fríggjadagur 21. november 1997síða 11

Nr. 223 — 21. NOVEMBER 1997 tíðindablaðið 11 Olaf Olsen ivingarsamur: Tad nyttar ikki bara at hugsa um, hvussu nógv- ar pengar vit kunnu vinda burt- urúr oljuvinnuni. Forkoma vit nátt- úruni og tí góða í føroysku mentan- ini, er onki vunn- ið. Men skulu vit hinvegin hava nakað burturúr, er neyðugt at sleppa øvund- sjúkuni og spjað- ingarlyndinum og samstarva, tí hvórt sær megnar føroyskt vinnulív onki Ak! BERTHOLDSEN Tað er alt avgerdandi, at vit lita rundanum okkum og hyggja eftir, hverjar góð ar royndir grannar okkara hava gjørt, og, hverji mis- tøk teir hava gjørt. Vit hava allar fortreytir at fáa nakað gott burturúr oljuvinnuni, tí aðrir hava gjørt royndirnar - og mistøkini- fyri okk- um: Nú Føroya Løgting í dag fer undir tað kanska týdn- ingarmesta orðaskifuð í mong á - orðaskiftið um olj- ulógina - hava vit spurt ein gamlan rev, báði í føroysk- um vinnulivi, og føroyskum politikki, Olaf Olsen á Glyvrum, hvat hann held ur, at vit avgjørt eiga at leggja dent á, og, hvussu vit avgjørt ikki eiga gera, skal oljuvinnan blíva eitt væl- signilsi fyri land og fólk, ístaðin fyri at enda við at forkoma okkum samfelags liga, vinnuliga og mentan arliga Olaf Olsen heldur, at bera vit okkum rætt at, hava vit allar fortreytir fyri at koma styrkt burturúr eim møgu lhigari oljuvinnu Kunnu styrkja fiski- vinnuna Ikki minst hevur fiski vinnan møgulerkan at koma styrkt burturúr eini møgu ligari oljuvinnu Men tað krevur, at:vit føra ein miðvísan politikk og hyggja eftir, hvussu onn ur hava borið seg at Olaf Olsen er ikki samdur við teimum sum eru sann førd um, at oljuvinnan fer at beina fyri fiskivinnu”i, tí hon verður ikki kapping arfør í lønum Men vandin er ovurhonds stórur, føra vit íkki ein mið vísan politikk Báði Noreg og Dan mark hava varðveitt, og styrkt, fiskivinnuna hesi år ini, tey hava havt oljuna Sjálvandi hevur tað eisini havt sína ávirkan, og broytt bygnaðin í fiskivinnuni, at fiskimarkið varð flutt út á 200 fjórðingar samstundis Hinvegin er fiskivinnan í Bretlandi minkað. Men tað er hon eisini í Týsklandi, og ødrum londum, sum ikki hava havt olju Pengarnar í stuðulsgrunn Serliga hugtikin er Olaf Olsen av gongdini í Het landi Hetland er eitt land, sum líkist Føroyum, eitt lít ið oyggjaland, sum livdi mest av fiskivinnu Aðrenn oljuvinnuna, høvdu teir ein Ogvuliga til- afturskomnan — fiskiflota, nógv vánaligari enn tann føroyska, og teir høvdu at kalla ongan fiskiídnað Í dag hava teir endur nýggja fiskiflotan til at ver a nógv frammaligari enn tann føroyska, og teir hava harafturat bygt upp ein rætt- iliga nýmótans fiskiidnad Olaf Olsen sigur, at het- lendingar hava sett olju- pengar í grunn, sum hevur stuðlað fiskivinnuni í stór- um, og hann eigur ein stóran part í æruni av, at tað hevur eydnast teimum at byggja fiskivinnuna upp Og tað heldur hann eisini Olaf Olsen, mest kendur frá fiskivinnuni, hevur her fingið fatur á einum weir i, ikki einum trolweiri men einum seismikkweiri Spurningurin er, um hesin fer at troka trolweiurin heilkt burtur Olaf Olsen heldur, at vit hava allar fortreytir at faa nog skilagott burturúr møgu ligum oljuinntókum eisini eigur at verða gjørt í Feroyum Ikki sum rakstrarstuðul men sum fløgustudul, tí tað visir seg at vera skjótt at missa tamarhaldið á rakstr arstuðuli Hinvegin verður fløgu- stuðul nógv brúktur aðra- staðni, so tað er lættari at forsvara fyri umheiminum at lata stuðul tann vegin At hetlendingar so ann ars halda seg hava fingið ov líuð burturúr oljuvinnuni, er ein onnur sega, og hevur helst samband við, at teir eru í nógv tættari knýttir at Onglandi, enn vit eru at Danmark Ikki bera okkum býtt at Olaf Olsen sigur, at vit hava allar fortreytir fyri at fáa sum mest burturúr møg- uligum oljuinntøkum — Tað skuldi verið óneyð- ugt at alt bleiv forkomið Tað skuldi eisini verið óneyðugt hjá okkum at verðið noydd at trilva okk- um fram. Hetlendingar og onnur, hava gjørt royndirnar fyri okkum — Tað mest umráðandi av øllum er, at vit hyggja eftir, hverjar royndir, onnur hava gjørt, so vit ikki bara koyra ahead, fram eftir fummum Hinvegin heldur Olaf Ol- sen, at vit tíverri altíð hava havt lyndi til endirtaka mis- tøkini hjá ødrum - Tað vísir seg at vera trupult hjá okkum at læra, so eg veit ikki, leggur hann afturat Meiri fongd við øvund- sjúku Olaf Olsen heldur, at tað, sum liggur nærmast hjá før- oyingum at fáa nakað burt- urúr oljuvinnuni, er at sigla við oljuskipum, útgerðar skipum og „stand by skip um Men harmiligt er tað, at vit ikki klára at standa fyri nøkrum sjålvir. Kanska er tað av penganeyð. Men hví selja okkara skip til holl endsk reidari- og so manna tey aftur vid føroyingum, sum vit hava nógv dómi um seinastu tíðina Olaf Olsen sigur, at tað vísir seg, at føroyingar kunnu brúkast allastaðni, eisini í góðum størvum Og vit duga eisini ganga undan og byggja upp Vit hava bygt trolara- flotan í Grønlandi upp — Vit lærdu norðmenn at fiska við troli. Vit hava staðið á odda fyri kanadiska rækjutrolaraflotanum og vit = vóru høvudsmenn i vanska nótafiskiskapinum - Og vit eiga enntá ein stóran leiklut í endur- reisingini = av russiska flotanum - Men hetta er alt uttan- lands. Og hóast vit standa okkum í fremstu rød uttan- lands, knípur at finna stevið herheima — Í Føroyum duga føroy- ingar ikki at samstarva. Eg veit ikki hví. Kanska er frágreiðingin tann einfalda, at landið er so lítið — Men vita skulu vit, at oljuvinnan er so stórt mál, at hon krevur, at allir før- oyingar, sum kunnu vera í henni, arbeiða saman. — Men tað trúgvi eg innast inni ikki reiðiliga uppá, fer at eydnast okkum. Tí tað plaga vit ikki, sigur Olaf Olsen. Hann sigur, at hann veit ikki um tað er tað, at før- oyingar eru so illgrunasamir ímóti hverjum ødrum. Hann vil heldur ikki at síga, at vit eru øvundsjåkari enn onnur følkasløg Men tad skerst ikki burtur, at eitt líuð samfelag er meiri fongt vid øvund- sjúku, enn eitt stórt sam- felag Men hinvegin: Táið vit vita tað, átti tað at:eisini at borið til at mótvirka tí, legg ur hann afturat Olaf Olsen, sigur at vit koma sjálvandi ikki at eiga oljufelag sjálvir Men vit kunnu verða millumleiðarar Men tað er einki at ivast í, at tað ber til at standa fyri í ymsum vinnum, sum hanga uppii oljuvinnuni T.d. í stand by“ vinnuni og útgerðarvinnuni Somuleiðis er tað upplagt, at tænastuvinnan á landi er á føroyskum hondum Men her er tað so, at vit renna okkum í tað eyð- kendu Feroyasjúkuna, sum er spjaðingarlyndi, heldur enn samanhald. Oljuvinnan er so um- fatandi, at:tað førir ikki til nakad sum helst, um hvør Hanus og Janus roynir at troka seg og sini framat — Kunnu fyritskurnar ikki finna saman i samtøk, og bjóða seg fram í felag, koma vit orípa leið í oljuvinnuni Tá fer ongin eyga á okk- um í oljulandslagnum, og vit skulu slett ikki gera okk- um vónir um at gera okk- um galdandi í føroysku oljuvinnuni, og enn minni skulu vit gera okkum vónir um at byggja upp eina vinn- u, sum kann gera seg gald- andi uttanlands. — Fyri at taka tvey tilvild- arligt dómi, er tað neyðugt at fleiri smiðjur, ella fleiri elektronikkmekanikarar, taka seg sama í eitt stórt samtak og bjóða seg fram í felag, heldur Olaf Olsen Ikki bara hugsa um Olaf Olsen heldur, at í ávís- an mun kunnu politikarar seta = oljulógina soleiðis saman, at hon er so góð fyri Føroyar, sum gjørligt. Og tad gera teir vid m.a at gera eina oljulóg, sum tryggjar, at vit fáa sum mest burturúr oljuvinnuni Men mugu ikki bara hugsa um pengar. Tí olju lógin má eisini tryggja, at alt tað góða, vit hava, ikki fer fyri skeyti Olaf Olsen sigur, at hann hugsar um fiskivinnuna, sum helst skal yvirliva oiju vinnuna Men hann hugsar eisini um tað góða i føroysku mentanini Vit mugu bera so i bandi, at tað góða í føroysk ari mentan fer fyri bakka Verður nøkur oljuvinna av týdningi í Feroyum, verður trýstið á okkara mentan øgiligt Tey fólk, sum koma higar at arbeiða stutta tíð í oljuvinnuni, vilja uttan iva helst liva í Føroyum, sum tey eru von at liva heima — Og tað vildi verið 6- heppið at gjørt Føroyar til eina stóra spælihøll, ella eitt stórt kasino hjá útlending- um við einum náttarlívi, vit ikki eru von við Olaf Olsen sigur, at hetta hevur ikki beinleiðis nakað við oljulógina at gera. Men tað vera avleiðingarnar av henni, um vit geva teimum, sum higar koma, so leysar teymar, at teir halda, at teir kunnu liva og láta, sum teimum lystir. Kolan ov lítil Sjálvur stóð Olaf Olsen á sinni á odda fyri einum litl- um oljufelag, sum skipafel- agið stovnaði fyri nógvum árum síðani undir tí frálíka, sniðfundiga oljunavninum „Kolan“. Men tað felagið er ikki virkið longur, og ongar ætlanir eru um at blása lív í tað aftur, sigur Olaf Olsen Hann heldur, at tað er ov lítið at gera seg galdandi Hinvegin heldur hann, at Føroya Oljuidnadur kundi verið eitt hóskandi útgangs- stødi til at samla og sam- skipa åhugamålini at gjørt eitt felag burturúr.