mikudagur 5. november 1997síða 9

Nr. 211 — 5. NOVEMBER 1997 soveFramhald av sidu 8 inga Ikk: minst Miklagarður sum var tað mest kollvelt andi í SMS Í Miklagarði var veruút þ 4 tørri nn i ru " ið í Før sum Ov tan iva hava vit ið } u hildið prisleg niðr | í inum rimihgum stødt | ið er einki af ivast harð kapping kemur for rúkarunum til góðar. | t havt serstak ran tvuonmne ta hava ' Eitt upplivilsi at fara til handils ie hví skal tað ikki vera tt upplivílsia í fara til tandils. Hvi skal tað bara vera nakað, sum skal fáast frá hondint Hans Mortensen sigur, at tað vísir seg allastaðni, at har mentanarlív tekur seg upp, er handilsliv framman undan. Har handilslív er. er ein mentan. Men tað er ngantíð øvugt. Handilslís er em tortreyt fyri mentan Ikk: øvugt SMS hevur av og á eisini skipað fyri ymsum tiltøkun og tit hava eisini skipa fyri tiltóku mat fremja féroyska frameiðslu. Men nú er nak að langt síðani semast Ja, eg haldi, at:í einum handilshúsi. har so nógv fólk hevur sína dagligu gongd. sum í SMS. eiga vit at hava okkurt at bjóða fólk útyvir tað. vit vanliga selja Ti skipa vit av og á fyri mentanarligum tiltókum, ti tað er húsið eisini vælegnað til. Men vit ætla okkum ikki taka kappingina upp við Listaskålan ella Norður landahúsið Tey mentanarligu tiltøk vit skipa fyri, eru av tí meiri fólksliga slagnum Tad er eisini rætt, at vit hava skipað fyri ultøkum fyri føroyskart framleiðslu Vit hava havt føroyskar vikur, og vit hava havt hug skotskappingar Hesi ultøk eru sprottin úr ynskinum at royna at stuðla føroyskari fram leiðslu Hans Mortensen sigur. at hóast tað er langt síðani seinast, roknar hann við, at hesin táttur verður tikin uppaftur komandi ár 50.000 fólk um vikuna Hans Mortensen sigur, at SMS er vælegnað at skipað fyri ultøkum í Hverja viku eru eini 50.000 fólk í SMS Tvs, at hver einasti før- oyingur er inni á gólvinum meiri enn einaferð um vik una Tað mesta, sum hevur verið í SMS uppá eina viku, er 100.000 fólk Tað mesta, sum hevur verið ein dag, er 30.000 fólk Teir smáu handlarnir hverva SMS hevur oftað fingið skyldina fyri at hava beint fyri teimum smáu, hugna- ligu bygdarhandlunum Eg veit nú ikki, um so nógvir handlar eru farnir í Havn. Eg haldi, at tað eru næstan líka nógvir handlar í Havn nú. sum tað vóru iðrenn lað er rætt. at nakrir matvøruhandlar eru farnir Men eg ivist í. um teir smáu handlarnir høvdu ver ið varðverttir. hóast vit ikki komu. Eg rokni við. at kom tiíkk!. heyrði okkurt ant | K k 1 ' hamiisti } f pri á Hal ( nkra aðrastaðr Hans Mortensen heldur vørturimoti at SMS hevur nå við ul at stabiliser Havn na Tad var alt ov trongt Havnini, s kkurt mátti enda Tað heyði verið ein menning. vit ikk: høvdu havt tamarhald á. Byurin hevði ment seg heilt ødrvisi enn hann hevur Men hvussu. er omøguligt at:siga So tað er onki at:taka seg aftur í. at vit tóku undir við, at býráðið fekk skipað viðurskifti við býarætlanini Men hvussu síggja so te næstu 20 árim ut hjá SMS Hev eg nú bara havt eima kúlu at: hugt í. Nei vert ikk: Eg roknm við it fer at ganga sína gongd framyvir. Stillislga og ról B- ga + hvussu so er í nøkur ár Men tekur oljuvinnan cg upp. verður stødan eim heilt onnur. Men fyribils arbeiða vii. sum um ongin olja kemur. Kemur hon, fara vit tå at:taka stóðu til, hvat vit gera. Tí tá fer keypi kraftin uttan iva at økjast Vit fáa ikki bygt meiri afturat, men kanska skulu eðrvísi handlar til Hann sígur. at tey eru bjartskygd. Tíðirnar eru ikki góðar men tað er slætnað undir føl Tó er tað ógvuliga um ráðandi, at vit ikki leypa framav, sum vit øll gjørdu í áttatrárunum. Eisini vit í SMS. Tað hevur ikki bara verið ein dansur á rósum Vit gjørdu t.d. ein ræð uligan brølara at vit fóru undir parkeringsplássið Hann sigur seg ikki minn ast. hvat tað kostaði. men tað var øgiigt. Tað er ein brølari, hann tekur á sínar egnu herðar. Og hann hes ur framvegis ikki hug at ut greinað, hvat tað var, sum gekk galið Men hinvegin: vit hava avgjørt ikki ov nógv parker ingspláss nu, leggur hann afgturat lin slept Hans Mortensen hevur havt aðrar dreymar enn at verða handilsmaður Einaferð droymdi hann um at gera ídnaðarbarónur, við miðdepili inni á Sundi Men sundsdepilin er langtsíðani sleptur með alla Tá ið vit mitt í áttati- árunum vóru til reiðar at fara undir tað fyrsta virkið, fekk býráðið boð um, at inni á Sundi máttu bara goymsl- ur byggjast. Tað var ikki akkurát okkara ætlan, so vit sleptu øllum. Og tað er púra vist, eg geri íkki mein vid tað ætlanina, sigur Hans Mortensen tíðindablaðið --- i Sjónarmið Við postinum nú eir lagin kom bræv frá Feroyahúsinum í Keyp mannahavn. sum segð fr tókum komandi 0. Eitt tiltak er >Vír makking=. Helst ett frálíkt tiltak. sum kant era førovingar, at:annit løvur cr enn vulløl whisky. (»Giive me á On th rocks"! But without double whisky ce''' sum klaksvíking unn segði á vertshúsin um í St. Johns Men les nú hetta gwlla: -Hesu ferð vera Bulvariu ali. Grikkalandi Í VINSØRINI Ur raklandi, Argentina K {4 Ka tf trattit Ein keðiligur I av málsligum prinsipp um. Vanlet er ikki at benda landanøvn. Lond etta ul dømis Amerika Canada, Kina ella Kenya, og sagt verður úr ella í Amerika, í Canada, í Kina, í Kenya Fólk siga: Italia, í Italia ella nahafiskur. Summi hava tó brúkt tann ís lendska formin. Serliga eitt gamalt tjóðveldis blað brúkti tann formin har landanøvn vóru kvennkyn. Tað kom so at:eita Haha, í Haltu ella talufiskur Men teir, sum bjóða til vinsmakking blanda: úr Bulgariu, úr Argentina Men ikki nokk vid tí eitt nytt misfostur sær dagsins ljós: Vin úr Kila. Ja, gitid nú, hvað ani kemur hetta frálíka vin? Nei, ikki er tað ti teir longu hava smakkað sær á. Turra edrúir hava teir í bestu meining tikið konsekvensin av gal skapinum í tí føroyska Heimsatlasinum, sum Skúlabókagrunnurin gav út fyri nøkrum árum síðani. Har royndu teir at innføra emt slag av føroyskar ljóðskrift, so øll landanøvn fingu eitt serføroyskt snið ella stavimáta. »Oføroyskir« bókstavir, sum C, W, og Z og X, blivu koyrdir burtur úr latínska alfa- betinum, og eitt nú landið Chile, har tey brúka latínska alfabetið, skuldi nú skrivast Kili Men Kili verður sostatt kallkyn, og skal bendast sum risi ella mjørki; í orn. Åu yudurafriku indingur i 1 ØTK Kilå < ' før møvn: Bjarni. B H ilskapurt ! silur } n MK Okt, Dal ' kriva ett u upprunatom snøret Hjá ndum. sum brúka tað atinska alfabetið er virhøvur eingin trupul leiki. Reglan er: skrivid leiðis sum vmsu lond mi sjálv gera tað! Barcc lona, Cadiz ella Glas vcow og Newcastle Bæði spamolar og cing ilskmenn royna í dag at skriva Tórshavn. og ikki Thorshavn ella Tors haven. Men í um hava øst seg upp mbætis tørovingar im at danskir menn fyrr skrivadu td Glibre og Andefjord i staðin fyri Glyvrar og Oyndarfjørður. eru nú sjálvir farnir at skemma fremmand nøvn Summi óttast kanska at fólk ikki duga at skyna á, duga at uttala fremmand orð og staða navn. Einaferð hevur cin ljóðbroyun verið virkin ella produkti føroyskum. Ki- og gi eru broytt til tji- og dji eins ke- og ge- eru broytt til tje- og dje-. Tí úttalast fóroysku orðini kikari, kippa, givin, gita keta, ketta, gera og geva soleiðis sum øll úttala he si orð Men henda ljóðbroyt ing er ikki virkin longur Ti fáa nýggj føroysk ella fremmand orð ikki hesa úttalu, td. ki- til tj Men tað vísir seg sum fólk ikki hava nakrar trupulleikar av at skyna ímillum føroysk og fremmand orð ella stadanøvn Summi nøvn ella keli navn úttalast ki- (ikki ti-): Kingo og Kingo sálmar. Kissa, Kisan, Kinna, Kirstin og Ki Stadanøvn ella landa nøvn td: Kina. Kiribati, Kilimanjaro, Kingston. Kigali, Kibæk, Killina- boy, Kilkenny, Kilmar- nock, Kirgisistan, Kirk- wail, Kivik, Kirov, Ki- runa, Kirkenæs, Kiel og í Havn hava vit Kielar- kanalina (Eirik Jalls geta). Onnur ki- orð Kilo, kilometrar, kilo- watt (ikk: kilo vatt kiosk. kitt. kiropraktor kittil. kibbutz, kilt hjá skottum, kinin, kivi frukt. og fínafelagið Kiwanis. Ø vita, at Hetta eru iremmand navn og orð, sum ikki hava nakra ljóðbroyting til tg Er: heldur er nakar ivi um hvussu hesi ke- orð úttalast: Keflavík, Kent Kelso, Kenya. Kerala Kensington, Kentucky Kedron, ella kemi kemilux, ketogan, kemoterapi. keramikk kefir, Kennedy, Kenneth ella bara Ken Kepler og Kipling ella Kenwood radio, keltari. Kelvin keppur. kerubar og ikki at forgloyma kettsjupp Men eisini inni í orðum av fremmandum upp runa verður ke- úttalað uttan ljóðbroyting til tje-: Parkering. lakering etikettir So eru øll ge- orðini generator, genialur generalur, genir, gen etikk, genitiv (hvers fall), ges-dur, getto ella ghetto, gerontologi, gear (ella gir), geodata, geo- grafi, geoseismikkur, geofysikk, geometri, germanari, geysari, geiger-teljari, gelatina, Genova (obs!: italienar- ar siga djenova), Genesaret, Getsemane, Gehenna, Gettysburg. Gera, Gentofte, Gent ella Gilead hadani Jefta kom. Gershwin, Gert, Gerhard, Gertrud og Georg Og gi- ordini, sum ikki úttalast dji- Gideon, Gimme, Gigga. gir ella gear, uppå giss, gips, gittari, gigabyte Giessen, Gibson, Gil- bert, Giffhorn, Girvan, Giddens, Give, Gille- leje, Gislaved og giraff- ur (sjent). Georg er í men utta!ast sun Íremmandorð. Georgia nmant staða statur i USA men kann stgast at hava eima førøyska uttalu Djeordna Tad bøtir einki um trupulleikarnar, sum eru at gera ein sertøroyskan skrivimata, sum eingin forstendur, hvorki í Førovum ella aðra staðni. Skuldi eg skriva bræv ul Ola Norman í Geilo og adresserað tað til Jeylu? Einaferð var ein Chile-nevnd i Før vum, sum royndi at upplýsa um støduna í Chile, har tann demo kratiskt valdi forsetin Salvador Allende varð myrdur av afturhalds kreftum. Nevndin virk aði fint, sjálvt um teir skrivadu Chile, sum tað skrivast í sponskum sum er tað almenna málið har Cubanska kollvelting arhetjan Che Guevara føddur og uppvaksin í Argentina, er nú komin aftur til Cuba og er jarð aður har. Ongin ivast í hvussu navn hansara úttalast. Men skuldi konsekvensur verið í galskapinum. so ikki bert fremmand landa nøvn hava eina serliga rættskriving, men øll fremmand nøvn, so fingu vit kanska mannin at eita Ki Gevari. Ikki Ke, tí -e er ein ófaroysk ending. Og ikki Gevara, tí -a er ein kvennkyns- ending Latið Che eita Che, og latið Chile framvegis eita Chile. Til jólar fari eg kanska at keypa mær eina fløsku av góðum chilenskum víni. Og tykkum, sum fara at smakka vínið í Føroya- húsinum tann 15. no- vember, ynski eg eitt gott kveld. Men latið bilin standa heima Vinarliga, Rolf Guttesen I. november 1997 Lesarabrøv og líknandi tilfar, ið verður sent okkum, skal hava avsendara, t.v.s. navn, adressu og telefonnr. Blaðstjórin skal vita, hver skrivað hevur eisini um brøv ynskjast dulnevnd í blaðið Vit kunnu annars ikki geva tykkum, ið skriva, vissu fyri, at lesarabrøv viðmerkingar od. koma í blaðið sama dag, sum tað er móttikið. Tað veldst um tøka setiorku og pláss Blaðstjórin