fríggjadagur 24. apríl 1998síða 25

; Nr. 76 — 24. APRIL 1998 Stevnuskrå Sjålvstyrisflok- sins er og hevur verid trygd fyri, at virkad verdur fyri føroyskum sjálvstýri. Í grundsjónarmiðum floksins stendur m.a. soleiðis: Flokkurin er sjálvstýris- flokkur. Tað merkir, at virk að verður fyri sjálvstýri. Málið er, at føroyingar taka fulla ábyrgd av tjóðini og fáa fullan avgerðarrætt yvir henni. Henda stevna man ikki vera so galin, tí nú taka so at siga allir politisku flokk- arnir á tingi undir við hesari stevnu, ja, bæði sambands- menn og tjóðveldismenn, sum í hesum máli draga somu línu — um tað er eftir- farandi, sum teir siga al- ment. Hetta er bara at fevnast um, og sjálvstýris- flokkurin fer at gera alt, ið hann kann fyri at savna hesar kreftir, so at úrslitið verður so gott sum yvir- høvur gjørligt. At neyðugt verður at við- gera viðurskiftini millum Føroyar og Danmark, skal eg nevna við tveimum dóm um, sum snúgva seg um, at donsk lóg skúgvar føroyska lóggávu til viks, tá tað sama ikki stendur í teimum. Fyrra dømid er um umhvørivs/ fiskivinnupolitikk og seinna dømid er í sambandi við lógina um lutasedlasølu. Tað eru óivað fleiri við mær, sum kundu hugsað okkum ein bita av sildreka- tvøsti. Hóast flestu føroy- ingar og grønlendingar ganga inn fyri burðardygg- ari hvalaveiðu, tekur Dan- mark í IWC - Altjóða Hvalaveiðusteovninum - ikki undir við sjónarmiði føroyinga og grønlendinga, hóast teir sita í IWC og um- boða Grønland og Føroyar, tí at tað eru hesir báðir »donsku« landspartarnir, sum fáast við hvalaveiðu. Hetta eigur at verða rættað — við skilagóðum samráð- ingum. Forrestin, so fekk tíðindablaðið | Hví velja Sjálvstýrisflokki Poul Nyrup Rasmussen bræv frá undirritaða um hvalaveiðu í 1994, men so løgid tað ljóðar, havi eg einki hoyrt frá honum enn Hann hevur kanska nakað nógv um oyruni Og so eru tað lutaseðlar nir. Stutt sagt sigur føroyska lógin um lutaseðlasglu, at vinningar kunnu einans lat- ast sum gávukort. Hóast undirritaði meldaði >Ekstra Bladet< 6. desember 1995 fyri at selja lutaseðlar við reiðum peningi, var svarið: >... at dette ikke ses at være i strid med færøsk lov- givning«. Men í fóroysku lógini um Jutasedlasølu stendur sum sagt, at stórir vinningar kunnu einans latast sum gávukort, tó at V4, Happadrátturin, Gekk- ur og Itréttarvedding und- antikin. Men tað, sum hev- ur týdning her, er, at somu treytir eru ikki galdandi fyri føroyskar og danskar luta- seðlar. Tí er umráðandi at fáa hesi viðurskifti upp á pláss gjøgnum samráðingar. Men feilurin liggur kanska ikki bara hjå dønum, men held- ur hjå okkara egnu politik- arum, ti hóast undirritaði hevur verid f sambandi vid landsstyrid sidan heystid 1994 um hetta målid, hevur landsstýrismáðurin — tað er løgmadur — ikki so frægt sum unt mær eitt aftursvar Onnur mål treingja eisini til at verða vidgjørd, m.a. fóroyskt pass, rættarpoli- tikkur, ferðslulógin, pen- ingapolitikkur og annað. Sjálvstýrisflokkurin fer at stríðast fyri, at hesi mál og onnur viðurskifti Danmark- ar og Føroya koma upp á pláss. Vit fara at reka ein ábyrgdarfullan framtíðar- politikk. Hans J. Hermansen, valevni Sjálvstýris- floksins í Suðurstreymoy ef A sjá Orsakað av bankamálinum og tí hugburði mótvegis Danmark, sum hetta mál hevur skapt í fólkinum, ynskja nú allir flokkar fram móti vali at gera vart við, at teir eru tjóðskaparligir, at teir vilja virka fyri einum frælsari Føroyum, ja, sjálvt sambandsflokkurin sigur seg nú sinnaðan fyri endur- skipan av viðurskiftunum Danmarkar og Føroya mill- um, enntá fram at loysing- ini, sum teir málbera seg. Her eru nýggir tónar eisini hjá øðrum flokkum; men hjá sjálvstýrisflokkinum hevur tann setningur altíð staðið ovast í stevnumið- inum, at vit føroyingar skulu ganga fram í øllum lutum til tess at gerast sjálvbjargnir. Men øll, sum hava sett seg inn í okkara politisku søgu, kenna ta syndarligu lagnu, sum føroyska sjålv- styr.srørslan hevur verið fyri, kenna ta óndsinnaðu og sannleikareingjandi út- spilling okkara bestu menn vóru fyri, sum um aldar- mótið og frameftir tóku til orða til tess at vekja Føroya fólk til sjálvbjargnishugsan og sjóðskaparligt medvit. Sarabandsfólk eru ikki so ólátað í dag, men samfe- lagsligt = afturhaldslyndi, mistreysti um føroyskt sjálvræði og loyalitetur yvir fyri ti danska eyðkennir enn henda flokk. Vit kenna søguna um, hvussu sjálvstýrisflokkurin í triatiårunum orsakað av tvídrátti á sosiala økinum fór í tvíningar, hvussu høgrivongurin við loka- brøgdum og harðrendum vstýrisleið rakstrarrópum setti óbóta- ligt split í sjålvstyrisrørsl- una. Um enn gott og tjóð- skaparliga sinnað fólk eisini er at finna í hesum flokki, hevur fólkaflokkurin tó alt síðan meira verið merktur av persónliga sjålvsøkjandi nøran at sær enn av mentan- arligum og samfelagsligum hugsjónum, so sum aðal- eyðkenni gamla sjálvstýris- floksins altíð hevur verið. Tá ið á stóð og menn høvdu møguleikan at fremja síni herróp í verki, lupu hesar tjóðarhetjur frá, og ein nýggj grein tók seg upp úr sjálvstýrisjórðildinum, sum fekk navnið tjóðveldis- flokkurin. Hansara stevnu- mid hevur bygt å tad, at Føroya fólk við fólkaat- kvøduni í 1946 valdi loys- ing frå Danmørk og tí skal henda loysing setast í verk í morgin, heldur enn í ovur- morgin. Men hetta við fólkaat- kvøduni er jú ikki fullur sannleiki. Tá ið bert tvinnir kostir vóru í at velja: aftur í amtsstøduna ella loysing, valdi tjóðin frælsisvegin; men eftirfylgjandi løgtings- valið visti jú, at okkara fólk tå als ikki var hugað fyri beinleiðis loysing frá Dan- mørk. Kortini hava tjóð- veldismenn alt síðan júkað um at stovnseta føroyskt tjóðveldi sambæri hesum fiktiva fólkavilja. Men um enn tann vón man búgva flestøllum før- oyingum í barmi, at vit skulu kunna gerast sjálv- bjargin, er tað tó uttan iva sannføringin hjá stórum meiriluta í fólkinum, at tað ikki ber til soleiðis at leggja frá landi uttan rímiliga vissu fyri, at vit duga at halda okkum uppi sum egin tjóð. Tjóðveldisflokkurin, sum tó má hava samhuga hjá øllum sjálvstýrishugaðum føroyingum, hevur við sín- um ovræsni og sínum utop- isku sjónarmiðum, ikki dugað at víst á nakra itøki- liga leið fram móti fullveldi. Men nú hoyrast aðrir tón- ar. Í einum >Fjúrtanda< her- fyri er stór andlitsmynd av nýggja ljósi tjóðveldisflok- sins í grein, hann kallar »Soleidis fíggja vit loys- ingina<. Men ikki verður tú sannførdur av hesum nýggja floksboði. Nú verð- ur talað um, at vit skulu hava eina skipaða loysing, har vit fyrst skulu fremja loysingina — ikki skal fólk- ið spyrjast, tí tað hevur jú talað í 1946! — síðan skulu vit fara undir at gera okkum eina grundlóg, hvgrs para- graffir tjóðin skal sleppa at taka stóðu til við atkvødu, og so skulu vit taka upp samráðingar við danir um framhaldandi peningaveit- anir frá teimum í eini 6-8 ár. Besta agnið í hesari valskrá er helst tað, at tjóð- veldisflokkurin, eins og javnaðarflokkurin, við sínari sjálvstýrislóg, lovar okkum trygd og framhald- andi vælferð, ikki vælferð eftir okkara egnu fortreyt- um, men hana, sum vit hava havt, Le. somu vælferð sum gamla móðurlandið Dan- mark. Men álvaratos, hvat halda tit, at Nyrup á Co., soleiðis sum vit kenna teir, fara at siga, tá ið vit koma við biddaraposanum, eftir at soleiðis hava fingið sett fótur undir egið borð og hava víst teimum durafjórð- ingin? Gleðiligt er tað kortini, at tjóðveldisflokkurin í sínari nýhugsan er við at koma inn á fornar sjálvstýrisræsur aft- ur, hetta at stig skulu takast fram móti sjálvræði og sjálvsábyrgd. Men mær tykir, at dyggari stóði er undir teirri stigsætlan, sum sjálvstýrisflokkurin = ber fram: hetta, at allir sjálv- stýrishugaðir politikarar — og teir tykjast nú at vera í stórum fleirtali — skulu finna saman um eina sjálv- styrisætlan, har øll samfe- lagslig, figgjarlig og ment- anarlig aspekt verða tikin upp tl gjølla viðgerð. Hendan ætlan verdur so at leggja fyri fólkið at taka av- gerð um eftir eitt avmarkað tíðarskeið. Í einari slíkari skipaðari loysn mugu øll verulig sjálvstýrisfólk kunna hittast við samráðingarborðið, før- oysku tjóðini til bót og mannsømiligan bata. Heini Hátún, valevni Sjálvstýrisfloksins í Norðstreymoy 25 n! Vidurskiftini hjá teimum lesandi Tad hevur verið frammi at broyta stuðulin til næming ar á miðnámsskúlunum Sum er hava øll tey, sum byrja upp á eina miðnáms útbúgving, rætt til stuðul Landsins myndugleikar hava í hesum valskeiði havt frammi at seta eitt 18 ára aldursmark á rættin hjá hvørjum einstókum næm ingi at fáa stuðul til eina miðnámsútbúgving. Grund- gevingin fyri hetta tykist vera, at landið skal spara Um hetta uppskotið verður góðtikið, so fer tað at hava við sær, at mong foreldur, ið møguliga ikki eru so væl fyri fíggjarliga, als ongan møguleika fara at hava at senda børn síni á eina miðnámsútbúgving. Sjálvstýrisflokkurin meinar harafturímóti, at øll, sum fara undir eina mið- námsútbúgving, skulu hava rætt til stuðul uttan mun til aldur. Um man er 17 ella 22 ár, so skal hetta ikki av- gera, um man kann fara undir víðari lesnað ella ikki Vit mugu víðka sjónarringin Mong hava klagað um, at okkara almennu stovnar líkjast ov nógv teimum »kkara Men er hetta donsku. Har undir skúlaskipan so løgid? So gott sum allur okkara ungdómur verður noyddur at fara til Danmarkar at fáa sær víðari lesnað. Hetta kemst av at hetta er tað ein- asta, sum er fíggjarliga møguligt. ; Mangan verdur Island tikid fram sum fyrimynd fyri eitt sjålvstyrandi tjóð- veldi. Ísland hevur megnað at eggja ungdómi sínum at fara undir víðari lesnað utt- anlands. Hett hevur havt við sær, at Ísland nú hevur eitt sera gott og umfatandi sam- starv við fleiri ymisk lond, og ikki sum vit, bara eitt. Teirra skipan hevur eisini megnað at lagað seg til teirra tørv. T.d. er teirra al- mannaverk tillagað teirra samfelagi. Okkara al- mannaverk harafturímóti er tillagað einum samfelag, ið er nógvar ferðir stórri enn okkara. Tað er sjálvsagt, at livir tú í einum samfelag, so kann ikki umgangast at hugburðurin verður ávirk- aður av tí Vit hava tískil brúk fyri at hjálpa og stuðla okkara ungdómi at finna aðrar leiðir enn tær donsku. Vit mugu láa I samstarv 3 rrannar Har VI era KKara. Har hugsi eg ser Ísland og nærmasta gran okkara, Stóra Bretland. Við verandi skipan eru tað bert tey allar fægstu, ið hava ráð til at fara aðrastaðni enn til Danmarkar at byrja uppá eina útbúgving. Einki ringt um sambands- viðurskiftini við danir. Vit hava í nógv ár fingið nógv gott úr okkara samstarvi við danir, bæði búskaparliga og mentanarliga. Men við at stuðla ungdómi okkara, so fáa vit møguleikan at fáa mest møguligt burtur úr ti, sum londini rundan um okkum hava at bjóða uppá. Veljið ein búnan flokk, ein ábyrgdarflokk, ein frí- sinnaðan flokk: Veljið Sjálvstýrisflokkin. Jákup Sverri Kass, Sjálvstýrisflokkurin í Suðurstreymi po w øen rappe