hósdagur 18. desember 1997síða 7

Nr. 242 — 18. DESEMBER 1997 tíðindablaðið Helgi Fossadal, stjóri í fyrrverandi Fossbankanum Mugu fáa eina politiska semju við danir heldur 7 enn rættarsak -Tað er fullkomiliga órímuligt, at bara førovingar skulu standa við allari rokningini fyri alt tað, sum er hent. Bæði danski staturin og Den Danske Bank mugu gjalda sín part sigur stjórin í fyrrverandi Fossbankanum, sum heldur tað vera skilabest at fáa eina politiska semju við danir heldur enn eina drúgva rættarsak. Jan Miller Stjórin í fyrrverandi Foss bankanum, Helgi Fossadal er ein av teimum, sum fleir ferðir hevur verið frammi í fjølmiðlunum og sagt sína hugsan um búskapargongd ina í Føroyum við banka kreppu, bankasamanlegg ing og at enda bankakann ing Nú sjónvarpið hevur latið gera tríggjar sendingar um m.a. hesar spurningar spurdu vit Helga Fossadal um nakað nýtt er komið fram, sum hann ikki vistu áður! Sjálvandi er nógv komið fram í teimum skjølum, sum ikki eru kunngjørd áður Men nógv av hesum er nak að, sum tú hevur havt var hugan av Helgi Fossadal sigur, at vit í veruleikanum skulu heilt aftur til 1988, tá fyrsta spírin til tað, sum fór at henda, varð lagdur Hetta árið hevði forsæt isrådharrin Poul Schluter ein fund við tað stóra bankkonsortii vid Privat bankanum, Handilsbank anum og Den Danske Bank Tá gav Schluter boð til um røddu stovnar um, at Før oyar vóru í eini veldugari kreppu. Uttanlandsskuld ina, sum føroyingar tá høvdu uttan fyri kongaríkið, vildi staturin hjálpa før oyingum við, men skuld til danskar stovnar, bankar ol máttu hesir sjálvur róta seg burtur úr Helgi Fossadal vísir á, at kreditturin, sum Fossbankin hevði í Privatbankanum, varð uppsagdur eftir einum degi. Sama var galdandi fyri bæði Sjóvinnubanka og Føroya Banka Vit høvdu ikki bid um henda kredittin, men danski bankin hevði boðið okkum hann. Orsøkin til at teir nú tóku hann aftur vóru boðini frá Schluter um støduna í Føroyum Helgi Fossadal sigur vid ari, at Fossbankin tók hetta til eftirtektar og var sera varin at læna út eftir hetta Ikki soliditets- men likviditetskreppa Hann sigur annars um vid ari støduna og hending arnar, at tað, sum hinir báðir pengastovnarnir manglaðu í bæði 92 og 93 vóru reinir pengar í kassanum losað varð tå bara um eina soliditetskreppu, tvs trygdina hjá bankunum í teimum lánum, sum teir høvdu latið, men her var fyrst og fremst talan um eina likviditetskreppu. Tað er tað, sum gangur aftur og aftur sigur Helgi Fossadal og leggur aftrat, at hetta hevur einki við soliditetin at gera Fyri at útvega likviditetin vóru teir eisini noyddir at niðurskriva ognirnar og soleiðis kroystu teir lands stýrið at koma inn við pengum. Ognirnar skuldu tá vera null verdar. Men hetta var lygn. Hetta var nakað, sum varð skapt og íkki nakað, sum var reelt Um orsekina til at henda loysn varð vald sigur Helgi Fossadal, at tað var tí, at bankarnir manglaðu pengar Og einasti máti at fáa teir inn uppá var antin sum beinleiðis innskotskapitalur frá landsstýrinum, statinum ella almenninginum, sum tå varð bundin í so og so nógv ár ella hin møguleikin, nevniliga at niðurskriva aktivini. Tå er bankin farin á húsagang, og tå er ein noyddur til at seta meira pengar í Hetta hevur so fingið bóltin at rulla skjótari enn ein hevði roknað vid. Og longu í 92 varð boðað frá, at stóru bankarnir skuldu leggjast saman -Trupulleikin, tá danir koma upp í 93, er, hvussu pengar skulu skaffast til Føroya Banka. Og tann einasti mátin at útvega hann uppá var at niðurskriva restina av aktivunum, sum vóru til og sum vórðu nið- urskrivað frammanundan, tvs. húsini, sum vórðu sett niður á null stórt sæð. So leiðis mátti m.a. Fossbankin blaða. Eisini Sparikassin misti Feroyingar sovið í tímanum Helgi Fossadal heldur ikki vit bara eiga at geva dønum alla skyldina fyri tað, sum er hent Tad er fantastiskt, at ein maður sum Finnbogi Isak son, tá vit hava fingið lánin uppá meira enn 500 mill kr., skal siga við fjølmidl arnar, at eingin banki í Fer ovum fer á heysin, og at allir = innskjótarar skulu kenna seg tryggar. Men so ganga fýra mánaðir og Fossbankin verður koyrdur á heysin uttan so mikið sum at tryggja innskjótararnar, ið eru teir einastu, sum hava sviðið fyri hetta og hava verið ólíka fyri lógini Men hava teir ikki fing ið tað mesta aftur Vit hava goldið 70% aft ur, men vit røkka ikki at gjalda 100% Helgi Fossadal heldur tað vera skeivt bara at leggja eftir Richard Mikkelsen á Co., tí vit mugu ikki gloyma, at tað eisini finnast nógvir føroyskir aktørar í øllum hesum, tað verið seg stjórar og fulltrúar av yms um slag Eg havi einki ímóti, at ein fer eftir Richard Mikk- elsen, men at hinir menn ininir í øllum hesum, tvs føroyingar, bara skulu gloymast, kann ikki vera rætt. Allir hesir persónar sleppa at halda fram, uttan at nakað er hent. Teir eru entá álitið hjá Føroya lands stýrið í dag framvegis -Men teir síga væl eins og politikararnir, at teir hava ikki fingið at vita, hvat gekk fyri seg handan leiktjøldini og tí ikki hava dugað at mett um veruligu stóðuna ? -Tað kunnu teir ikki. Tí út frá hverjum grundarlag kunnu teir m.a. siga, at Framhald á síðu 8 Vit mugu gevast at vera so „undirdanigir 3 10% nov i: I PNErRATEDEG í gg fan: ska bankanum heldur Helge Fossadal Jolagåvan til hansara fæst frá Valdemar Lutzen SS 11. PF. VALDEMAR LUTZEN Tif. 1 1020 Skålatrød 100 Tórshavn