mikudagur 26. november 1997síða 6

tíðindablaðið Solja I Ulavsstovu, SKrIVSIOVUSIJOrt I Qrónlendsku iandsumstkingInt: Ein nyggj tid er byrjað i Grønlandi styrkt medvitid hjå unga grønlendska ættar- liðnum, at heimastýrisskipanin varð sett í gildi. Tað hevur m.a. fingið erønlendingar at kenna sítt egna virði, held- stovustjórin, sum seinastu niggju árini hevur eyg- ( menningina Í grøntendska samfelagnum =P kk 4 t hk k så 5. Av teimun bar vardeild » Olavsst u eru búgvin løgfrødingur g starvadist eftir lokna út búgving sum stjórnarskriv ari í Føroya Banka í nøkur år, áðrenn hon í 1988 fór til Grønlands at arbeiða Hon er gift við Niels Pet ersen, sum er grønlendingur pg tey eiga tvey børn. Fam býr í Nuuk Sólja og maðurin hittust í |eypmannahavn, har hon las løgfrødi og hann gekk á filmslistaskulan Politikarar og umsitingarlig mái Spurd hvussu arbeiðs- um- stødurnar eru í grønlendsku ur Sólja, at ja seg ikki út í um sitingarmál. Teir duga betur enn føroyingar at skilja polttik simi viður sum Jonathan Motz feldt, landsstyrisformadur ur stóran dent á Hann r verið við fri janini lingar fin 1979, tå grøni gu hermastyri Sålja i Olavsst rsum er Kom in so langt i embætismanna verkinum. Hon sigur sjálv at tað fyri ein part er hepni vu er cin asti føroyvin men eisini, at tað snýr seg um at verða á rætta stað til rætta tíð Tá eg var utnevnd skriv stovustjóri, ringdi ein før yskur løgfrødingur, sum starvast í grønlendska em I Nuuk búgva 14000 fólk men tað er ikki so langt un at fara sum í Havn Sjálvandi er talan um tvær ógvuliga ymiskar mentanir, eins og málið eis ini er so nógv ødrvisi enn okkara. Eg skilji ikki grøn lendskt, men tað er eingin trupulleiki. Øll tosa danskt Um arbeiðið, sigur Sólja í Olavsstovu, at tað er áhugavert og spennandi Heimastýrislógin er so ung og tí er arbeiðið ein prosess sum er í síni byrjan Vit hava ómetalga nógv at gera, og eingin dagur lík ist. Tað eru ikki stundir til Orðaskifti um mál og mentan líkist okkara Grønlandi, síðan he styr ið varð sett á stovn. Fólkið er farið at leita eftir sínum samleika ella identiteti. H« ast tey ikki eru tjóðskapar sinnað á sama hátt sum før oyingar, so verður nógv gjørt, fyri at varðveita grøn lendskt mál og mentan Eitt nú líkist orðaskiftið um málið nógv tí féroyska men hetta er alt ógvuliga nýliga íkomið Fyri ári síðan var ein 6poliusk fólkafylking fyri loysn'ng stovnað, sigur Sól ja i Olavsstovu Nógvar åbøtur skulu tó gerast, áðrenn grønlendska samfelagið kemur á hædd Sólja í Olavsstovu, skrivstovustjóri í grønlendsku landsum stlingint við t.d. okkara Eitt nú tosa ikki allir grønlendingar sítt móður mál. Tað kom av, at danska stjórnin í sekstiárunum kravdi, at allir grønlending- ar skuldu tosa danskt. I skúlunum vóru bert dansk ir lærarar, og øll undirvísing fór fram á donskum máli Í teirri tíðini var tað tí „fint“ at tosa danskt. Tað hevði við sær, at nógv grøn iendsk børn als ikki lærdu at tosa grønlendskt. Teir hava verið noyddir at finna seg í nógvum frá danskar! síðu, sigur Sólja Hon heldur, at alt tó fer at síggja sðrvísi út, um eini 20 ár, tá grønlendingar hava fingið fótað sær í egnum landi Tað var tó ikki uttan trupulleikar fyri uppruna fólkið at siðmenningin varð innførd í Grønland Broyttu samfelags vidur skiftini seinastu 18 árini er tó longu sjónlig. Ungir grønlendingar, sum vilja koma sær fram, liva ødrvisi enn teir gomlu gjørdu - Rúsdrekkaselan er nógv minkað seinastu árini. Tað er ikki so smart longur at smakka sær á, og tað verður ikki uttan víðari góðtikið at fólk bera seg býtt at í fyll skapi - Grønlendingar eru kort int ikki fordømandi. Øll ver ða góðtikin, men tað er ikki vælumtókt, so sum grøn lendskir politikararnir áður førdu seg fram Ein sjålvkensla er ikom Nr. 226 - 26. NOVEMBER 1997 in, sum politiskt byggir víð- ari á tað, sum er, sigur Sólja Hon eins og onnur, ið komu til Grønlands, vóru á varað, hvussu vandamikið tað var at ferðast úti á kveldi í Nuuk, tí býurin var so kri- minellur Tað er als ikki rætt. Eg kenni meg eins tryggan í Nuuk á kveldi, sum í Havn, sigur Sólja Tad eru nógvir trupulleik- ar, sum vit ikki kenna frá okkara gerandisdegi í Fer oyum. Rúsdrekka og hach misnýtslan er stór, og av hesum stendst eisini ein á- vísur kriminalitetur, men narkomanar og narkotika er ikki í Grønlandi Tað verða ikki framd inn- brot og tílíkt fyri at stjala pening, men harafturímóti er harðskapur og dráps royndir - ofta í samband við rúsdrekka - ikki óvanligt - Tað er eisini veruleiki at fólk - serliga í Eystur grønlandi taka lívið av sær Tað er ofta upprunafólkið sum hevur livað í einum veiðisamfelag, sum við sið menningini hava fingið trupulleikar av at fóta sær Ongin mannamunur Sólja í Olavsstovu hevur ikki merkt, at tað verður gjørt mannamunur, tí hon er útlendingur í Grønlandi Grønlendingar hava stóra virðing fyri føroying um. Tað er ein fyrimunur hjá mær, men tey, sum ikki kenna meg, kunnu ikki síggja, um eg t.d. eri hålvur Sólja í Olavsstovu Ungir grønlendingar, sum vilja koma sær fram smakka sær ikki á, og tað verður ikki uttan víðari góðtikið at fólk bera seg býtt at í fyllskapi grønlendingur. Á getuni verður onkuntíð rópt eftir mær, men eg skilji ikki hvat sagt verður, so tað nervar meg ikki, sigur Sólja Um munin at búgva í Danmark og í Grønlandi, sigur Sólja, at hon ongantíð treivst í danska samfelag- num, men at henni dámar sera væl í Grønlandi Hetta samfelagið líkist meira okkara, og eg kundi fyri tað verið í Føroyum undantikið at tað er keðiligt at familjan býr so langt frá okkum, sigur Sólja og tekur samanum Grønland skal gjøgnum somu prosess, vidvikjandi donsku åvirkanini, sum før oyingar vóru um aldarmót ið. Møguleikarnir eru her í ríkiligt mát. Eitt nú eru nógv kostnaðarmikil råevni i Grønlandi, ett nú er prógv að, at her eru gimsteinar og gull funnið, tó at tað higartil ikki er í so stórum mongd um, at tað lønar seg at fåa eina vinnu burturúr Menningin gongur við rúkandi ferð. Grønlendingar eru nú meira vitandi um sítt egna virði, og um eini 20 30 ár, er fólkið her á hædd við okkum í Føroyum