hósdagur 26. februar 1998síða 16

16 tíðindablaðið S08S2u Nr. 38 — 26. FEBRUAR 1998 Viðme erking Liberalisering Føroyingar hava í hesum mánaðinum á tryggingargki- num fingið at uppliva, hvat hendir tá ið kapping sleppur framat. Prísirnir lækka. Sam- bandsumboðið á Chnstians- borg hevur í hesum ting- skeiðinum víst á fleir ny- hugsanir, ið bera á tann liber- ala bógvin Donsk virki hava fingið stór- an kappingarfyrimun av li- beraliseringunum i ES. Tæn- astustóðið hækkar og prísir- nir lækka. Henda fyrimun eiga føroyingar eisini at fáa. Monopolið ger. at tað ber til at ringja úr útlondum til Før- ya fyri munandi lægri pris enn øvugt? Utlicitering Danskar kommunur hava sambært kanning hjå PLS í flestu førum manfyri 15% uppá at åtlici- tera og kommunala tænastu- stød er eisini vorðið hægri onsuit spart Verður hildið neyvt eftirlit við útliciteringum, er ongin trupulleiki fyn at føroyingar eisini fara undir at útlicitera í stórri mun Hví liberalisera? At vera liberalur merkir at viðurkenna, at marknadurin er best egnaður at skapa væl- ferðina. Kappping førur til hægri tænastu og lægri prís- ir. Tað er tí at fegnast um, at vit nú hava fingið eina kapp- ingarlóg. Henda lógin sam- an við avtøku av einkarrætt- indum og avtøku av verju- tolli kann tryggja føroying- um eina kappingarføra fram- leiðslu. Tann almenna tæn- asta, sum brúk er fyri, má byggja á ein sterkan búskap, vælferð føroyinga er tí tengd at royndini at fáa liberalisera - eitt nú á telesamskiftisøki- num Hví privatisera? Endamálið við privatisering er at skapa størri trivna fyri Lesarabrøv øllum í samfelagnum við at nýta teir fyrimunir, ið mark- naðarbúskapur hevur við sær. SEV er t.d. eitt alment virki, men tað framleiðir til privata marknaðin. Privatisera vit SEV, verða pengar tøkir til virksemi, sum tað almenna eigur at taka sær av — sam- ferðslu, sjåkrarøkt, undirvís- ing v.m. Københavns komm- una seldi fyri einum góðum árið síðani partabrøv í SAS til tess at fíggja keyp av 1.400 teldum til skúlabrúks. Vit mugu skilja, at tá tað væntar í til almennar tænast- ur, er hetta m.a. tí almennir pengar eru bundnir í fram- leiðsluvirki. Í Bretlandi fá- ast í dag £100 inn í skatti fyri hvønn íbúgva frå privatiser- aðum virkjum, ið fingu £300 í studningi fyri hvønn i- búgva, tá tey vóru almenn. Hví útlicitera? Sjálvt tær tænastur, sum vit øll halda skulu vera almenn- ar, kunnu við fyrimuni fram- leiðast av privatum virkjum. Tað almenna skal gjalda fyri vegagerðirnar, men privatir kunnu gera teir. Í Danmark eru royndir við kommunal- um útliciteringum av øllum frá kloakering til eldrargkt. Sjálvt smáar kommunur hava spart pengar á henda hátt. Fólkatingssessurin er væl- egnaður til at fáa nýggjan íblástur uttaneftir til føroysk- an politik, um rætt verður borðið at og vit sálda ta vána- liga burtur. Johannes Martin Olsen Fólkatingslimur Sambandsfloksins Rikisfelagsskapurin I Abyrgdarleyst ikki at taka hædd fyri loysingini Meiriluti fyri loysing At > Tjédveldisflokkurin gongur inn fyri loysingini og ætlar at fremja hana skjótast gjørligt er onki nýtt. Nú hevur Landsfundur Fólkafloksins alment boð- að frá, at Fólkaflokkurin eisini ætlar at fremja loys- ingina sum skjótast. At ver- andi og undanfarni formað- ur Javnaðarfloksins ganga nn fyri loysing kann ongin vast í, sum hevur fylgt við almenna politiska kjakin- um seinastu árini Tað verður sostatt eftir øllum at døma meiriluti í komandi løgtinginum at taka loysing frå restini av rikinum. Eisini broytingar í Danmark Danskir politikarar hava al- tíð sagt, at ynskja vit føroy- ingar loysing, so fáa vit hana. Higartil hava danir tó staðiliga sagt frá, at teir ynskja at halda fram við ríkisfelagsskapinum. Tó má gangast, at har niðri eru eisini við at henda broyting- ar. Formaðurin í tingbólki danska Javnaðarfloksins sum er stersti danski polit- iski flokkur, segði her fyri, at samstarvið við føroying- ar er niðurslitið. Danski almenningurin hevur higartil eisini gingið inn fyri at varðveita ríkis- felagsskapin. Tori at siga, at danir gjøgnum tíðina ikki hava havt minni virðing fyri føroyingum enn fyri grøn- lendingum. Í dag ivist eg ikki í, at stødan er broytt Ta seinastu tíðina hevur gingið skjótt niður á bakka. Sjónvarpssendingarnar við Kirsten Jacobsen, Óla Breckmann og fyrrverandi føroyskum løgmonnum v.fl hava ikki bøtt um gongdina. Figgjarkreppan Føroyska samfelagið hevur tey seinastu árini verið úti fyri einari fíggjarligari kreppu. Føroyar fóru á húsagang í 1992. Føroyar vóru insolentar longu í 1989, tá nettouttanlands- skuldin var í hæddini, um- leið 9 milliardir kr. Men »respiratorin« varð hildin heitur til 1992, tá danir sløktu. Samstundis átóku teir sær føroysku uttan- landsskuldina uppá einar 7 milliardir. Eitt av úrslitun- um av húsaganginum varð, at munandi partur av okkara medborgarum flutti av land- inum, teir flestu til Dan- markar at búgva og virka. At ganga inn fyri loysing frá restini av ríkinum er ein mannarættur — føroyinga. Men tað er åbyrgdarleyst, serliga av okkara leidandi politikarum, ikki at taka hædd fyri teinnum avleið- ingum, sum loysingin førir vid sær. At loysingin fær av- leidingar fyri allar føroy- ingar og fyri øll okkara samfelagsøkir, hevur ongin loyvi til at ivast i. Tad fer at merkjast í hvørjum króki í Føroyum. Ein frågreiding uppå 2 til 3 túsund blaðsíður vísir týðuliga, at politiska leiðsl- an í Føroyum ikki var greið yvir, at vandi var á ferð, og at sama leiðsla var full- komuliga ráðaleys, tá skrædlið kom í 1992/93 Uppgáva Sambandsfloksins Sambandsflokkurin er førur fyri at dokumenterað, at sosialurin | - fimm ferðir um víkuna MW hesin síðan 1975 aftur og aftur hevur ávarað politisku måtstødumenn sínar um, at rikni yvirtøku- og loysing- arpolitikkurin fór at enda við fíggjarligum húsagangi. Í dag er óneyðugt við tílík- um ávaringum. Húsagang- urin er staðfestur. Í dag eigur Sambands- flokkurin at gera landsmenn okkara varugar við, at tað er ábyrgdarleyst av einum og hverjum føroyingi, ikki at taka hædd fyri, at vit kunnu vænta dyggan meiri- luta á løgtingi fyri loysing aftan á komandi løgtings- val. Hetta eru somu flokk- ar, sum ikki vóru førir fyri at síggja vandamálini, og sum fullkomuliga mistu tamarhaldið í 1992/93. Vandamálini og fíggjar- ligi »turbolensurin« av húsaganginum í 1992 eru smámál, samanborin við avleiðingarnar av loysingini frá restini av ríkinum, men tað skal eg koma aftur til. Pauli Ellefsen Tjaldrið Tjaldur manst tú aftur koma her berlig kenst hvor fjallatroma, tó berg og fjøllini enn standa eins og fyrstu ferð tú komst til landa. Mong skriðan tó í ur er lopin, sidan tú fyrstan tínar møddu veingir legði saman her um okkar ' eingir, klipp, klipp hoyrdist millum fuglasangin. Manst tú aftur koma eins og áður nú yvir landi dagur kennist gráur, her mási, ravnur flúgva, sum vilja ungar tínar pikka. Vælkomið skalt tú vera, oyggjum okkar ' nýggjar vónir gevur við tí reyða nevi, sum tú hevur og ungum tínum fødi gevur. Nú nýggir vindar yvir landið reka. Danir gølur burtur frå sær reka eins og heglingsælið freka, kanst á oyggjum okkar ' tú fótur seta. Vit lítið annað tær kunnu bjóða enn títt egna reiður tóma, ei nýtist nókur kanning gerast, tá tú í okkar ' fagra landi ferðast. Gævi vit av tær sum tjóð tað læra skaparverk Guds at æra, eitt heimligt reiður okkum byggja, og barninum gleðina tryggja. Tá sól í vestri setur tjaldursungi letur, tað nýggja ættarliðið veingir breiðir mót hæddum høgum vil nú flúgva, so einslig kennist foldartúgva. Faðir, eg tráan í mær beri á mínum foldarvegi, gev mær megi mót tí fagra landi flúgva, har eg um ævir skal hjá tær búgva. RUSTVIÐGERÐ Lat ikki bil tygara rustfarast og missa virði. Vit rustviðgera bil tygara eftir FDM skip- anini og virðini vara. Ivan Johansen Bilar FR-110 Tórshavn 13666 Hoyvíksvegur 63 - Tlf. Tidindaskriv frå Bahå'i samfelagnum i Havn: Fyrilestur um byggilist Bahå'i templum Hósdagin 26. februar kl. 17.00 fer Roya Taheri at halda ein fyrilestur um byggilistina, sum er nytt i sambandi við byggingina av Bahá'í bønarhåsum ymsastaðni í heiminum. Fyrilesturin verður í Bahá'í midstødini í Gundadali í Havn. Roya, sum er ættað úr Iran, haðani Bahá'í trúgvin er komin, er arkitektur og hevur búð í Iran, Japan og Skotlandi. Tað er Lokala Andaliga Ráðið fyri Bahá'íar í Havn, ið skipar fyri hetta kvgldið, og øll eru hjartaliga vælkomin. in