leygardagur 31. januar 1998síða 12

Norðlýsið Nr. 20 — 31. JANUAR 1998 Tað eru ivaleyst mong menniskju, sum hava steðgað á og eru vorðin hugsunnarson, tá norðlýsið er farið dansandi eftir himlinum. Flákrandi í óteljandi litum við fjarum brúsandi undirspæli sum tónleikur frá einum fjarum symfo- niorkestri langt burturi handan stjørnurnar E ARD JOENSEN Aurora Bore- alis - hevur gjøgnum tíð inarbundið og etik 3 menniskjað 3 lit na nes kka g * % k ; in h n r ÁrT Få - 0 r > n fr í vesturlandinu Nor g gan rdatak, sur øm Á ; andi verdur norðlýsið sett í samband vid gamlar gentur, sum farnar er nú dansa í erva. Til verður sagt, tá norð- ýsið sæst, at »kvinnurnar fyri norðan sveima,« ella Tær gomlu kellingarnar úr hjanmaa sveima á Konn- unsuo.« Konnunsuo var urnar ? Ju t eftir dey Jan »Kolar kenna væ rða 18 Hes dansarar vøru yvir- turiga verur, sum dans ju á IU ess at ynda eg inn hjá konufólkunum ig sviar hava eisini sett norðlýsið samband við r Mer r FIÐTI so MOTV á nevnd 3 ; greitt »Polka Norðlýsið hevur eis gu Ka løgur KIT rarnir Alaska u ru DØrnin KK ri " ar å ;ð % øvdinurr harn Tað skuldi brúk u Í uld r t spæla við }g r Fer um kenna til óttan fyri at norð sið var ein vandi fyri lív g heilsu barnanna. Her Í børr kki ganga ttlevs út eða A ) var. Tá kundi henda rðlýsið sveið alt hárið av høvdinum á barninum Nakað tað sama er kent úr Svøriki, har ein ikkt mátti klippa sær undir norðlýsi- num Norðlýsið hevur gjøgnum tíðirnar verið nýtt sum ávarðing hjá teimum, sum vildu prædika og fáa fólk at venda um frá ógudiligum levnaði. At ræða fók við Einaferð, Martin Luther sá norðlýsið, sigst „at hann skal hava citerað Paulus so- leiðis: >..latið tykkum í øll herklæði Guðs, so at tit kunnu vera førir fyri at standa ímót sniðlopum at bardagi »kkara er ikki móti blóði og holdi, men móti valdunum, móti ráðunum, móti heims- høvdingunum í hesum myrkri, móti andaherliðum iliskaparins í himnarúmd- unum.< (Efs. 6,11-12.) Ein onnur sega, sum ikki er so gomul, er úr London Umleið midnátt tann 21 mars 1843 kom ein ræðu- igur, bugtaður ormur, klár- ur at loypa á, til sjóndar á m yvir London og klárt djevuisins, ti ýsandi og sást soleiðis í f ninuttir Síðani broyttist hann til eitt stórt G. sum stutt eftir gjørdist til eitt O, og at enda varð hann til eitt D. (God ella Guð.) Hetta óhugnaliga fyribrigdið var sjóaligt í ein heilan tíma alt í alt, siga søgurnar úr London. Nú- halda, at nakrar av teimum allarelstu = uppskriftunum við norðlýsi stava frá Gamla Testamenti. Til dømis siga teir, at tað var norðlýsið, profeturin Ezekiel sá, tá hann í fyrsta kapitli sigur frá, at: >..eg leit meg um, og sí, harðveður kom norð- aneftir, og mikið skýggj sveipað í ljóma og glamp- andi eld, og mitt í hesum var tað eins og geislandi málmur.< (Ez. 1-4.) Eisini halda teir aðrar profetar hava sæð norðlýsið. Jere- mia, sum sá sjóðandi pott við eldstaðin móti norði, og Zakarja, sum sá mann á reyðum hesti, sum var steðgaður millum fjallanna úti við ta djúpu gjónna sam- an við reyðum, svørtum, hvítum og flekkutum hest- um Eisini víkingarnir sóu tek- in í norðlýsinum. Sagt verð- ur frá í norskum søgum, at á hávetri 999 lat himmalin seg upp og ljós sást eins og kyndil á luftini. Ljósið var so sterkt, at til bar at síggja bæði tað, sum lá á bønum, og tað, sum var innandura. Tá himmalin lat seg aftur, var hann at síggja sum ein dreki við svørtum høvdi og bláum fótum Hendan sjónin, sum helst hevur verið norðlýsið, sást meðan Olavur Trygvason var kongur í Noregi. Mangir av monnum hansara sóu sjónir á luftini, sum seinni vórðu tulkaðar sum fráboð- anir um deyða kongs Torkil Dyrðil sá, eina nátt- ina hann fylgdi kongi til lands, eitt bjart ljós. Og í ljósinum sá hann tveir gild isklæddar menn, sum løgdu hendurnar å kongin. Tad hoyrdist sangur og kendist ein sjåldsamur roykur 3 Tað er ilt at tíðarfesta hesa sjón Torkils, men summir vilja halda, at tað kann hava verið umleið år 999. Søgan veit jú at siga, at Olavur Trygvason fall við Sveldir um heystið í árinum 1.000 Tað er við undran, ein fylgir norðlýsinum, meðan tað á síni dansandi leið sveimar yvir himmalin stroyddan við stjórnum tættbygdu vetrarbreytini Hetta fyribrygdi, sum hevur mongum yrkjara ndi og málara íblást onkur blaðstj dansinum Og skip hava førcying eisini kallað upp Í í andi aldur fram við føroysk um strondum og bjørgum yg fyllir hungrandi sálir við teim nniivil ry tær termur uppitvilsum tær