hósdagur 9. oktober 1997síða 25

Týðandi avgerðir fyri framtíð Foroya Oddagrein Marknatrætan við Bretland kann fáa ålvarsligar stinga fyri leiting á landgrunninum. Fara feroyskir myndugleikar at útseta eina komandi útbjóðing, tí eingin loysn er funnin á marknaósemjuni, kann tað gera, at fleiri av oljufeløgunum, sum í dag eru sinnað at gera iløgur her, fara at taka seg aftur og heldur brúka pengarnar aðrastaðni. Felegini, sum hava brúkt nógvar pengar uppá at keypa seismikk, fáa ikki brúkt hetta tilfariðverður útbjóðing at bíða í drúgva tíð. Tað vilja tó vera oljufeløg, sum ikki fara at taka seg aftur hvat enn hendir við marknasamráðingunum ella um ein lisensrunda skuldi verið útsett nakað Tad er stórur spenningur millum oljufeløg um hvat fer at henda bæði við marki, lóggávu, útbjóðing og treytum. Vit kunnu rokna við, at tað vera fleiri oljufeløg, sum als ikki fara at bjóða í eini førovskari lisensrundu, um ikki Hvíta ekið er við, men tað fara at vera fleiri oljufeløg og samtøk, sum ikki sleppa Feroyum, líkamikið um semja er gjørd um markið ella um lisensrundan verður nakað útsett. Afturfyri rokna tey so við at kunna standa betri í eini komandi útbjóðing Tað ljóðar , at oljulóggávan verður løgd fyri tingið skjótt Spurningurin er, nær ein lóggáva verður samtykt, og nær reglur og treytir til eina fyrstu útbjóðing verða gjerd. Stóri spurningurin í hesum, ið meguliga beinleiðis ella óbeinleiðis er við til at seinka eina komandi útbjóðing, er ósemjan við bretar. Spurningurin er so aftur, hver parturin - feroyingar ella bretar - hevur mest skund at fáa loyst marknatrætuna Tað veldst sjálvandi um við hverjum brillum tú sær hetta Eina løtu kann tað síggja út til, at tað eru førovingar, sum hava mest skund, tí førovingar hava ikki ráð til at útseta eina komandi útbjóðing. Hetta vita bretar, sum tí vilja lora eitt indur út fyri harvið at fáa foroyingar á gloypa agninum. Teir halda seg vita, at feroyingar eru noyddir at skunda undir a loysn, so tað slepst í gongd við leiting á føroyskum oki í kanst so eisini velja at síggja hetta á tann hátt, at tað eru urin er hverjum tu skal trúgva. Tað er neyvan nakar at Bretland fer ikki uttan víðari at geva nakað frá sær kann vera um so stórar upphæddir etismenn førovingum eki, sum seinni "va olju og gass, so verður hetta at minna rðsjónum, tá mark varð ásett í skundi tað, sum hendi í Norðsjónum millum skjótt 30 árum síðani, tá markið varð Tá góðtóku bretar norska ynskið ella jumark. Og hetta mark varð sett uttan hjálp og kom at liggja væl nærri Bretlandi enn a vildi verið, um hon varð ásett í dag. Men vussu og ikki so eru teir bretsku embætismenninir, sum góðtóku norsku „miðlinju“-krevini á sinni, alt annað enn keisarans vinir í Bretlandi í dag. Stødan er nevniliga tann, at fleiri av teimum seinastu stóru oljufundunum so sum Strat- ford, eru fyri stóran part á norskum oki bretskir er Soleidis sum Sosialurin hevur skilt støduna eftir at hava tosað við embætisfólk í Bretlandi, so ríður miðlinjumarkið við Noreg embætisfólkum sum ein marra, og teir, sum í dag standa fyri nráðingunum, vilja ikki gera somu mistøk sum teirra und- menn gjørdu tað í 60-unum. Við eðrum orðum hevur semj- n við Noreg um miðlinju verið Bretlandi ein lærupeningur, g ti vilja bretar ikki gera eina semju við føroyingar sum líkist henni við norðmenn á sinni. Hvat nú um tað vísir seg, at tær ljugoymslurnar - um tær eru til um hesar leiðir - liggja t vestan fyri tí miðlinju, sum í dag er fiskimark hava i kid Norðsjóvarloysnina 30 år frammanundan frå sær rættin til stórt rikidømi, hesaferð á Atlants tið talar fyri, at bretar ikki hava skund at fáa eina førovingar, er, at nógv nýggj eki eru boðin út og verða boðin út í bretskum eki. Eitt nú hevur Bretland lesignera part av Hvíta ekinum, latið dyrnar upp til m oljuvinnan fegin vil hava hendur á. Ut frá hesum ðursteðu, at bretar hava als ongan skund 1 við feroyingar um markið. Taktikkurin t fáa tað at síggja út sum, at teir hava kanum hava teir góða tíð. Ein kann spyrja, bretsku stjórnini væl, tá oljufelog „leggja ovskar myndugleikar at fáa eina semju við bretar kid, tí uttan hana verður ein føroysk útbjóðing ikki so verd t frá hesum kann ein gera ta niðurstøðu, at tað ngar, sum sita við svartaperi. Bretar vita hvussu mikið tað er fyri feroyingar at varðveita áhugan hjá | tess mugu føroyingar helst eisini bjóða oki eru partur av ósemjuni við Bretland. Tvs. at ørovingar í sambandi við leiting, kann koma vingar verða noyddir at slaka fyri at fáa eina tland. iey eki, sum vit tá missa, kunnu seinni 1 : ein endurtøka av „Ekofisk“ syndrominum, ind við at slaka ov skjótt mótvegis Noregi gav sum seinni Skuldi vísa seg at vera millum Norðsjónum Talan er um týðandi av ramtíð, sum okkara politikarar skulu taka 1 kunnu vit ikki seinka eini nátturigar! mugu vit heldur ikki skunda okkum - Søsialurin s r 50 Marita Petersen, tingkvinna, hevur sett lógmanni fyrispurning um javnstóðulógina: Lógarbrot skulu rættast - Vit kunnu ikki góðtaka at lógarbrot ikki verða rættað, sigur Marita Petersen í fyrispurninginum, har hon spyr Edmund Joensen, hvussu neyndirnar eru mannaðar í dag, og hvørjar nevndir, råd v.m. Landsstýrið og stovnar undir Landsstýrinum hava sett, síðani javnstødunevndin kærdi málið til landsstýris- mannaneyndina ? DAGNY JOENSEN Í fyrispurninginum til Ed- mund Joensen, løgmann, viðvíkjandi broti á lógina um javnstóðu millum kvinnur og menn, setir Mar- ita Petersen upp í fýra punktum *Hevur Landsstýrið gjørt nakað fyri at rætta brot á javnstødulégina, sum eru framdar í sjey førum? *Hvussu eru hesar neynd- ir mannaðar í dag? +Hvørjar nevndir, ráð v.m. hevur Landsstýrið sett síðani javnstødunevndin klagaði, og hver situr í hes um nevndum í dag? +Hvørjar mannagongdir nýtir Landsstýrið, tå nevnd- ir i fyrisitingarligum høpi verða settar, so trygd fæst fyri at lógin um javnstødu verður hildin? Seguligt yirlit Tað var javnstødunevndin sum 7. februar 1996 klag aði Landsstýrið til lands stýrismannaneyndina, eftir at Landsstýrið á heysti 1995 heyði valt limir í meira enn 30 nevndir, ráð v.m Javnstødunevndin var av teirri áskoðan, at Landsstýr- ið í fleiri fórum ikki hevði fylgt ásetingini í grein 8. stk. Í í lógini um javnstødu millum kvinnur og menn, sum sigur, at umleið eins nógvar kvinnur og menn skulu verða umboðað í nevndum, ráðum v.m Løgtingid setti kanning- arstjóra at kanna málið, og í september í ár kom frá- greiðingin, har staðfest varð, at Landsstýrið í átta fórum framdi brot á lógina frá 1994, tá tað í 1996 valdi limir í nevndir, ráð v.m., vísir Marita Petersen á í fyrispurninginum Hon greiðir annars frá, at í samband við at málið varð kannað, hevði Landsstýrið greitt kanningarstjóranum frá trupulleikunum, tá neyndirnar skuldu mannast, at „tað var eitt innviklad puslispæl“ har hædd skuldi takast fyri vidurskiftunum millum samgongu og and- stóðu, umframt millum teir ymsu flokkarnar Eisini søgdu Landsstýris menn fyri kanningarstjóra num, at hevuðsprinsippið annars var, at verandi nevndarlimir skuldu halda fram, um teir annars upp- fylla treytirnar.Eisini hevði tað ávirkan á nevndarvalini tá, at nakrar neyndir skuldu takast av. Í teimum førum var sama neynd vald umaft- ur. Haraftrat kom, at skot bráið var stutt at velja tær nógv neyndirnar umaftur Løgid ikki at søkja um undantaksloyvi Marita Petersen sigur í við- merkingunum, at hon skilir væl grundgevingarnar hjá Landsstýrinum, men at tað tykist legið, at Landsstýrið ikki sekti um undan- taksloyvi frá lógini í tem- um fórum, har tað ikki eyd- naðist at seta nevndirnar rætt saman Hóast trupulleikarnar hjá Landsstýrinum eru væl skiljandi, so ber ikki til at góðtaka, at lógarbrotini ikki verða rættað, sigur Marita Petersen i viðmerkingun- um til málið Legmaður hevur ábyrgdina Marita Petersen grundgevur fyri, hví hon sendir fyri Talvkapping i Klaksvík Nú lidkappingin í talvi er vid at koma i gongd aftur hevur talvfelagid í Klaksvík aftur í ár tikið stig til at fáa eina talvkapping í heystfrí tíðini, fyri at telvararnir kunnu fáa betri møguleikar at koma í venjing aftur, áðr enn veturin byrjar. Hetta er tann triðja árliga kappingin í Klaksvík, og tey vóna at kunna gera tað til ein fastan tått, at telvarar kunnu koma norður at hugna sær saman við øðrum telvarum. Von andi fer kappingin at geva eina ábending um, hvørjir telvarar kunnu gera seg galdandi í vetur Kappingin verður telvað vikuskiftini 10.-12. og 17 19. okt., og byrjað verður bæði vikuskiftini kl. 19 friggjakvøld. Síðan verða tvey talv telvað leygardag eitt sunnudag. Hetta spurningin til løgmann, hóast flestu nevndirnar verða settar av einstøku landsstýrismonnunum - Grundin er. at javnstøda millum kynini er ein megin- regla, sum fevnir um flest all målsøki. Av tí at løg- maður er leiðari fyri stjórn- ini, hevur hann ábyrgdina av javnstødupolitikki Landsstyrisins Tað er eisini løgmadur sum skal tryggja. at Lands stýrið ikki fremur lógarbrot, hevur sjálvandi við sær, at telvararnir eru noyddir at gista, men tað er meira ein fyrimunur heldur enn vansi, tí á henda hátt kemur tann sosiala samveran, sum eisini er ein tydningarmikil partur av talvinum, í hásæti Ætlaniner sum so ikki at skipa fyri privatari innivist, men um menn setast aftur av hesum grundum, kunnu nordoyingar átaka sær at skipa fyri innivisti Kappingin verður fyri skipað sum ein vanlig kapp- ing við tveimum tímum til 40 leikir og hálvum tíma til restina av talvinum. Atta umfør verða, og kappingin verður ratað. Peningavirðis lønir verða latnar til }.—3 Í september í ár kom frágreiðingin frá kanningarstjóranum í javnstóðumálinum, sum staðfesti, at lógarbrot var framt í átta forum. - Tað er løgmaður sum skal tryggja, at Landsstýrið ikki fremur lógarbrot, sigur Marita Petersen m.a. í viðmerkingunum til fyrispurningi til løgmann sigur Marita Petersen í vid merkingunum pláss Telvað verður Í nýggju felagshusunum, ið hevur fingið upplagda navnið >Skákið<. Kapping in er stuðlað av Føroya Banka Tilmelding er á tlf. 57319 (talvfelagið) ella tlf. 57640 (Terji) í seinasta lagi hós dagin 9. okt. Um onkur hevur okkut at spyrja um eru tey hjartaliga vælkomin at ringja og spyrja. Annars er møguleiki hjá øllum at koma at hyggja P Hl