týsdagur 2. desember 1997síða 15

Nr. 230 — 2. DESEMBER 1997 tíðindablaðið 15 Eg havi ikki kvett við Frændur. hóast tað er eitt sindur óvíst hvat fer at henda har. Men skuldi høvi býðst til enn eina útgávu saman við Rana og Steintór, so verður tað ikki eg. sum verði forðingin. Men hvussu er tað at standa fyri eim fløgn einsa mallur. tá tú áður altid hr ur arbeitt saman við eðrum komponistum Tað er sjálvandi cin broyting. Á útgávunum hjá Frændum hava vit triggir, sum hava skrivað tónleikin. og tí hevur hann verið rættiliga fjølbroyttur verið Tað er sjálvandi ein styrki við tí, men tá tú skrivar allan tónleikin til eina flagu sjálvur, er tað lættari at fáa ein reyðan tráð at ganga igjøgnum Hendan fløgan er ein solofløga = sammett við Frændur, men tað er fram vegis ein bólkur, sum gevur hana ut, tí allir limirnir í bólkinum fingramerki á tónleikin Sjálvt um eg ikki havi røynt at flutt meg burtur frá tí, sum eg áður havi gjørt havi eg roynt at gera tón leikin so nýggjan og origi nalan sum gjørligt, og um tað hevur eydnast, mugu fólk sjålvi meta um Eingir politiskir tekstir Hvat syngur tú um? Kærleikin er rættiliga gjøgnumgangandi sum evni á fløguni, og tað er ikki av ongum, tí mær dámar væl at yrkja um kærleika. Kær leikin rúmar so nógvum. og hann viðkemur øllum. Tað eru nógv aspekt í kærleik anum, og eg syngi eisini um sjalusi, eymleska, og okkurt er eitt sindur hålovandi Hvussu við teimum pol tísku tekstunum, sum vit kenna frá Frændum ? Tað eru eingir politiskir tekstir við á hesi fløguni. Eg havi ikk: havt hug til at yrkja moraliserandi ella við hugburði, og seta lurtaran í eina stæðu, har hann skal gera av, um hann er samdur ella ósamdur við mær. Eg havi yrkt meiri frítt, og havi lagt meg eftir at fáa orð og tónleik at smelta saman, og harvið skapa stemningar, sum eg vónt lurtararnir fáa nakað burtur úr at hoyra Tað liggur eisini cin út viklingur í tekstunum, tí teir eru rættiliga persónligir, og snúgva seg um nakað, sum eg haldi meg hava verið fgjøgnum, og sum fólk flest eisini munnu kenna aftur Tað er aftur hetta við menn ingin av tær sjálvum, tú hava sett sími upplivir nógv, lærir av hendingum. og tú klókari. Hjá mær liggja s nakrir sangir eftir og vísa á nakað igjøgnum Tónleikur snýr seg um at skapa stemningar, og tað hava vit eisini arbemt mið víst við á nýggju føguni bæði við vali av ljóðferum klangum, orðum og tón leiki. Vit kenna jú øll til, at tónleikurn kann ávirka okkum, at vit blíva glad ella kedd av at hoyra onkran tónletk, og eg hendan fløgan kann geva fólki eitt upplivilsi í se máta gerst sum eg havi verið von al Teir fimm gjørdu alt sjålvir Núverandi Manningin I Eydun Nolsøe Band. sum umfamt Eydun sjålvan er Rógvi á Rógvu, Leivur Thomsen, Jón McBirnie og Magnus Johannesen, hevur spælt saman í meiri enn eitt ár, og teir ætla at halda fram at spæla Tað hevur tydning, at bólkurin ljóðar saman spældur á eini fløgu, og skal hann gera tað, mást tú hava spælt saman í eitt longri tíðarskeið. Tað hava vit gjørt, og tað vóni eg eisini hoyrist aftur á løgun, sigur Eyðun Nolsøe Tað hevur verið ræt hga ulætlað, at:vit fimm í bólkinum hava gjørt alt á Nøguni. Vit hava ikki havt aðrar tonlerkarar ella sangar við, og sjålvt um tað iva leyst hevði verið hóskandi hava vit valt at gera alt sjålvir Tað vil siga, at Eyðun Nolsøe eigur allar røddirnar á Nøguni, hann syngur bæði solo og kór Vit hugsaðu um at:fáa aðrar sangarar al syngja kór men tað endaði vid, at vil fimm gjørdu allar upptókur nar sjálvir. Tað er eingin sum sigur, at tað nú er tað besta, men tað var tað, sum vit valdu at gera Eyðun Nolsøe ætlar sær at spæla í Føroyum á jólum Í løtuni er ætlanin at:spæla í ítróttarhallini á Hálsi í Havn 20. desember. í Runa vík 2. jólakveld. og kveldið eftur í Klaksvík. Eisini er ætlanin at:gera eim túr til Suðuroyar at spæla um sama mundi ek — Tað eru eingir politiskir tekstir við á hesi fløguni. Lg havi ikki havt hug til at yrkja moraliserandi ella við hug- burði, og seta lurtaran í eina stóðu, har hann skal gera av, um hann er samdur ella ósamdur við mær. Rikisfelagsskapurin lað er ikki bert spurningur um loysing ella samband, segði Jóannes Eides- gaard, formaður javnaðarfloksins á fundi í Eysturoynni herfyri Lat meg byrja við at:stea at tað frém okkum ikki so lítið í Javnaðarflokkinum. at tað nú verða fyriskipaðir fundir kring landið um ríkistelagsskapin. og at:fjøl miðlarnir ersini hava tkið hetta evnið upp í almenna kjakið. Men serliga fegnast vit um, at:tað nú ikki longur er em spurningur um sam hand ella loysing. men at dagsskrám hevur fingið eitt munandi meira meiningsfult innihald. sum nytt og í stórum er í tráð við teir tankar. sum vit í Javnaðar flokkinum hava gjørt okk um um neyðugar broyting ar á hesum eki Viðvíkjandi heitinum á fundinum í kveld, so er tað rættiliga merkja sær, at tå samráð áhugavert at ingarnar vóru um Heima stynslogina, tá vildu hverki kommissionin ella ráðgevin hjá donsku stjórnini. pri fessarin í løgfrødi Alt Ross brúka orðið >ríkisfelags skapur«, men at teir í staðin brúktu orðið >ríkiseind Orsøkin var hon, at:felags skapur í legfreðiligari talu bert er millum tveir suve renar statir. Men seinni hev ur so hetta orðið vunnið sær hevd Um hesar somu samráð ingar sigur Fredenk Harhoft í bók síni um rikisfelags skapin, >at Folkefløkken forhandlede í realiteten på det grundlag, de havd fremhævet under krigen nemlig fuldstændig over førelse af lovgivende og ad minsstrativ myndighed in den for færøske spørgsmål ul Lagtinget. og forlangte 'n dansk ring Socialdemokratiet ønskede Lagtingets lovgi vende myndighed lagt sam men med Kongen på alle færøske anliggender — så vidt muligt inden for grund lovens rammer — med ret til at overtage det fulde ansvar for alle sager, for hvilke Lagtinget også overtager det økonomiske grundlag medens Sambandspartiet ønskede at forsætte samhø ngheden med Danmark Fyrti formaður Javnaðar- Mloksins segði. tá Heima stýrislógin var vorðin veru leiki. at hon var fagrata blaðið í Danmarkar søgu Av sønnum kunnu orð hans- ara í dag takat fult út til eftirtektar, tí lógin hevur roynst rættiliga væl, soleiðis at skilja. at vil í einum sam starvi á líka fót við Dan- mark, hava ment og útbygt hetta land. Heimastýrislóg in hevur verið ein góður karmur, sum hevur grið okkum rættiliga vítt rása rúm til framtøk á sjálvstýr- skid Men eins og bloðini gulna og til semast visna og detta av, so er tíðin nú komm til, at gamla Hemmastyrislogin fær cm virðihigan av lovsara Hon rúmar ikkr ollum ú sum vit dag hava bruk fyri grundlovsænd meðan praksis í flein førum er farið út um lógarinnar karmar. Hetta seinna hevur avgjørt ein positivan undir ton Hon rúmar m.a. ikki teim um ambodum, sum avgjørt eru neyðug fyri landsstýrið til tess at reka ein skilagóð an peningapolitikk. sum átti at kunna fyribyrgt. at krepp an í okkara búskapi ikki fekk ta stødd. sum hon veru hga fekk. Heldur ikki rúmar galdandi loggåva maguleik ar fyri víðari sjálvstýri inn an eki. sum ikki eru við í heimastýrislógini. So uttan mun til, um vit lingu hesa álitiskreppuna Feroya og Danmarkar hevæ verið neyðugt við ny hugsan á hesum oki. Tíðin setur okkum polttikkarum krøv, so um vit vilja tað ella ikki. so mugu vit víðari Eisini er vert í hesum sambandi at nevna, at ter Danmark, sum í 1948 sam tyktu = Heimastýrislógina ikki eru tær somu Danmark. sum í dag. Danmark er vorðin ein alt meira fast- knýttur partur av ES. og hevur Danmark í fleiri før- um trupulleikar við at røkja áhugamálini hjá Føroyvum og Grønlandi, tí teirra ES- hjarta vil nakað heilt annað Eisini vita vit. at:tað bert er spurningur um tíð. til Dan mark ikki longur hevur ett egna gjaldoyra. og tað vil so aftur geva bæði førøying- um og grønlendingum nakr- ar trupulleikar Men størsta skotið fyri bogvin fekk Heimiastyris skipanin. tá 10 danska stjórnin í sambandi við bú- skaparhga skrádlið av sin um cmiingum setti skipan ina ut av kraft og setti fram ultimativ krøv á okjum. sum voru løreysk sermal. Har aftrat Jokk ab partanna mullum em ogrødiigt sár. tá ímillum. so tað kom fram. at vit ikki høvdu ta vitan um viður skifti í førøysku bankaskip anini, sum teir høvdu, tå partarnir møttust til samráð ingar Eins og føroyingar eftir kríggið ikki kundu venda aftur ul gomlu amtsstøduna tað var hetta sambands menn helst vildu. so ber okkum heldur ikki til at fara inn og gera åbøtur á Heima stýrislógina. Vit mugu hava ema nýggja skipan, ein nýggjan karm fyri víðari samstarvinum millum Fer var og Danmark, sum båd ir partar hava álit á og kenna seg tryggan við. Eitt sam- starv, sum byggir á virðing og ál hver fyri ødrum Men fyrst og fremst verð ur tað neyðugt, at vil føroy ingar finna okkum sjålvar i hesum spurningi. Vit mugu seta okkum niður og finna útav, hvat vit ynskja. hvat vit klára, og hvat vit velja Hetta kann vera tann før oyska semjan. tann før- oyska loysnin, sum eigur at fáa so stóra undirtøku á Før- oya Løgtingi, sum gjørligt Vit mugu vera greiðir yv- ir, at:tað skulu vera føroy- ingar, sum seta dagsskránna til samráðingarnar við danir, og meira samdir. vit eru. tess stórri vekt fær eitt før- oyskt útspæl Ti vil Javnaðarflokkurin enn einaferð gera eina roynd til tess at fáa sett eina stjórnmálaneynd. sum um- boðað av øllum Mlokkum á ungi saman við sakkunn- leikanum fara undir tað fyri- reikandi arbeiðið til ein av- loysara fyri Heimastyrislóg ina — til eina Sjálstýrislóg Skulu vit finna eina før- ovska semju. eitt foroyskt útspæl. so er tað neyðugt. at Nokkarne ikkr framman undan eru ov tastlæstir. men eru simnadn til it Myia seg Hat Javnaðarflokkurin í hesum gjørt sær nakrar tankar ur sambandi hevur hvussu em slík lóg skal SIEgja Út, so Eru vit, tl tess at vinna fram ul eina semju sum hevur fólksins undir tóku, ikki frammanundan fastlæstir Stødan í dag er annars hon, at Tjóðveldisflokkurin er farin so langt, at hanr krevur loysing her og nú Heldur í dag enn í morgin Í hesum fær hann onga und inøku frá øðrum flokkum og mær tykir, at tað júst er endamálið. Teir vilja innast inni ikki hava, at nakað stór vegis hendir, tí annars er stevna teirra burtur. Loysing her og nú vil føra til anarki og eitt risaafturstig í væl ferðini hjá føroyinginum Sambandsflokkurin hin vegin hevur tíkið eina stóðu, har teir mæla frá. at nakað sum helst verður broytt. Eingin stavur í Heimastýrislógini skal broytast. Men henda stóða Sambandsfloksins er eins ekstrem, sum støda Tjóð veldisfloksins, og eingir aðrir flokkar fylgja Sam bandsflokkinum í hesum Tí eru hesir báðir flokkar sjálvandi á hver sín hátt, eins góðir garantar fyri, at einki verður vunnið á sjálv- stýrisleið, tí einhver broyt- ing gerst bert við einum politiskum meiriluta Um tað fer at bera til at fáa hesar mótpolar seinni at seta seg og viðgera spurn ingin á einum realistiskum grundarlag. tað fer tíðin at visa Men skulu vit koma víð- ari í hesum spurningi, er neyðugt at vit sleppa ti dreymakenda og royna ein realistiskan politikk. sum kann bera okkum víðari fram á leiðini Tí vil Javnaðarflokkurin nú enn einaferð taka stig til at nýggir karmar verða lagdir fyri framtidarstødu Føroya — nýggir karmar fyri einum framtíðar samstarvi millum tvær tjóðir Føroyar og Danmark — eina nýggja skipan. har vit fáa ment okkara land uppaftur meira - ein karmur. sum skal vera so víður, at vit fáa økt okk- ara sjálvstýri og okkara sjálvábyrgd — ein nýggjan karm. sum gevur okkum rætt til tað sjálvstýri. sum Føroya fólk krevur Takk fyri Jóannes Eidesgaard rs, pr