fríggjadagur 19. desember 1997síða 3

Nr. 243 — 19. DESEMBER 1997 tíðindablaðið 59“ il Javnaðarflokkurin við uppskoti um stjórnmálaneynd Stóðan hjá politisku flokkunum, tá tað snýr seg um sjálvstýri-samband, kann bólkast í tríggjar høvudsleidir: Varðveitan av verandi skipan - Stórri sjálv- ræði innan ríkisfelagsskapin og tjóðveldi. Javnaðarflokkurin heldur, at vit nú eiga at finna eina felags stóðu til hesar spurningar, í hvussu so er eina stóðu, sum ein stórur meiriluti á løgtingi kann verða samdur um . Tí hevur flokkurin sett fram uppskot um setan av stjøårnmålanevnd, sum skal kanna og viðgera spurningin um broyting í ríkisrættarligu viðurskiftum Fóroya. Jan Miiller Marita Petersen, løgtings kvinna fyri javnadarflokkin legði seinnapartin hósdagin fram uppskot til løgtingslog um setan av stjórnmála nevnd Talan er um at seta eina stjórnmálaneynd at kanna og viðgera spurningin um broyting í ríkisrættarligu vidurskiftum Føroya Nevndin skal hava 13 limir. Harav skal løgtingid velja teir 8. Teir skulu vera løgtingsmenn og fyrrver andi løgtingsmenn. Millum hesar velur legtingið for mann og næstformann Síðani tilnevnir løgmadur tveir landsstyrismenn sum nevndarlimir. Løgmadur kann gera av sjálvur at hava sæti í nevndini í staðin fyri ein landsstýrismann Nevndarlimirnir, sum eru umrøddi oman fyri. velja sær aftrat 3 nevndarlimir sum skulu hava hægri út búgving í samfelagsvísind um og ikk: hava sæti á ungi Hetta skal nevndin era ambart uppskotinum skal stjórnmálaneyndini kanna og lýsa verandi ríkisrættar stóðu Føroya, kanna og lýsa, hverjir karmarnir eru fyri broyting, og hver form liga broytingarmanna gongdin eigur at vera og at enda gera uppskot um nýggja skipan við størri sjálvræði Sambart uppskotinum hevur nevndin heimild at viðgera allar stjórnmála spurningar, sum nevndin heldur hava týdning Nevndin skal seta skriv ara, sum skal hava hægri samfelagsvísindaliga út búgving Uppskotsstillarin sigur víðari í uppskotinum, at nevndin fær heimild at nýta pening til útreiðslur nevnd arinnar, tó í mesta lagi 1,8 mio. kr Nevndin skal vera liðug við arbeiði sítt við áliti og uppskoti í seinasta lagi Í januar 1999 Ikki frammi áður Í viðmerkingunum til upp skotið sigur uppskotsstill arin, Marita Petersen, at uppskot at seta stjórnmála nevnd við legtingslóg at koma við áliti um styris skipanarvidurskifti Føroya hava ikki fyrr verið sett fram á tingi, tá ið burtursæð verður frå løgtingsmåli nr 42/1996. Uppskotini, sum hava verið sett fram hig artil, hava verið uppskot til samtyktar um samráðing arheimild til løgtingsnevnd ella landsstýrið at tingast við donsku stjórnina um hesi viðurskifti ella ítekilig broytingaruppskot til herma stýrislógina. Tó sett Jógvan Sundstein, løgtingsmadur í 80-unum, fram uppskot til samtyktar um at seta ting mannanevnd at endurskoða heimastýrislógina, men hetta uppskot fall á tingi Vidan í viðmerkingunum stendur m.a.: -Tá landsstýr issamgongan millum fólka flokkin og javnaðarflokkin varð skipað í januar 91, var ein partur av politisku av taluni millum hesar flokkar at fremja broytingar í rík ísrættarligu = vidurskiftum Føroya soleiðis, at:sjálvræð- ið varð munandi víðkað. Tað varð tó beinanvegin greitt, at legungslógirnar um styrisskipan Føroya í ser málum og um umboðsvald Føroya ikki fóru at vera nóg góðir karmar um fyrisiting av einum munandi øktum sjálv stýri Sostatt fór lands stýrið fyrst undir at gera uppskot til nýggja stýris skipanarlóg og sett nevnd at gera tílíkt uppskot. Hetta arbeiðið helt fram, eftir at landsstýrið í apríl 93 varð umskipað soleiðis, at tjóð veldisflokkurin og sjálv stýrisflokkurin komu uppí í staðin fyri fólkaflokkin Víðari stendur í viðmerk ingunum, at styrisskipan arlógin kom í gildi á ólav- søku 95 og í síni heild á ólavssku 96. Tá var so hesin parturin av arbeiðinum, sum samgongan setti sær fyri, lokin. Nýval var til løgtingid í juli 94, og eitt annað landsstýri tók við Meira bleiv tí ikki gjørt við ætlanina um broyting í rík isrættarligu støduni Løgtingid setti um mån- adarskiftid nov/des 97 Jøannes Eidesgaard formadur javnaðarfloksins, sum heldur tíðin er komin til at endurskoða viðurskiftini við Danmark nevnd sambært grein 25 í tingskipanini at gera upp skot til setan av stjórnmála- nevnd. Urslitid varð lógar- uppskot um tílíka nevnd Uppskotið vann ikki frama á ungi Í viðmerkingunum vísir Marita Petersen vegna javn aðarflokkin á støduna hjá politisku flokkunum, sum kann bólkar í tríggjar høv- uðsleiðir, tá tað snýr seg um Marita Petersen løgtingskvinna, sum legði uppskotið fyri tingið hósdagin spurningin sjålvstyrisam band Varðveitan av verandi skipan - Størri sjálvræði innan ríkisfelagsskapin og Tjóðveldi Javnaðarflokkurin heldur at vit nú eiga at finna eina felags støðu til hesar spurn ingar, í hvussu er eina stæðu, sum ein stórur meiriluti á løgtingi kann verða samdur um Tí leggur javnaðarflokk urin nú fram uppskot um stjørnmålanevnd fyri at fáa til vega tað best møguliga grundarlagið at taka stóðu á Víst verður á, at upp skotið víkir frá uppskot inum í løgtingsmålinum frá 96 á tann hátt, at tað ikki er álagt neyndini at gera fleiri uppskot, men einans at gera uppskot til nýggja skipan við størri sjálvræði. Har afturat er í hesum uppskot: ikki beinleiðis álagt nevnd ini at endurskoða stýris skipanarlógina og løgtings vallógina. Hetta kann nevndin gera, um hon heldur tað vera neyðugt Í sambandi við arbeiðssetn ingin Broytingar i rikisrætt arligu skipanini kunnu ikki einvíst fremjast av føroyska lóggávu- og umsitingar valdinum. Men áðrenn nakrar samráðingar kunnu fara fram við donsku stjórn- ina, eigur Føroya løgting at hava eina breiða og greiða stæðu til, hverja leið vit vilja halda stendur ma. í við- merkingunum til uppskotið