hósdagur 19. mars 1998síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 53 — 19. MARS 1998 Skift sundur í åvisan mun í ásetingunum til fiskiskip og handilsskip Grundgevingin fyri hesum er fyrst og fremst tann, at tann kravda siglingartíðin ikki er eins og at fiskiskipasáttmálin er linari enn handiisskipasáttmálin, sigur Anfinn Kallsberg m.a. í við- merkingunum til uppskot um manning av skipum. Uppskotið var á skránni til 1. viðgerð í gjár OLAvur Í Berri Í viðmerkingunum til nýggja manningaruppskotið verður greitt frá, at í juli 1995 var ein stjórnarráð- stevna hildin í altjóða hav- felagsskapinum IMO (Inter- national Maritime Organi- sation) í London um sjó- vinnu-, sjóvinnuútbúgving- ar og vaktarhald á skipum Talan var um at broyta ver- andi konvensjón, ella sátt- mála, til handilsskip og at gera nýggjan tilsvarandi sáttmála til fiskiskip IMO felagsskapurin hevði í mong ár verið undir trýsti frá mongum pørtum fyri ikki at gera eitt nóg gott arbeiði fyri at betra um trygdina á sjónum, nú ser- liga aftaná tær stóru skips- vanlukkurnar um okkara leiðir tey seinnu árini. Sáttmálin endurskoðast — Fleiri teknisk krøv til skip vórðu tó samtykt í 80-unum og fram í 90-ini, men krøv- ini til tann manniskjaliga partin høvdu ikki í sama mun fylgt við menningini á økinum. Ein altjóða sáttmáli innan hetta øki var tó gjørd- ur í 1978 (STCW-78), men var eftir hondini vorðin so útvatnaður og veikur, at neyðugt var við munandi broytingum, sigur Anfinn Kallsberg. Í 1993 samstykti so IMO at fara undir at endurskoða handilsskipasáttmálan og í sama viðfangi varð sam- tykt, at ein tilsvarandi sátt- máli eisini skuldi gerast til fiskiskip. Nevndin Og sum ein fylgja av, at Før- oyar hava staðfest handils- skipasåttmålan (i 1990) og sum ein fyrireiking til stað- festing av fiskiskipasått- målanum, setti landsstyris- maðurin i sjóvinnumálum í januar 1997 ein arbeiðs- bólk, við tí endamáli at koma við uppskotum til neyðugar broytingar í manningar-, sjóvinnu-, sjó- mans- og mynstringarlóg- ini. Nevndin, sum var saman- sett av umboðum fyri Sjó- vinnufyrisitingina, sum hevði formannin, Føroya Skipara- og Navigatørfelag, Maskinmeistarafelagið, Føroya Reidarafelag, Reið- arafelagid fyri farmaskip, Fiskimannafelagid og landsstyrid, kom so vid til- råding til landsstyrid og ein samd nevnd mælir lands- stýrismanninum í sjóvinnu- málum til at taka undir við tí nýggja altjóða fiskiskipa- sáttmálanum um útbúgving, sjóvinnu og vaktarhald í fiskiskipum, STCW-F- 1995. 200.000 krónur Mett verður at broytingar- nar í lógunum koma at kosta einar 200.000 krónur til út- vegan av edv-útgerð í sam- band við útgávu av sjó- vinnubrøvum í nýggjum sniði og til skráseting av øllum sjévinnubrøvum og prógvum. Hetta er tó treytað av, at tað framvegis verður møguligt at útvega føroysk sjóvinnubrev við STCW- og STCW-F-skráseting. Sambært lógaruppskoti- num skal sjóvinnumyndug- leikin eisini árita útlendsk sjóvinnubrev, fyri at teir kunnu fáa rættindi til at starvast umborð á føroysk- um skipum, men í dag eru bert fáir útlendingar við før- oyskum skipum og kann hetta tí gerast við verandi umstiting, verður upplýst í viðmerkingunum til upp- skotið um nýggja manningarlóg, sum Anfinn Kallsberg legði fyri tingið í gjár. Uppskotið verður helst beint í Vinnunevndina til viðgerðar. Pristalið langt frá veruleikanum Sum dómi kann verða neynt, at bústaðar- kostnaðurin varð mettur at verða sløk 11% av livikostnaðinum, men hann er kanska millum 30-40%, sigur Luitjen Apol m.a. í viðmerkingunum til uppskotið hann legði fyri tingið um prístal Ólavur í Beiti — At hava prístal, sum er rættvísandi, hevur eisini annan tydning. Tað hev- ur tydning fyri fleiri leikar, serliga gtalsliga, at víta hvussu kostnaðurin hjá húsarhaldinum broytist. — Hetta er fyri at kunna fylgja við broytingum í nøgdum í samfelagnum, tå prisvøkstur er frárokn- aður, sígur Luitjen Apol í viðmerkingunum til uppskot frá Verka- mannafylkingini um løg- tingslóg um prístal. Nýtslumynstrið Hann vísir eisini á, at vektirnar í pristalinum, sum vísa skulu nýtslu- mynstrið í húsar- haldinum, eru gjørdar út frá einari nýtslukanning í 1971/72. — Hetta nýtslumynstur er nógv broytt síðani tá, men vektirnar eru enn galdandi, og sum dómi kann verða nevnt, at bú- staðarkostnaður = varð mettur at verða sløk 11% av livikostnadinum. — Men veruleikin er tann, at her åtti kanska heldur at staðið millum 30% og 40%, vístir upp- skotsstillarin á í við- merkingunum. Einki ; — I 1989, eftir ta stóru kravgonguna móti ætl- anini hjá táverandi sam- gongu at avtaka prístals- viðbótina, lovadi Jógvan Sundstein, } r, at gera nýtt prístal, sum visti veruligu gongdina í livikostnadinum, men hetta arbeidi liggur fram- vegis å låni, sigur Lui- tjen Apol í viðmerkingu- num. Javnstoðiskórið rurað samgongu- limir í blund Vit mugu tíanverri ásanna, at higartil hevur løgtingid ikki vilj- að beint fyri tí mannamuni, sum verandi skattalóg ger móti familjum, har annar hjúnafelagin ynskir at arbeiða heima, men sleppur tað ikki av skattaávum, sigur Tordur Niclasen í viðmerkingunum til uppskotið sum var til 1. viðgerð í gjár ÓLavur í Bem - Tað er ein sannroynd tað at liva í hjúnabandi r nógv ár hevur havt skattlig ar negativar avleiðingar sær, ja beinleiðis hevur loyst seg skattliga ikk giftast, men heldur at saman sum ógift Miðflokkurin hevur haldand: víst á henda ske leika oz undirstrikað, at tað kann ikk; vera rætt í einun skipaður samfelag okkara, a: 'ógin skal soleiðis háttað, at tað fig arliga skal verá ein fyrim ur at liva saman Ógift, sigur Tordur Niclasen í viðmert ingunum til uppskot Mi” floksins um at beta skattligu vidurskiftini ! rjarneyndina ef ir Í Setningurin ikki itøkiligur Tordur Niclasen visir å, at fyri tveimum árum síðani mtykti tingið, at lands- týrið skuldi kanna avleið- ngarnar av eini skipan, har inafelagar við eini inn- sku verða skattaðir hver er av helminginum av imladu inntøkuni hjá báð- hjånafeløgunum, og imtykti landsstýrið at seta arheiðsbólk at gera álit Men setningurin, ið evndin fekk, javnstødis- nevndin, var ikki tann itøki- gi, ið løgtingid hevði sam- tykt, men heldur »at lysa, inabandsstødan skattliga Diskriminering ME : KKUT f IKK id ikki hevur roynt at koma skattligu diskrimineringini hjå familjuni vid einari inntøku til livs - ella f hvussu so er at minka hesa, men vit siggja f nevnda åliti frå arbeiðsbólkinum, at tey ikki mæla til slíka skipan - og spkir her aftur fyribrigdi um javnstødu, sigur Tordur Niclasen. — Arbeidsloysi í Føroyum er framvegis stórt, og fyri fleiri húski er galdandi, at bæði kona og maður hava gingið atbeiðsleys í so langa tíð, at tey antin eru ella verða koyrd úr Arbeiðsloys- iskipanini, og er tí bráneyð- ugt at nakað verður gjørt fyri at fáa í minsta lagi ann að teirra aftur í arbeiði Fleiri arbeiðspláss Við hesun up Skoti kunnu arbeiðspláss gevast er goldið | Skattskyldug løn hjå manni Skattskyldug løn hjå konu Skattskyldug løn tilsamans Skattur & ALS fyri mann og konu Tøk løn til familjuna Gjald til vaggustovu/barnagarð (Foreldur gjalda 30%) Eftir til familjuna té stovnsplássið |Skattur til land og kommunu Tilskot til stovnsplåss(30 % Kommuna og 40% Land) Eftir til land og kommunu 120.000 | 240.000 120.000 240.000 | 240.000 Maður | Munur arbeiðir | I Dimmalætting 1. november 1996 førdi sambandspolitikkari fram hesi sjónarmið við- víkjandi skattligum viðurskiftum hjúna, og hvussu roknistykkið så út, har tað almenna rindaði tilskot til barnaansing leys, um onnur húski, har bæði kona og maður hava arbeiði, fáa eina motivering fyri, at annað teirra kann velja at gerast heimaarbeið- andi. Hetta kann serliga gera seg galdandi fyri tey, ið hava rímiliga inntøku í løtuni, men hóast tað ikki få bert inntóku. Við skattabytinum og t.d. spardu einari útreiðslunum tl barna- ansing verður møguligt hjá hesi familju at klára seg við bert tí einu inntgkuni. Uppskotsstillarin metir, at landskassin í fyrstu syftu fær minni skattainntøkur av lógaruppskotinum, einar 10 mió. kr. Tá verður hugsað um, at samlaða skattskyld uga inntøkan hjá tí, sum inn tøkan verður flutt til. í mesta lagi svarar til 70% av hægstu veiting frá Arbeiðs- loysisskipanini. Tordur Niclasen vísir eis- ini í viðmerkingunum til samgonguskjalið, har tað stendur, at arbeitt verður fyri at fremja broytingar skattalógini við atliti ul, at hjúnafelagar í ávísan mun kunnu býta inntøkuna sund ur sínámillum