mikudagur 18. februar 1998síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: | Blaðfólk: Áki Bertholdsen, Blaðstjóri: | Emil L. Jacobsen Eirikur Lindenskov | Sveinur Poulsen Niclas Johannesen Lýsingar og sela: Jonhard Hammer Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Par uppa og prent: Telefon: 11820 Telefax. 14720 e-mail: postQ sosialurin.fo Húklið trívist — ja, í besta blóma Oddagrein TEIR politisku flokkarnir hava seinastu vikur- nar kunngjørt, hvussu sjálvstýrissinnaðir ella loysingarsinnaðir teir eru. Í SEINASTU viku kundu flokkarnir so prógva, hvussu búnir teir vóru at átaka heimastýrin- um fleiri skyldur, men tá avtornaði var ein meiriluti ímóti at yvirtaka fólkakirkjuna. Sjálv- andi ber til at vera sjálvstýris- ella loysingar- sinnaður og kortini atkvoða ímóti at yvirtaka donsku kirkjuna í Føroyum, tí aðrar orsøkir — t.d. fíggjarligar — tala ímóti tí í letuni. KORTINI kann ikki annað enn ásannast, at henda avgerðin í tinginum stendur í ramari andsegn til alt sjálvstýrisprátið í seinastuni, men hetta er kanska ikki annað enn >prát<? Jú, hetta var helst annað enn prát. — Var avgerðin ikki aftur eitt gott dømi um, at í Før- oyum trivist huk! framvegis í besta blóma? Býráðið eigur at skamma seg Í SEINASTU viku fylti Havnar Sjónleikarfelag 80 ár, og dagurin varð hátíðarhildin við eini afturlitandi framførslu fyri limum og almenn- inginum. Harafturat markerar felagið dagin við eini umvæling, so tað verður lættari og hugnaligari at koma inn í húsið, eins og tann neyðugi útbúnaðurin verður meira nútímans. HETTA er at fegnast um, eins og fráboðanin hjá formanninum um, at hús og felog skulu gerast meira virkin við fleiri leikarum og oðrum tiltokum. FLESTU føroyingar eru góðir við Sjónleikar- húsið, sum hevur verið karmur um so mangt. Her hava vit riðið í runsivalsstríð saman við Rólandi og her hava vit mangan lagt knørr við knarraborð. Her hava vit dansað til >goggu-tónleik< og her hava vit dansað mangan »sjelara«. Nógv hjørtu hava titað og mangt kærleiksbandið man vera knýtt. HER eru mong kend skaldaorð søgd á palli — leikir eftir Shakespeare, Wilde, Williami ella Valdemar — og her hevur mangur sjónleikara- spíri fingið høvi at royna seg. Og allir filmirnir vit hava sæð í Sjónleikarhúsinum... SJÓNLEIKARHÚSIÐ hevur havt ómetaliga stóran týdning fyri ikki bara havnarfólk, men fyri flest allar føroyingar. Og tað átti Tórs- havnar býráð at kunna takka felagnum fyri við eini veruligari gávu. At geva felagnum ein kekk við 5000 krónum er ein so stór skomm, at tað hevði verið betur Ogjørt. Men hvat, henda upphæddin er jú helvtin av tí, sum føroyameistarin í fótbólti fekk í fjør, so tað er heist í samljóði við okkara mentanarpolitikk! Sosialurin Hvat er tað, sum pínir Javnaðarflokkin? Í oddagreinini í Sosialinum leygardagin 14. februar verður sagt frá, at leiðsla sambandsfloksins hevur fingið ein dyggan framman- á. Grundgevingarnar eru fyri tað fyrsta, at 30% av sambandsveljarunum vilja hava meiri sjálvstýri og fyri tað næsta, at undirritaði fær lítla undirtøku sum løg- mansevni. Ein triðja grund- gevingin er, at skrivari Sambandsfloksins vil sleppa av við ríkisstuðulin. Ongin av hesum grundgev- ingum kann nýtast. Broytingar í ríkis- num I vidtøkum Sambandsflok- sins hevur leingi staðið: >Sambandsflokkurin var við til at orða og at sam- tykkja heimastýrislógina, og hann er tí eisini til reiðar at gera tær stjórnarligu broytingar, ið hann heldur tæna fólkinum best<. Um tað eru 20% ella 30% ella fleiri, sum t.d. vilja broyta heimastýrislógina, eiga tey at leggja fyri flokkin, hvgrj- ar broytingar tey vilja hava, og málið verður tíkið til viðgerðar. Ein meiriluti í flokkinum skal so taka stóðu til, um hesin vilji lýk- ur treytirnar í viðtókunum. Sambandsflokkurin sigur ikki nei til at broyta heima- stýrislógina. Tverturímóti Vit skjóta upp eina ráð- stevnu í ár, har vit og aðrir kunnu fáa sakligar upplýs- ingar um møgulig brek á heimastýrislógini, og hvussu bøtast kann um Tad, sum vit hava sagt nei til, er at Tjóðveldisflokkur- in (avgjørdur loysingar- flokkur), Fólkaflokkurin (nú avgjørdur loysingar- flokkur) og Javnadarflokk- urin (vil gera klårt til loysingina) saman vid hin- um yvirtøku- og loysingar- flokkunum fåa blanco full- trú til okkara vegna at fyri- reika og skipa fyri loysing- ini. Legmansevni Sambandsfloksins At sambandsveljarar ikki alment vilja taka støðu til, hvgnn teir vilja hava sum løgmansevni næstu ferð, gevur heldur ikki trupul- leikar. Í tveimum veljara- kanningum hevur úrslitið verið ávikavist 7% og 9% til mín, ta seinnu ferðina 16 ferðir fleiri enn næsti mað- ur. Ynski skrivarans At skrivari Sambandsflok- sins vil reka ein politikk, sum ger, at vit hava minni tørv á ríkisstuðlinum, er einki nýtt. Tað hevur altíð verið málið hjá Sambands- flokkinum. Skrivarin er iva- leyst fult greiður um, at hetta er bert møguligt, um fíggjarpolitikkurin hjá Sam- bandsflokkinum verður rik- in. Her gongur sjón fyri søgn Hvat er tað, sum pinir Javnadarflokkin? Tad er tann sama rædslan fyri at standa til svars fyri úrslitunum av sínum egna politikki. Hetta sæst eisini í somu oddagrein, har stend- ur: »Kenna vit Sambands- flokkin rætt, setur hann seg helst uttanfyri, so hann aft- an á kann siga, at tað vóru hinir, sum gjórdu broyting- ar, eins og hann hevur gjórt áður<. Tað er hetta, sum pínir javnaðarmenn inn at sálini. Teir vita betur enn nakar, at Sambandsflokkurin setti seg ikki uttan fyri í 1974, 1978 ella 1985. Hann bleiv settur uttanfyri. Tað bleiv hann ikki í 1981, tá allur fiskiflotin varð koyrdur fastur, og tá samfelagið ann- ars var í fíggjarkreppu. Tað bleiv hann heldur ikki í 1994, tá samfelagið Føroy- ar var farið á húsagang. Javnaðarflokkurin varð ikki settur uttan fyri í 1981. Hann tordi ikki at vera við í neyðugu uppruddingini. Hann varð heldur ikki settur uttan fyri í 1994. Hann byrj- að at luttaka í hesi upprudd- ing, men kláraði ikki at halda út. Javnaðarflokkurin setti seg sjálvan uttan fyri í 1994 í hálvum valskeiði. Og tann beiskasti bitin er, at javnaðarmenn vita ov væl, at meðan sambands- menn vórðu settir uttanfyri, koyrdu teir saman við hin- um yvirtøku- og loysingar- flokkunum Føroyar á húsa- gang. Teir vita eisini full- væl, at uppruddingararbeið- ið aftan á fíggjarligu trup- ulleikarnar í 1980 og aftan á húsagangin í 1993 hevði ikki verið gjørt til lítar, tók Sambandsflokkurin ikki um endan. Heilt bevist brúkar Javn- aðarflokkurin heimastýris- lógina at skylda upp á fyri at fáa fólk at gloyma, at tað var Javnaðarflokkurin, sum stóð á odda fyri tí politikki, sum førdi til húsagangin. Samráðingarnar aftaná legtingsvalið Javnaðarflokkurin hevur funnið útav, at ongin flokk- ur fer í samgongu við Sam- bandsflokkin, um hann ikki vil gera munandi broyting- ar í ríkisfelagsskapsviður- skiftunum. Hetta er heldur onki nýtt. Hetta varð endur- tikið upp í saman í árunum frá 1974 til 1981 og í árun- um 1985 og úteftir. Ongin skal ivast í, at koma loysingarflokkarnir, óansæð um tað er Javnað- arflokkurin, Tjóðveldis- flokkurin, Fólkaflokkurin ella aðrir flokkar við ftøki- ligum uppskotum til broyt- ingar av heimastýrislógini, so vil Sambandsflokkurin taka upp samráðingar við hesar flokkar. Eru uppskot- ini skilagóð, taka vit undir við teimum. Men vit krevja, at javnað- armenn og aðrir tora at bera fram, hvat teir veruliga ætla at broyta og fremja. Tað tora teir ikki. Les aftursvarið hjá formanni Javnaðarfloksins til Finnboga Isakson, sum stendur á somu síðu á sama blað sum oddagreinin. Edmund Joensen, legmaður Lesarabrøv Bankesagen — årsagen til denne? Var det ikke fortællingenom kejsernes nye klæder, der blev fremført igennem firs- 2rne, med de valgte lands- styres og lagtingsfolk i hov- zdrollerne — embedsmænd- 2ne som lakajerne og be- folkningen som passive statister? Færøerne skulle í nye klæder — skrædderne blev udnvænt. Guldtrådene blev frembragt, spundet, klippet og syet Klæderne skulle være støre for at passe kejseren - der måtte hentes flere guld- Skrædderne arbejd- ede dag og nat, der blev tråde skaffet guldtråde, klippet, syet — endelig var klæderne færdige. Dag kom da kejseren skulle i klæderne for at vise dem frem for folket. Turen gik fra Tinganes — folket var samlet og undrededes over kejserens nye klæer. Nået frem til rigsombudets bygning er der en, som råber, han har ingen klæder på — folkets rolle som statister ophørte og de råbte: hvor er klæd- erne — hvor er guldet blevet af NM) Man ledte, skrædderne var forsvundet, fundet er de ikke endnu, men man mener, at de findes i Dan- mark, hvor nogle instruk- tører igennem årene har udtalt, at forestillingen på Færøerne nok ikke blev overskudsgivende. Dette blev pure afvist af de fær- øske aktører, ford: hanker- ne havde givet tilsagn om lån til fremførelsen, mod pant i kejserens guldkamm- er. Fremførelsen af Kejser- ens nye klæder blev ikke godt modtaget. Bankerne mistede mange penge — kejserens guldkammer tømt. Kejseren måtte ud at låne kapital. Statisterne måtte erkende, da de vågnede dagen der- på, at det var dem en dyr rolle, at medvirke i op- førelsen, fordi kejseren havde pålagt dem at betale underskuddet af forestill- ingen — indtil man måske en dag fandt skrædderne, man leder stadig efter dem i Danmark da de nok ikke findes her på Færøerne — eller er de så snedige, at de er blevet her??? H. Christensen