týsdagur 21. apríl 1998síða 10

10 tíðindablaðið 5052 Nr. 73 — 21. APRÍL 1998 Javnadarflokkurin Tjóðveldisflokkurin Tað snýr seg um gyrdur í brøkur Tos tjóðveldisfloksins um fólkaatkveðu er tokutala, sum skal fjala, at tey ikki vilja fremja eina breida semju i tjóðskaparspurn- inginum Tey ásanna, at 50 ára oyðimarkargongd teirra nú synist at gerast ein ævinlig oyðimarkargongd I 50 ár hevur Tjóðveldis- flokkurin rópt um loysing, um fullveldi, men onki er komið burturúr Tað er ein óreingiligur veruleiki, at tey stig, ið eru tikin á sjálvstýrisleið, eru tikin meðan Javnaðarflokk- urin hevur verið í samgongu g í flestu førum hevur havt leiðsluna í samgong- ni uni Nú ásanna tjóðveldisfólk, at enn einaferð verður tað aðarflokkurin, ið fer at seta KOSIna Dr org er ikki kreppan og bankamálið. sum er orsøk fyri at Javnaðarflokkurin vil fremja broytingar í ríkis- rættarviðurskiftum okkara Í 1981 var á landsfundi avgjørt at fara undir arbeiði at broyta støðu okkara. Men tað var eisini greitt, at hetta arbeiði í stóran mun fór at snúgva seg um at mykja støðuna, tí so mong enn ikki høvdu viðurkennt, at heima- stýrislógin var um at hava yvirlivað seg Og longu nú - eftir bert 17 árum - tykist sum tann g sjálva avgerandi meirilutin av fólkinum tekur undir við hugsanum okkara Hetta hevur eisini so líð- andi fingið hinar flokkarnar á glid - og í dag síggja vit at teir frá báðum síðum nærk- ast Javnaðarflokkinum. Og að fegnast vit um eds skjóta gongd - 17 - skal sammetast vid 50 ára oyðimarkargongdina hjá Tjóðveldis flokkinum Glimmur Aðalmunurin er, at Tjóð- veldisflokkurin vil hava glimmurið - grundlógina - beinanvegin, meðan reali- tetirnir kanska kunnu koma aftaná eftir einum áramálið Uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum merkir, at í prin- sippinum er alt yvirtikið beinanvegin, meðan veru- ligu yvirtøkurnar verða framdar so hvørt vit halda tad vera rætt. Men okkum nytist ikki at spyrja nakran eftir, nær og hvat vit yvir- taka. Somuleidis vid møgulig- ari loysing. Sambært upp- skotinum um sjálvstýrislóg kunnu vit loysa, tå vit sjålvi halda tad vera rætt. Men tad skal ein fólkaatkveða av- gera. Tjóðveldisuppskotið er tað sama sum at loypa á sjógv og so bara vóna, at man dugir at svimja Fålkaatkvødan sum Tjóð- veldisflokkurin nú sigur seg vilja hava, er lótir. Ti Tjóð- veldisflokkurin sigur sam- stundis, at tad er atkvødan i 1946, sum er galdandi fyri ríkisrættarligu støðuna - so- statt er fólkaatkvoðan ikki um ríkisfelagsskapin, men bert um orðingar í grund- lógini. Sostatt vilja teir framhaldandi nokta øllum okkum, sum ikki høvdu møguleika at luttaka i 1946, rættin at atkvøda um ríkis- rættarligu støðu okkara. Bergur P. Dam, valevni Javanaðarfloksins í Suðurstreymoy korini hjá vanliga føroyinginum Fyrst og fremst vilja vit bøta um korini hjå vanliga føroyinginum. Síðani finna vit i tinginum eina breiða semju um tjóðskaparmálið, sum byggir á uppskotið hjá Javnaðarflokkinum um sjálvstýri Tað er sjálvsagt rætt, at vit skulu fáa greiðu á ríkisrætt- arligu viðurskiftunum, sum við bankamálinum hava fingið eitt álvarsligt skot fyri bógvin. Hetta málið hevur sannført so gott sum allar føroyingar um, at neyðugt er við broytingum, um enn øll ikki eru samd. Nøkur eru, sum als ongar broytingar vilja hava. Men hesi eru fá. Onnur eru, sum vilja hava rættuliga víð- gongdar broytignar - loys- ing beinanvegin, men hesi eru eisini fá. Størsti parturin av føroyingunum ynskir broytingar, sum føra til økt sjálvstýri Hetta er eisini mál okk- ara, og haldi eg, at uppskot- ið um sjálvstýrislóg er góð- ur karmur at arbeiða út frá, tí tað er av so alstórum týdn- ingi, at tað verður í Føroy- um, at vit finna semjuna. - Tí tað eru vit, sum skulu gera av framtidarstødu Før- oya. Men í gllum hesum tosi- num um sjálvstýri, so mugu vit ikki gloyma vanliga ger- andispolitikkin. Vit mugu ikki gloyma vidurskiftini hjå vanliga føroyinginum, at vit eru vid at skapa eitt samfelag, sum góðtekur, at ein partur av fólkinum gongur uttan arbeiði - at vit í daga framvegis hava eini 2000 arbeiðsleysar lands- menn. Vit mugu heldur ikki gloyma, at pensjónirnar og útbúgvingarstuðulin eru aft- urúrsigld. Javnaðarflokkurin ætlar ikki at vinna valið við at tosa harðast um sjálvstýri. Javnaðarflokkurin ætlar at vinna valið við at vísa á, at vit vilja reka ein politikk, har menniskjað verður sett í hásæti, har vit hugsa um støðuna hjá tí einstaka menniskjanum. Vit sveima ikki yvir veruleikanum - tað eru hóast alt korini hjá meiniga føroyinginum, sum eru avgerandi fyri, um vit kenna okkum sum fræls menniskju ella ikki. Men sjålvstyrinum ar- beiða vit fyri. Vit eru sann- førd um, at tað nýggja tingið er mannað, fer uttan iva at bera til at flestu flokkar draga somu línu í tjóðskap- armálinum. Tá fara vit at finna eina breiða semju, sum uttan iva fer at byggja á uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum um um sjálv- stýri. Eirikur Lindenskov Javnaðarflokkurin Tjóðveldisflokkurin Jolly Time og vinnupolitikkur Fert tú ein føroyskan hand- il, so kanst tå keypa hålvan annan litur av Jolly Time- sodavatni biligari enn danskt sodavatn. Tað er nú ikki so galið, tí vanliga verð- ur framhildið, at landið er so lítið og fáment, at vit klára ikki at fylgja við. Ein nærri kanning hevði órvað víst, at tað eru fleiri viðurskifti, ið eru orsøkin til, at Føroya Bjór er ført fyri at selja sodavatn, ið er bæði bíligt og gott. Men eg hugsi, at ein sera týðandi orsøk liggur so langt afturi í tíðini, at hon er gloymd. Tað er Marshall-hjálpin. Marshall- hjálpin, — tað var hampu- ligur ein posi av pengum, sum USA sendi fyri at end- urreisa Europa; Føroyar fingu so ein brotpart burtur av danska partinum, eitt nå bjórfyritskan í Klaksvík Og hvat hevur so Marshall-hjálpin við dag- sins politikk at gera? Jú, Føroya Bjór brúkti Marshall-menningarhjálp- ina til at gera fløgur í spild- urnýggjar maskinur og ein nýggjan bygning. So tá ið nýggja bryggjaríið varð tikið í nýtslu í 1954, so var tað so framkomið, sum tað kundi vera eftir tátíðar meti. Síðani er útgerðin endur- nýggjað fleiri ferðir og bryggjaríið er framvegis toppmodernað. So mikið stóð Føroya Bjór-leiðsluni púra greitt, át Marshall-peningur var ein- gangs; har kom ikki meira, og tí mátti hann nýtast við skili og við framtíðini fyri eyga! Utbyggingar og end- urnýggingar eftir 1954 eru sostatt grundaðar á góðan rakstur við stødi í Marshall- fløguni. Eingin almenn króna hevur verið uppii. Tiverri er Føroya Bjór- søgan ikki tann, sum er mest vanlig, tá ið vit tosa um føroyskt vinnulív. Í sjeyti- og áttatiárunum hevur rakstrarstuðul verið eitt alt ov vælkent fyribrigdi, sum vinnulívið hevur tikið sum givið. Og tað gekk, sum tað mátti: Tað gekk til tað ikki gekk meira. Vinnulívspolitikkurin hjá Tjóðveldisflokkinum er, at vit skulu hava eitt sterkt vinnulív. Eitt vinnulív, har góð hugskot verða til veru- leika og kasta nógv av sær til tey, sum hava lagt orku í. Eisini okkara felags kassar hjá landi og kommunum, so vit kunnu hava eitt sterkt og trygt samfelag. Og partur av tí, sum fer í landskassan, skal koma vinnulívinum beinleiðis til góðar. Og her eiga royndir- nar av Marshall-menning- arhjålpini til Føroya Bjór at verða havdar í huga. Tjóð- Bóndafangaður Tað var ikki sort, at eg kendi meg bóndafangaðan í val- sendingini í Sjónvarpinum sunnukvgldið. Eg varð biðin um at vera við í einari sending við evninum: >Búskaparliga stóðan. Her verður m.a. nomið við, hvønn iløgupolitikk flokkar- nir mæla til, og hvørjar rað- festingar ein komandi figgj- arlóg eigur at hava.« Sum tad skilst, var hetta ein evnissending um bú- skap, og tí kom tað dátt við, at stórur partur av tíðini fór til at umrøda almannamål. Her er eisini so mangt løgid, sum vekir illgruna, ið mær ikki dåmar. Javnadar- flokkurin hevur leikad f um, veldisflokkurin hevur ta hugsan, at almennur pen- ingur til vinnuna skal ikki vera ævigur rakstrarstudn- ingur, men eingangs menn- ingarveiting til vinnulivs- fyritøkur, ið hava eitt gott hugskot, men ikki orkuna til at lynna ætlanina væl og virdiliga frå byrjan. Olavur Waag-Høgnesen Tjóðveldisflokkurin. Stål uk og han - =D ff ilbelti er li vbelti Í L at SvF ikki heyði eina send- ing um heilsu- og almanna- mál. Á teirra vallistum eru minst tríggir fyrrverandi landsstýrismenn í hesum málum. Flokkurin sendir tann seinasta av teimum trimum í SYF at røda um búskapar- mál. Og tá hann er komin at sita, verða almannamål tikin fyri. Eg veit sjálvandi ikki, um nakað samanhang er millum gðina í Javnaðarflokkinum og innihaldsbroytingina í sendingini. Men løgiå tykir tað mær. Eg haldi, at SvF átti at givið búskapinum tað rúm, sum 7 min. til hvgnn flokk kundu rokkið til. Haraftrat kundi SVF gjørt eina sersending um al- manna- og heilsumál. Tjóð- veldisflokkurin hevur ein fult so greiðan og kanska enntá miðvísari politikk á hesum gki enn aðrir flokkar og er fúsur at viðgera evnið væl og virðiliga, tá tað er á skránni. Finnbogi Ísakson