mikudagur 15. apríl 1998síða 21

Nr. 69 — 15. APRÍL 1998 tíðindablaðið S08/2/U7% Við Tjóðveldisflokkinum á odda, inn í næstu old Tíðin aftaná marglætisárini í åttatiårunum hevur fyri okkum verið ein royndar:íð. Alt hetta endaði sum gllum kunnugt við einum skralli í 1992. Alt samfelagið lá í skeljasori. Skulu vit ikki enda í slík- ari stóðu aftur, so er neyðugt at vit taka fulla ábyrgd av okkum sjálvum. Tann stóða, ið nú er galdandi og tann skipan vit nú í fimti ár hava livað undir, er ikki haldbar og hevur heldur ongantíð verið tað. Hetta hevur Tjóð- veldisflokkurin ført fram, uttan slit síðani 1948, tå ið flokkurin varð stovnaður fyri at fremja fólkaviljan við fólkaatkvgðuna 14. septem- ber 1946. Henda dag, tá ið fólkið segði frá, at land okk- ara var sjålvstødugt. Í hesum sambandi kann skoytast uppí, viðvíkjandi uppskotinum hjá Sjálvstýr- isflokkinum um fólkaat- kvødu ár 2002, samband — loysing, at henda fólkaat- kvgða hevur verið. Nevni- liga 14. september 1946. Eisini uppskot Javnaðar- floksins um sjálvstýrislóg, ístaðin fyri heimastýrislóg- ina, >vakrasta blað í Dan- markar søgu«, er eftir okk- ara tykki burturvið, tað verður bert ein regulering av somu lóg og í øllum før- um verður hetta ein lóg, tá til skarpskeringar kemur, upp á danskar fortreytir. Tað, ið fram er farið, t.d. hvussu danska stjórnin, bæði undir Javnaðarleiðslu og eisini, meðan teir kon- servativu sótu við leiðsluni, ið viðgerini av bankamáli- num, eigur at fáa sjålvt tann, ið treytaleyst helt, at alt, ið kom úr Danmark var gott, at skifta hugsan. Og tá ið ein nú veit, at alt hetta er sett í verk fyri nógvum ár- um síðani, væl umhugsað, av donskum serfrødingum og politikarum. Takka verið blaðmonnum, er nógv kom- ið fram í ljósið, petti fyri petti og neyvan er alt komið undan kavi. Vit kunnu av réttum ilsk- ast inná danir, fyri viðferð- ina ímóti føroyingum, fyri arroganta framferð og mangt annað, men innast inni vita vit gll, at teir gera tað, ið tænir danska stati- num best. Minnist til, at tað er donsku borgarunum hesir skulu standa til svars yvir fyri og ikki okkum. Tí er tíðin komin at gera upp ímillum londini. Ikki so at skilja, at vit skulu kvetta alt samband við hetta ríkið, ið vit hava havt samband við í øldir, men vit skulu gera upp og taka fulla ábyrgd av okkum sjálvum. Vit skulu taka loysing fyri at fáa samband, bæði við Danmark og onnur lond. Fyrst ta politisku loysingina og síðan samráðast við dan- ir um eina tillaðingartíð við- víkjandi tí fíggjarliga parti- num av loysingini. Tann, ið heldur, at vit hava avgerðarrættin yvir landinum, hann fer skeivur. Í onkrum fórum, kann tykj- ast so, men okkara avgerð- arrættur gongur bert hartil danir loyva. Danir hava higartil latið okkum spælt harrar í egnum húsi, men uppá teirra treytir. Vit kenna gongdina frá bankamálinum, hetta mál, ið hvert mansbarn í Føroy- um kennir. Og hver kann eftir hetta, líta dónum til, at t.d. samráðast okkara vegna um ráevnini í undirgrundini. Hesa undirgrund, vit uppá kvamsvís fingu til gávis frá dønum og kortini onki hava at siga yvir, tá tað kemur til ráevnini. Tjóðveldisflokk- urin heldur fast við, at und- irgrund og ráevni í undir- grundini, er ogn føroyinga; men hetta verður ongantíð veruleiki fyrrenn vit hava tikið fulla ábyrgd av okkum sjálvum. Ikki fyrrenn Tjóð- veldið Føroyar er sett á stovn. Dan Nielsen Valevni Tj6dveldisfloksins i Suduroy Javnaðarflokkurin garanturin fyri sambandi og ófrælsi Málið hjá Sambandsflokkinum er á ymiskan hátt at leggja lok á frælsisviljan,s um lýsir av Føroya fólki. Men nú rekur hart á kíkin hjá teimum, sum umboða ófrælsi í fóroyskum politikki Sum blaðstjóri á 14. Sep- tember (1986-1991), nýtti eg rættiliga fitt av tíð og orku til at vísa á, hvussu væl Javnaðarflokkurin hevur dugað at tikið atkvødur frå Tjóðveldisflokkinum, hóast flokkurin í stevnu síni er ein samríkisflokkur (les: Sam- bandsflokkur), meðan Tjóð- veldisflokkurin vil hava eina skipaða loysing. Tað einasta, sum kom burtur úr hesum, var, at Javnaðar- flokkurin vaks sum eitt trøll, til hann at enda hevdi 10 tinglimir! Væl vitandi, at slik um- røda kann fåa uppaftur fleiri (kanska serliga sambands- fólk) til at velja flokkin, so var hetta sjálvsagt ikki øll søgan aftanfyri hesa stóru framgongd. Men tá ið eg nevni tey »tiggju bodini«, sum flokkurin >fangaði< fólk við, munnu tey flestu minnast, at hesi mongu val- lyfti góvu atkvødur. Og aft- an á valið stóðu tey 10 javn- aðarumboðini sum ryssa yvir deyðum fyli! Men hitin var stokkutur. Tí, tað vóru so sanniliga eis- ini hesi somu vallyfti, sum førdu til, at fólk mistu álitið á Javnaðarflokkin. Tey, sum lótu seg villleiða, mundu væl halda, at valevni floks- ins dugdu gand! Tí svøldgu tey alt rått, ið borðreitt varð við. Garanturin fyri ófrælsi Eg skal ikki endurtaka tað, sum áður er sagt og skrivað. Tó skal eg minna veljarar á, at hesin flokkur fer ikki longur á sjálvstýrisleið, enn hann verður drigin. Hetta hevur søgan ferð eftir ferð prógvað. Tað var t.d. Javn- aðarflokkurin, ið syrgdi fyri, at sambandamaðurin, Jógvan Olsen, varð valdur til formann í nevndini, sum eftir uppskoti Tjóðveldis- floksins skuldi viðgera við- urskiftini millum Føroyar og Danmark. Og tað var eis- ini hesin flokkur saman við Fólkaflokkinum, ið hevði ein avgerandi leiklut, tá ið løgtingid í vetur feldi upp- skot Tjóðveldisfloksins um yvirtøku av fólkakirkjuni. Men skal Javnadarflokk- urin ikki missa sinar sjålv- styrissinnadu veljarar, noyðist hann — tå ið harðast rekur á kíkin — at egna við onkrum, sum er latið í sjálv- stýrisklæði. Og júst soleiðis er tað við nýggju sjálvstýr- islågini. Men ein lóg, ið byggir á donsku grundlóg- ina, verður ongantíð annað enn ein sambandslóg. Ein alsamt vaksandi part- ur av Føroya fólki vendir sær nú ímóti Ofrælsinum, men tad ger Javnadarflokk- urin ikki. Hóast hann letst at fylgja rákinum fyri ikki at fara í fisk, er og verður endaliga fasittið altíð tað sama: Samband og ófrælsi og harvið framhaldandi ruðulleiki millum Føroya og Danmark. Málgagn Javnaðarfloks- ins, Sosialurin, hevur verið heitasti talsmaður fyri frælsi til øll onnur lond í heimi- num, sum hava ressast og viljað sloppið sær burtur úr trælabandinum. Ja, hver minnist ikki drúgvu skriv- ing blaðsins um rættvísa frælsisstríðið hjá namibiska fólkinum mótvegis Suður- afrika? Tað er mær ein gáta, hvussu tað ber til, at teirra frælsishugsjón ikki røkkur her heim á klettarnar, og hví Javnaðarflokkurin ei trúgv- andi garanturin fyri før- cyskum ófrælsi. Hevur Javnaðarflokkurin ikki álit á Føroya fólki? Vilmund Jacobsen, valevni Tjóðveldisfloksins í Suðurstreymi Útróðrar- vinnan má bjargast Í borgarliga politiska leirinum, sum hevur stýrt hesum landi sein- asta Í 1/2 árið, er útróðr- arvinnan illa sædd. Með- an sambandsmenn kalla útróðrarmenn fyri sam- felagsnassarar, so hava fólkafloksmenn skorið inntøkutrygdina hjá út- róðrarmonnum at beini, so teir nú liva undir sera ótryggum fíggjarligum korum. I Føroyum hava vit havt útróðrarmenn í mansaldrar. Hví hesir nú brádliga vóru so illa kendir av politiska meirilutanum er ilt at skilja. Mett verður, at eini 1.000 føroyingar fáast við útróður, harav nakrir eru fulltíðar og aðrir parttíðar útróðrarmenn, summir við snellu, aðrir við línu og fleiri við báð- um. Javnaðarflokkurin metir, at tað er óneyðugt ai býta fiskidagar út til smærru útróðrarbátarnar undir 15 br. reg. tons. Tað er stór umsiting av hesum fiskidagarokni- skapi og lítil ella eingin firnd í skipanini. Javnaðarflokkurin vil tí, at smærru útróðrarbát- arnir sleppa at fiska frítt tí hesir eru í stóran mun tarnaðir frammanundan av veðri og streymi. Og eingin trýr upp á, at hesir bátar við húki tóma nakr- ar grunnar. Náttúran regulerar hendan fiski- skapin av sær sjálvum. Vit hava havt stórt ar- beiðsloysi og hava tað partvíst enn. Tað var tí fyri at hava útróðrar- menninar í síni vinnu — einki annað var og er at bjóða teimum — at táver- andi javnaðarlandsstýri við hjálp frá øðrum setti lógina um inntøkutrygd útróðrarmanna í gildi Meiningin var tá, at henda nýggja lóg skuldi endurskoðast, tá ið hon hevði virkað eitt ár ella so, ment að komu at ganga trý ár Tað var í lagi at Lands- stýrið endurskoðaði lóg- ina og tætti onkran óhepnan leka, men at skera so hart og bjóða 1.000 monnum kr. 8,0 mill. á fíggjarlógini, sum inntøkutrygd ella kr. 8.000,- árliga í meðal, tað var ikki rætt. Er mon kr. 8.000,- nøkur trygd fyri årslønina hjá nøkr- um bólki??? Svarið er jú sjálvandi nei, eingin samfelagsbólkur er tryggjaður við kr. 8.000,- árliga. Meira ans áttu útróðr- armenn okkara uppibor- ið, teir hava ført mangan fongin til lands í góðum sum ringum tíðum. Síðan varð eitt av- reiðingar-minstamark sett pr. mánað pr. útróðr- armann á kr. 9.000,- bæði fyri snellu- og línu- fiskarar. Við tí veðri, vit hava havt í 1998, eru flestu snellufiskarar á veg út ella eru úti av skipanini, meðan línu- fiskarar so dámt halda seg innanfyri, tó tað man standa á hjá summum. Henda skipan má end- urskoðast. Líkasum nógvu og ógvusligu frið- ingarnar eiga at vera endurskoðaðar. Best hevði verið, um vit lótu smábátarnar fiska frítt, so hevði helst tørvurin á inntøkutrygd verið nakað minni, enn hann hevur verið og er í dag Hesum fer Javnaðar- flokkurin at virka fyri eftir komandi løgtings- val, um flokkurin fær styrki frá veljarunum at koma í samgongu og landsstýri Javnaðarflokkurin á- sannar, at brúk er fyri útróðrarmonnum okkara og vil bjóða hesum rímu- lig kor at virka undir Veljið tí JAVNAÐAR- FLOKKIN tann 30. apríl 1998. Birgir Mohr