangi hug at ávara seturs- leiðsluna ímóti ikki at lata seg lokka í ov stóran mun av litríkum vónum og ofta sveimandi fyrigyklingum um m.a. olju- og ferða- vinnu. Sjálvsagt skulu nevndu vinnugreinir eins og aðrar hava bestu fyritreytir, og sjálvsagt skal Fróðskap- arsetrið hjálpa til, har tað kann, men Fróðskaparsetr- ið eigur ikki at renna á leist- um eftir kapitalinum og gloyma sínar fremstu upp- gávur. Sum m.a. eiga at vera at læra føroyingar gott før- oyskt mál Tónin í orðafari Oman fyri havi eg víst á m.a. Orðafar sum ein glotta í myrkrinum, sum eitt hent amboð til bæði skrift og talu. Faldarin nr. 46/1997 kom við postinum herfyri, og varð hann eins og undan farnu lisin við áhuga. Tað er væl soleiðis, at tað ikki eru tey somu (tann sami persónurin), sum skrivar Orðafar, tí tónin í tí skriv- aða (ella skrivihåtturin) er ikki tann sami hvgrjaferð Faldarin nummar 46 líkist ikki fleiri av teimum, sum eru komnir undan honum, tí tónalagið í hesum faldara er ikki sørt forhånisligt Ymist, sum fólk vanliga siga ella skriva, verður skýrt tiltikid ófaroyskt, so sketvt, sum tað kann vera, deyd- ligt, leiðiligt, at tað kundi verið sagt ella skrivað bæði styttri og greiðari, vit verða átalað fyri at herma eftir út- lendskum, orðafelli tykjast lofnad, okkurt er heldur enn ikki lagið 0.a.s. Målnevndin eigur at geva ráð og vísa á gongda leið, og ikki at til- látursgera fólk og kanska eisini ræða tey frá at skriva. A fyrstu síðu í nevnda fald- ara verður í stuttum greitt frá, at norðurlendsku mál- neyndirnar skulu halda fund í Føroyum, og at tað nú, meðan >altjóðan< og »heimskringing« troðka javnt og samt á, ræður um seming og åralag. Eg haldi at tit eisini áttu sýnt okkum vanligu eins fagnandi sam- starvsáhuga Finnur Helmsdal tjóðveldismaður Fekk yvir tvær mið. fyri lastina RANDI JACOBSEN Nótabáturin Finnur Fríði hevði eina góða sølu í Hirts- hals gjáramorgunin Hann seldi 270 tons av makreli og fekk fyri lastina 2.150.000 krónur Prísurin fyri makrel hevur sum heild verið góður hjá øllum bátunum, sum hava selt har Størsti makrelurin fer til Japan og hitt fer til nidur sjóðingarvirkið í Sæby, sum keypti lastina hjá Finni Fríða Hetta var seinasti túrur hjá Finni Fríða á hesum sinni eftir makreli. Hinir eru eisini givnir Nú fer Finnur Fríði at fiska sild í Norðurnoregi Hjartaliga takki eg tykkum, sum mintust til mín Í. okt. Kærar heilsanir. Patsy rs