fríggjadagur 19. desember 1997síða 7

Nr. 243 — 19. DESEMBER 1997 tíðindablaðið þú r Hann nevnir eitt nå málið um at varðveita Framtak rnunr : um Ti n Rikisfundirnir eru ikki loyniligir ur Í Rikistundirmir eru vr U almenningurin ikk hevur fingið nakað at vita Hverji evni verða umrødd á fundinum 6. januar Ríkisfundirnir eru als ikki loymligir. Hóast vit ikki hava so fasta dagsskrá. so kann eg siga, at vit viðgera felagsmál. Á hesum fund um er orðið meira frítt, har vit kunna hvønn annan um tey mál, sum hava týdning fyri hvert landið sær Spurningar um fiski vinnuna vilja helst bæði før oyingar og grønlendingar verða áhugaðir at tosa um og eg vil sjálvur kunna hin ar um ES-fundin í Luxem burg. Vit plaga annars eisini at tosa um fíggjarligu við urskiftini í løndunum Aftaná verður tíðindafund ur, og tá kunnu journalistar frætta um innihaldið á fund inum, sigur Nyrup Rasmus sen Fara tit at tosa um bankamálið á fundinum Tað eru og verða eingi forboð sett, fyri at tosa um nakað mål yvirhevur. Um bankamálið kemur upp at venda, so tosa vit eisini um tað. Vit eiga at kunna tosa um alt á ferðini Førovum sigur ein avgjørdur forsætis ráðharri Síðani fellur prátið á týd ningin í ríkisfelagsskapin um, og um tað bert hongur samaní køldum lógargrein um og figgjarpolitikki Tad menniskjansliga eigur at telja mest Eisini tosa vit um, hvert tað menniskjansliga og menta narliga, eitt nú, at danir grønlendingar og føroying ar eru so ymskir í hugsun arhátti og tosingarlag, hev ur virði fyri rikisfelags skapinum, heldur enn bert tað fíggjarliga, sigur forsæt isráðharrin Tad verður, ið hvussu so er, ongantíð tað búskap arliga einsamalt, sum heldur ríkisfelagsskapinum uppi.Menniskjansligu virð ini eru grundarlag undir fel agsskapinum Eisini skal takst við í umhugsanini, at vit hava felags søgu og mentan. Hó ast eg væl veit, at tað hava verið trupulleikar okkara millum gjøgnum tíðirnar, so veit eg kortini eisini, at danska stjórnin hevur hjálpt og stuðlað, tå Føroyar komu í truplastu búskaparligu kreppuna nakrantíð, sigur Nyrup Rasmussen Hann heldur persónliga, at tað ongantíð skal verða eitt ivamål, at rikistelags kapurin byggir á menniskj anslig og mentanarlig virðir umframt tað búskaparliga Nógvir trupulleikar eru seinastu árim ikomnir, tí danir ikki skilja. hvussu før oyingar hugsa og tosa? Persónliga haldi eg tað vera umráðandi, at:vit skilja hvat verður sagt. Tað krevur kortini at báðir partar eru »pnir fyri hver ødrum, júst ti at vit eru tvey ymisk fólk 10 Tað k In á AKU lø i 5 ul seta okkun rt el inn í førøysk viðurskifti Tað var so nógv eg ikki visti nóg nógv um ÍÓroysk «4 NØOg nn ur Ourskifti, tá tú tók ið sum forsætisráðharri 1994 Lat meg siga tað soleið is: — Tað vóru so nógv mál sum eg ikki visti nóg mikið um, tað noyðist eg at vid ganga, men eg haldi meg kortini hava lært nógv um føroyingar og viðurskifum í Føroyum, hesi árini Visti tú nóg mikið um vidurskiftini í Førovum, tá partabrævaumbýtið fór fram. Her hugsi eg serliga um tá sagt verður at tú segði ósatt fyri førovsku myndugleikunum í hesum máli Eg havi fingið nógvar spurningar um bankamálið, og oftani havi eg havt hug at taka lut í hesum orða skifti, men eg havi mett, at tað loysir ongar trupulleik ar, at leggja seg út í málið, áðrenn bankakanningin er liðug, sigur Poul Nyrup Rasmussen Hann hevur veruliga gjørt alt hann er mentur fyri at fáa eina so góða nágreini liga kanning, ið til ber, og sum avdúkar alt, sum er far ið fram í málinum Tá kanningin er liðug vóni eg at vit fáa eitt hald gott grundarlag at tosa sam an um, og byggja víðari á Tú ert ikki bangin fyri ur slitinum qv kanningini Nei, heldur hinvegin Tad verður ein stórur lætti fyri meg, tá úrslitið verður lagt fram, tí tá hava vit eitt grundarlag at halda okkum til, sigur Nyrup Ramsussen Forsætisráðharrin veit um SvF sendingarnar um bank amálið, men hann veit ikki at trupulleikar hava verið av at fáa alment innlit í máli num, tá Poul Schlúther stjórnin samtykti at førøy ingar skuldu yvirtaka undir grundina Spurdur, um føroyingar Poul Nyrup Rasmussen um marknamålid: Tá samanum kemur, so er tað politiski meirlutin i Føroyum, sum ger av hvussu marknamålid vid bretar skal avgreidast eiga allan rættin til undir grundina, um olja verður funnin, váttar forsætisráð harrin, at bert føroyingar eiga rættindini til tað, sum kemur úr føroysku undir grundini Í samband við markna stríðið við Bretland, er tíð arfreist sett til 15. januar 1998. Tá skal gerast av, um málið skal fáa politiska við gerð ella um tað skal leggj ast fyri dómstólin í Haag at gera av, hvat markið skal vera Fara danir at luttka ak tivt í hesum samráðingum ? Eftir hvat eg havi skilt so er endalig tíðarfreist ikki avtalað, men rætt er, at part arnir á seinasta fundi í juli í ár, vildu hava málið avgreitt innan eitt hálvt ár. 15. januar er sostatt ikk: seinasta freist sigur Nyrup Rasmussen Føroyingar taka stødu - vit lurta eftir tykkum Hann leggur dent å, at tad avgerandi í hesum máli er, hverja avgerð føroyingar taka. Síðani vil danska stjór nin og Nyrup Rasmussen persónliga, lurta ógvuliga væl eftir, hvat føroyingar hava at bera fram Eg haldi eisini, at tað hevur týdning, at danir og føroyingar, í hesum føri, semjast um at tosa sama mál Higartil hevur tað verið striltið at samráðast við bretar, men sum eg skilji á føroyingum, so hevur sam starvið okkara millum rigg að væl. Ég havi eisini lagt til merkis, at Landsstýrið hevur kent seg at hava fing ið tann stuðul frá Danmark, sum brúk hevur verið fyri Men sjálvandi. Tá sam anum kemur, so eigur tað at vera tann føroyski po litiski meirlutin, sum ger av hvussu marknamálið skal avgreiðast, og í Danmark fara vit at taka tað til eft irtektar, sum føroyingar vil ja sigur Nyrup Rasmussen Føroyska — uttanlands- skuldin er umleid 6 mia krónur. Okkurt klókt høvd hevur roknað út, at um møguligt yvirskot á fíggj arlógir: til støddar 100 mió krónur, verður nýtt sum aft urbering árliga, so verða tey børn, ið vóru fødd í kreppu- árunum pensionistar, áðr enn skuldin er afturgoldin Samráðingar um uttanlandsskuldina Hevur forsætisráðharrin gjørt sær nakrar tankar um undir hvørjum treytum og hvussu nógv skal falla til gjaldingar í senn, og yvir hvussu langt åramål? Sambært avtaluni er ein skipan gjørd, hvussu skuld in skal gjaldast aftur. Um stutta tíð fara vit at tosa við Landsstýrið. Eftir avtaluni frá 1995 skuldi hetta verið gjørt í år, men verður nú út- sett til á vári 1998 Forsætisráðharrin sigur í politiskum vendingum, at danska stjórnin vil vísa ein góðan vilja, so vit í felag kunnu røkka málinum Fyribils er tað upp til Landsstýrið at siga sína hugsan, áðrenn farið verður til samráðingarborðið, at tosa um skuldina Poul Nyrup Rasmussen hevur eisini sæð filmin „Barbara“, og hann var eins hugtikin av náttúrulýsingu num, sum hann helt seg kenna aftur frá sínum egnu upplivingum, tá hann vitjaði seinast Heldur tú at filmurin lýsti foroysku fólkasálina ? Jú, eg haldi, at hon hóm aðist, tó at filmurin ikki er Tá danski forsætisráð harnin var í Førovum fyri góðum tveimum árum síðan, vitjaði hann serliga á flakavirkjum. Hesaferð vónar hann eisini at hitta førvvingar, sum eru áhugaðir at tosa við hann so djúpur í síni søgugongd sum eg minnist søguna, tå eg læs bókina, sigur Nyrup Rasmussen Hann heldur kortini, at teir føroysku sjónleikararnir spældu væl, og at teir saman vid vøkru náttúrumyndun um, settu føroyskan dåm å filmin Bråk fyri hvør ødrum Hverjar hugsanir gert tú tær um, at fóroyingar nú tosa um loysing, ella broyt ing av heimastýrislógini Sum áður sagt, so haldi eg at londini í Ríkisfelags skapinum mentanarliga og menniskjansliga eru tengd nær saman Tað hevur tydning, ikki minst í einum altjóða um skiftiligum heimi, har kapp- ingin er herð. Tað ger, at vit hava brúk fyri hver øðrum í felagsskapinum. Harnæst haldi eg, at vit hava so nógv, sum virka ríkandi millum ríkispartarnar Br ngar í framtíðini Poul Nyrup Rasmusen sig- ur, at hann veit væl - og tað vita føroyingar eisini, at felagsskapurin gjøgnum søguna hevur verið ógvu liga dramatiskur, í góðum eins væl og í vánaligum tíð um. Hann heldur kortini, at eingin, sum hevur verið í Føroyum, ivast i, at nógv og sterk bond binda Føroyar og Danmark saman, bædi persónlig- eins væl og i familjum - Tå eg komi til Føroya, fari eg at lurta væl eftir hverji ynski føroyingar hava til møguligan framtíð ar felagsskap Í mínum huga er tað heilt náttúrligt at fólkið í Føroyum skal hava seina sta orðið í hesum máli, sigur Poul Nyrup Rasmussen